ارتباط درد پشت سر و گردن و سرگیجه در چیست؟
شاید با خود فکر کنید که علت سرگیجه شما رد کردن یک دست انداز در مسیر کار روزانه تان باشد و یا شاید فکر کنید این سرگیجه ها ناشی از خم شدن بیش از حد بر روی گوشیان اتفاق بیفتد یا شاید حتی حدس بزنید که آرتروز شما در حال پیشرفت است. دلیل سرگیجه شما هرچه باشد، دنیا دور سر شما در حال چرخش است و گردنتان دیوانه وار درد می کند شما فقط میخواهید این درد و سرگیجه متوقف شود!
سرگیجه گردنی که سرگیجه سرویکوژنیک نیز نامیده می شود، احساس بی نظمی یا بی ثباتی ناشی از آسیب گردن یا هر وضعیت دیگری است که بر گردن تأثیر می گذارد و تقریبا همیشه با گردن درد همراه است. این نوع سرگیجه می تواند دامنه حرکتی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و گاهی اوقات با سردرد همراه است. این سرگیجه ها ممکن است برای ساعتها و خود این بیماری میتواند برای سالها ادامه داشته باشد.
تشخیص سرگیجه می تواند دشوار باشد زیرا برخی از علائم آن با سایر مشکلات پزشکی همپوشانی دارند، از مشکلات و بیماری های مرتبط با گوش داخلی گرفته تا سکته مغزی و آسیبهای مغزی تروماتیک (ضربه مغزی).
خوشبختانه، درمان های این عارضه هنگامی که به درستی تشخیص داده شود، معمولاً میتوانند در خانه و به راحتی انجام شوند. درواقع اگر علت این عارضه از گردن باشد، در بسیاری از موارد میتواند بدون جراحی قابل درمان باشد.
بنابراین، بیایید باهم بررسی کنیم که چه چیزی باعث سرگیجه می شود؟ چگونه متخصصان این مشکل را تشخیص می دهند؟ و مهمتر از همه، چه کاری می توانید در رابطه با درمان آن انجام دهید؟
| بخش اصلی | نکته کلیدی/مکانیسم | علل شایع مرتبط با گردن | رویکرد درمانی مؤثر |
|---|---|---|---|
| تعریف و تشخیص | احساس بیثباتی و سرگیجه که تقریباً همیشه با گردن درد همراه است. تشخیص با رد سایر علل (مغز و گوش) صورت میگیرد. | آسیب ویپلش/شلاقی، اسپوندیلوزیس (آرتریت گردن)، فتق دیسک، وضعیت بدنی نامناسب. | بدون جراحی قابل کنترل است. مسکنها (ایبوپروفن/استامینوفن) و مکلیزین میتوانند علائم را کاهش دهند. |
| مکانیسم تعادل | اختلال در ارتباط بین سیستم دهلیزی (گوش داخلی) و حس عمقی (Proprioception). | فشردگی اعصاب یا نخاع به دلیل خار استخوان یا دیسکهای بیرونزده. | فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و تحرک گردن، ورزش هوازی (۳-۵ بار در هفته) و تمرینات تعادلی (یوگا، تای چی). |
| علل غیر گردنی (رد شوندگان) | سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم (BPPV)، سکته مغزی، تومور مغزی، ام اس و بیماری منیر. | آترواسکلروز (نادر) و سندرم Bow Hunter (نادر) که جریان خون به مغز را محدود میکنند. | درمانهای دستی (مانند تکنیکهای کایروپراکتیک) میتواند در بهبود تحرک مفاصل گردن مفید باشد. |
بدن چگونه تعادل خود را حفظ می کند؟
برای ایستادن و حرکت بدنتان به هماهنگی و حفظ تعادل زیادی نیاز است. سیستم تعادلی در بدن شامل چشمها، عضلات، مفاصل و سیستم عصبی شما میشود که با گروهی از اندامهای کوچک در گوش داخلی به نام سیستم دهلیزی کار میکنند. وقتی همه این عوامل با هم هماهنگ هستند، حفظ تعادل بسیار آسان است. اما هنگامی که حتی یک قسمت آسیب دیده یا مختل می شود، عمودی ماندن می تواند یک چالش بزرگ باشد.
