آب درمانی و بهبود عوارض آسیب نخاعی

بیماری آسیب نخاعی چیست؟

بیماری آسیب نخاعی یا زخم طناب نخاعی (Spinal Cord Injury) عبارت است از آسیب به اعصابی که طناب نخاع را تشکیل داده و مسئولیت انتقال اطلاعات بین مغز و بدن را برعهده دارند. آسیب نخاعی به هر نوع آسیب، خرابی یا ضربه‌ای اشاره دارد که باعث تخریب قسمت‌هایی از نخاع شود. نخاع زیرین یا مهره‌ای از جنین شکل می‌گیرد و از قسمت پایینی مغز تا قسمت بالایی کمر کشیده می‌شود و تمام اطراف آن با غشاء محافظت می‌شوند.

بیماری آسیب نخاعی
بیماری آسیب نخاعی

نخاع مسئول انتقال اطلاعات عصبی بین مغز و بدن است و هرگونه آسیب به آن می‌تواند باعث عوارض جدی برای فرد شود. عوامل مختلفی می‌تواند منجر به آسیب نخاع شود از جمله:

  • حوادث ترافیکی
  • سقوط سخت یا ضربه‌های شدید
  • ناهنجاری‌های فیزیکی مانند کمردرد و تنگی نخاعی
  • عفونت‌هایی مانند مننژیت
  • خونریزی داخل نخاعی

علائم بیماری آسیب نخاعی

آسیب به طناب نخاع منجر به فلج و اختلالات حسی و حرکتی می‌شود. علائم شایع بیماری در افراد مبتلا عبارتند از:

  • اختلالات ادراری و روده‌ای: از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع، افتادگی مثانه و ادرارهای عفونی
  • فلج و اختلالات حرکتی: فلج کامل یا جزئی اعصاب در قسمت آسیب دیده، درد مزمن، کاهش تحرک و تعادل
  • سختی عضلات و کرامپ‌ها: ناشی از فعال شدن نابجای عضلات
  • اختلالات حسی: احساس سوزش، گرما، سردی یا بی‌حسی در محدوده‌ای از بدن
  • تغییرات روانی: افسردگی، اضطراب، تغییر در خواب و کاهش اعتماد به نفس
  • عفونت‌ها و التهابات: آسیب‌های نخاعی، پاسخ ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهد و خطر عفونت را افزایش می‌دهد
  • بیماری‌های همراه: فشارخون بالا، دیابت، اختلالات قلبی و عروقی، استئوپروز
  • مشکلات اجتماعی و اقتصادی: مشکلات شغلی، اقتصادی، اجتماعی و مشکلات خانوادگی

عوارض بیماری آسیب نخاعی چیست؟

بیماری آسیب نخاعی می‌تواند منجر به ایجاد عوارض جدی و خطرناکی شود. عوارض احتمالی آسیب نخاعی بستگی به موقعیت و شدت آسیب دارد. در زیر تعدادی از عوارض شایع آسیب نخاعی ذکر شده است:

1. فلج شدن: بیماری آسیب نخاعی می‌تواند منجر به فلج شدن قسمتی از بدن یا کل آن شود. فلج شدن قسمتی از بدن به معنای از دست دادن توانایی حرکت در یک بخش خاص از بدن است، در حالی که فلج کلی شامل از دست دادن توانایی حرکت در تمام اعضای بدن می‌شود.

2. ناتوانی حرکتی: آسیب به نخاع می‌تواند باعث محدود شدن توانایی حرکتی فرد شود. این موضوع می‌تواند شامل مشکلات در راه رفتن، حرکت کردن، تعادل و کنترل عضلات باشد.

3. اختلالات حسی: آسیب به نخاع می‌تواند توانایی درک درد، حرارت و احساسات دیگر را تحت تاثیر قرار دهد. افراد ممکن است احساس کم‌تری از درد یا درک ناقصی از حس‌های مختلف داشته باشند.

4. اختلال در عملکرد مثانه و روده: بیماری آسیب نخاعی ممکن است منجر به اختلال در کنترل مثانه و روده شود. افراد ممکن است دچار ناتوانی در تخلیه مثانه و روده شوند و نیاز به استفاده از کاتتر مثانه و یا روش‌های دیگر برای کنترل تخلیه مثانه و روده داشته باشند.

5. اختلالات جنسی: بیماری آسیب نخاعی می‌تواند بر روی عملکرد جنسی تاثیر بگذارد. مشکلاتی مانند عدم توانایی در داشتن ارتباط جنسی، عدم توانایی در احساس لذت جنسی و بروز مشکلات ارتباطی می‌تواند رخ دهد.

6. اختلالات تنفسی: در برخی موارد آسیب به نخاع می‌تواند منجر به مشکلات تنفسی شود. افراد ممکن است به استفاده از وسایل کمکی تنفسی، مانند دستگاه تنفسی، نیاز داشته باشند.

7. اختلالات قلبی و عروقی: برخی از افراد ممکن است پس از آسیب نخاعی به مشکلات قلبی و عروقی، مانند فشار خون بالا و مشکلات در عملکرد قلب، دچار شوند.

بیماران مبتلا به آسیب نخاعی
بیماران مبتلا به آسیب نخاعی

تاثیر آب درمانی در درمان افراد مبتلا به بیماری آسیب نخاعی

درمان‌های فیزیکی و ورزشی مختلفی برای بهبود شرایط افراد مبتلا به آسیب نخاعی استفاده می‌شود. این درمان‌ها شامل انواع ورزش‌های قدرتی و استقامتی برای افزایش عملکرد عضلانی و کاهش عوارض ثانویه است.

ورزش در آب که یک شکل جایگزین از ورزش است، می‌تواند به افزایش تحرک بیماران کمک کند. کاهش اثر جاذبه و کاهش وزن بدن در آب، باعث می شود بیماران راحت‌تر بتوانند حرکاتی را انجام دهند که در حالت عادی و خارج از آب قادر به انجام آن نیستند.

بررسی‌های مختلفی اثرات ورزش در آب بر بیماران مبتلا به آسیب نخاعی را نشان داده است. این مطالعات ثابت کرده که ورزش در آب به بهبود علائم، عملکرد حرکتی و ظرفیت‌های فیزیکی این بیماران کمک می‌کند. در مجموع ورزش در آب برای افراد مبتلا به آسیب نخاعی انتخاب مناسبی به نظر می‌رسد، اما نیاز به مطالعات بیشتر دارد برای درک بهتر اینکه چه نوع ورزش می‌تواند بیشترین فایده را داشته باشد.

تاثیر آب درمانی در درمان آسیب نخاعی
تاثیر آب درمانی در درمان آسیب نخاعی

نتایج

در این مطالعه مروری، 23 مقاله که در آن از روش آب درمانی برای بهبود عوارض بیماری آسیب نخاعی استفاده شده بود، مورد بررسی قرار گرفت. به گفته دکتر اندرسون و همکاران، آب درمانی روشی قطعی برای درمان عوارض بیماری آسیب نخاعی محسوب نمی شود. در چند مقاله دیگر نیز به این نکته اشاره شده است. برای درمان بیماری آسیب نخاعی و کاهش عوارض آن انجام دادن یک پکیج ترکیبی پیشنهاد اکثر پزشکان بوده است.

در یک تحقیق که بر روی 26 بیمار مبتلا به بیماری آسیب نخاعی انجام شد، نتایج نشان داد که استفاده از روش‌های ترکیبی تاثیر بسیار بیشتری در بهبودی این دسته از بیماران دارد. برنامه پیشنهادی دکتر اسپنسی و همکاران به صورت خلاصه آورده شده است که شامل موارد زیر است:

• فیزیوتراپی و ارگوتراپی – برای نگهداری عضلات قوی، افزایش حرکت و مدیریت درد و اسپاستیسیته.

• داروهای ضد التهاب – برای کاهش التهاب و درد، مانند کورتیکواستروئیدها.

• داروهای ضد افسردگی – برای کنترل افسردگی ناشی از آسیب نخاع.

• نرم افزارهای ارتز – برای پشتیبانی و کاهش فشار.

• عصب درمانی – استفاده از الکترونوروگرافی برای بهبود عملکرد عصبی.

• مدیتیشن و ذهن آگاهی – بهبود عملکرد اجرایی و کنترل استرس.

• تغذیه صحیح – با اجتناب از عوامل التهاب زا.

• جراحی – ممکن است در برخی موارد توصیه شود.

جمع‌بندی

آب درمانی یا هیدروتراپی، استفاده از آب برای درمان و توانبخشی بیماری‌ها و اختلالات مختلف است. در بیماری آسیب نخاعی، آب درمانی می‌تواند یکی از روش‌های درمانی فیزیکی مؤثر باشد. این روش معمولاً در استخرها یا برکه‌های آب گرم انجام می‌شود و شامل تمرینات و حرکات در آب است. هیچگاه نمیتوان یک روش توانبخشی را راهی برای بهبود قطعی یک بیماری دانست، با این حال انجام آب درمانی برای بیماران آسیب نخاعی امتیازاتی دارد که می تواند روند بهبودی را تسهیل کند.

در آب درمانی وزن بدن در آب کاهش می‌یابد و تحمل وزن را تسهیل می‌کند. این ویژگی می‌تواند برای بیماران با آسیب نخاعی که ممکن است محدودیت‌های حرکتی داشته باشند، بسیار مفید باشد و در تقویت عضلات و بهبود تعادل و حرکت کمک کند.

آب درمانی همچنین می‌تواند عضلات را تقویت کند و انعطاف‌پذیری را افزایش دهد. وزن آب بر روی بدن، مقاومت و تحریک عضلات را افزایش می‌دهد که می‌تواند منجر به تقویت و بهبود کارایی عضلات در بیماران آسیب نخاعی شود. آب گرم درمانی می‌تواند به عنوان یک ضد التهاب و مسکن طبیعی عمل کند. استفاده از آب گرم در تماس با بدن می‌تواند به کاهش التهاب و درد مربوط به آسیب نخاعی کمک کند.

علاوه بر این، حرکت در آب و مقاومت آب می‌تواند بهبود تعادل و کنترل عضلات را تقویت کند. این می‌تواند به بیماران با آسیب نخاعی کمک کند تا بهترین کنترل حرکتی را برای فعالیت‌های روزمره خود داشته باشند.

مطالعات علمی نشان داده‌اند که آب درمانی می‌تواند در بهبود عملکرد فیزیکی، قدرت عضلانی، تعادل و کنترل عضلات، کاهش درد و افزایش روانشناسی بیماران آسیب نخاعی موثر باشد. با این حال، همچنان نیاز به مطالعات بیشتر در این زمینه وجود دارد تا اثربخشی و مکانیسم‌های دقیق آب درمانی در بیماران آسیب نخاعی به طور کامل مشخص شود.

روش های درمان بیماری آسیب نخاعی
روش های درمان بیماری آسیب نخاعی

بیماری آرتریت زانو و لگن چیست؟

آرتریت یک بیماری التهابی مفاصل است که باعث درد، تورم و کاهش توانایی در حرکت می‌شود. بیماری آرتریت زانو و لگن دو نوع شایع آرتریت هستند که عبارتند از:

  • آرتریت استئوآرتریت: یک بیماری فرسایشی و ناشی از پیری که در آن غضروف مفصل ساییده می‌شود. این نوع آرتریت شایع‌ترین نوع آرتریت در مفاصل زانو و لگن است.
  • آرتریت روماتوئید: یک بیماری التهابی مزمن است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه بخش‌هایی از بافت مفصل را هدف قرار می‌دهد.
بیماری آرتریت زانو و لگن
بیماری آرتریت زانو و لگن

علائم بیماری آرتریت زانو

علائم بیماری آرتریت زانو و لگن شامل درد و تورم مفصل، محدودیت حرکت، کمبود قدرت مفصل، التهاب و سفتی مفاصل است. علائم دیگری هم وجود دارد که شامل موارد زیر است:

  • کرامپ ماهیچه‌های اطراف مفصل 
  • سفتی و خشکی مفصل زانو و لگن هنگام بیدار شدن یا پس از غیرفعال بودن برای مدت طولانی
  • تغییر در رنگ پوست مفصل: قرمز یا خاکستری شدن آن  
  • تغییر شکل مفصل: مفصل زانو یا لگن به شکلی نافرم در می