اگرچه علت دقیق سرگیجه ناشناخته است، اما بسیاری از متخصصان معتقدند که این مشکل به دلیل اختلال در ارتباط بین سیستم دهلیزی و حسی اتفاق می افتد. این فرایند که باعث به وجود آمدن “حس عمقی” (proprioception)میشود، آگاهی شما از موقعیت و حرکت بدنتان را به وجود می آرود.
یعنی این حس عمقی است که باعث میشود شما بدانید اندامها و مفاصل شما کجا هستند و چگونه در فضا حرکت میکنند. حس عمقی توسط حسگرهای موجود در پوست، عضلات و مفاصل شما، سیگنال هایی را به سیستم عصبی ارسال می کند، و این فرایند باعث میشود تا شما آگاهی فضایی لازم را در رابطه با بدن خود بدست آورید.
سرگیجه زمانی اتفاق میافتد که یک آسیب یا مشکلی دیگر گیرندههای گردن شما را دچار اختلال می کند و حس عمقی شما را از بین میبرد. این موضوع بر سیگنال های ارسال شده به مغز و سیستم دهلیزی تأثیر می گذارد و در نتیجه سرگیجه ایجاد می کند.
نحوه تشخیص سرگیجه
اولین چیز که باید در این رابطه بدانید این است که: هیچ آزمایشی برای تشخیص سرگیجه وجود ندارد. در عوض، باید سایر علل بالقوه ای که باعث به وجود آمدن سرگیجه میشوند را رد کنید تا متوجه شوید که آیا مشکل شما از گردن نشات می گیرد یا خیر.
تمام بیماری هایی که علائمی شبیه به سرگیجه دارند و باید در نظر گرفته شوند عبارتند از:
سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم (BPPV)، یک مشکل سیستم دهلیزی که باعث ایجاد احساس چرخش در هنگام حرکت دادن سرتان در برخی موقعیت ها می شود.
- تومور مغزی
- وجود مایع اضافی روی مغز
- سکته
- ام اس
- بیماری منیر
- ضربه مغزی یا آسیبهای تروماتیک خفیف مغزی
وجود گردن درد سرنخ خوبی است که نشان می دهد مشکل شما ممکن است سرگیجه گردنی باشد. درواقع وقتی بیمار دچار درد باشد تشخیص معمولاً آسانتر میشود، زیرا این علامت یک پرچم قرمز است که به صراحت بیان میکند که مشکل از گردن است. وقتی گردن درد وجود نداشته باشد، متخصصان تقریبا همیشه بر این باورند که سرگیجه میتواند ناشی از مشکلات گوش یا مغز باشد.
ارتباط درد پشت سر و گردن و سرگیجه با برخی مشکلات ستون فقرات
چندین علت ممکن برای سرگیجه وجود دارد. گاهی اوقات، این موضوع میتواند از ضربات فیزیکی ناشی شود، در حالی که در برخی دیگر از موارد این وضعیت میتواند در نتیجه اختلالات ستون فقرات به وجود بیاید. افزایش سن یک عامل خطر بالقوه است، زیرا ساییدگی و پارگی دیسک های بین مهره ای می تواند بر قدرت و تحرک گردن تأثیر بگذارد و شانس ابتلا به برخی از مشکلات سلامتی را افزایش دهد. شایع ترین علل سرگیجه عبارتند از:
آسیب ویپلش یا شلاقی گردن
گاهی اوقات، وقتی سر و گردن شما با سرعت زیاد به جلو و عقب حرکت کند، میتواند منجر به آسیب ویپلش یا شلاقی شود. این آسیب میتواند عضلات گردن را دچار اسپاسم کند و معمولا در تصادفات رانندگی رخ میدهد.
اسپوندیلوزیس گردنی
اسپوندیلوز گردنی که آرتریت گردن نیز نامیده میشود، به شکستگی دیسکها و مفاصل ستون فقرات در طول زمان و با بالارفتن سن اشاره دارد. در این بیماری دیسکها، که مانند یک ضربهگیر بین مهرهها عمل میکنند، محتوای آب خود را از دست میدهند و این موضوع باعث به وجود آمدن التهاب و تخریب در ستون فقرات میشود. این عارضه می تواند خارهای استخوانی نیز ایجاد کند. همه این عوامل در کنار هم باعث فشردگی اعصاب گردن، رگ های خونی یا حتی نخاع میشوند که گاهی اوقات منجر به سرگیجه می شود.
فتق یا بیرون زدگی دیسک
هنگامی که مرکز ژله مانند دیسک ستون فقرات بیرون زده یا به اصطلاح دچار فتق شود، ممکن است به سمت نخاع فشار بیاورد. این عارضه میتواند همان مشکلاتی را به وجود بیاورد که اسپوندیلوزیس به وجود می آورد یعنی فشار دادن نخاع یا اعصاب نخاعی اطراف آن.
وضعیت بدنی نامناسب
قوز کردن هنگام نشستن یا خم کردن گردن به سمت جلو برای نگاه کردن به گوشی یا خواندن کتاب، به مرور زمان، می تواند مهره های بالای ستون فقرات شما را فشرده کند و باعث ایجاد سرگیجه در شما شود.
عوامل نادر دیگری که ممکن است منجر به سرگیجه شوند عبارتند از:
آترواسکلروز، یا سخت شدن دیواره رگ های خونی بدن که می تواند جریان خون را به مناطقی که تعادل را تحت تاثیر قرار می دهد محدود کند.
جراحی گردن، در صورتی که به ناحیه یا عروق خونی مجاور آسیب برساند
سندرم Bow Hunter (انسداد شریان چرخشی مهره ای)، که باعث فشرده سازی غیر معمول یک رگ خونی در گردن شما به نام شریان مهره ای می شود.
درمان های سرگیجه
خوشبختانه، سرگیجه معمولاً بدون جراحی قابل کنترل است. پزشک ممکن است درمان را با شناسایی مشکلات زمینه ای یا با تجویز داروهایی برای تسکین علائم شروع کند. شلکنندههای عضلانی و مسکنهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن میتوانند به کاهش درد کمک کنند، دارویی مانند مکلیزین نیز میتواند به رفع سرگیجه کمک کند.
ورزش درمانی مفید برای سرگیجه
این کار را با ورزش های هوازی شروع کنید. تمرینات هوازی برای سلامتی بدن حیاتی است و انجام آن به تنهایی بسیار آسان است. فعالیتهایی مانند پیادهروی، دویدن، دوچرخهسواری یا شنا میتوانند التهاب و درد را کاهش دهند. ورزش هوازی واقعی این است که ضربان قلب شما را به مدت حداقل 15 تا 30 دقیقه در هر جلسه و حداقل سه تا پنج بار در هفته به ناحیه هوازی برساند.
ورزش های قدرتی و تعادلی نیز می توانند علائم را کاهش دهند. تمرینات یوگا، پیلاتس و تای چی ورزش های قدرتی و تعادلی هستند که میتوانید برای بهبود علائم خود از آن ها استفاده کنید. انجام این تمرینات به بهبود تمرکز حواس، تنفس مناسب و همچنین تسکین درد کمک میکنند. هر چند برای تاثیر این تمرینات باید آن ها را به صورت مداوم و چندین هفته پشت سر هم انجام دهید.
استفاده از فیزیوتراپی نیز برای تقویت قدرت، بهبود وضعیت بدن و بهبود تحرک گردن توصیه می شود. همچنین مطالعات نشان داده اند که درمانهای دستی، مانند تکنیک های کایروپراکتیک که طی آن یک درمانگر عضلات و مفاصل شما را با دستان خود دستکاری می کند، میتواند در بهبود این عارضه بسیار مفید باشد.همچنین استفاده از ماساژ و طب سوزنی نیز ممکن است برای سرگیجه مفید باشد.
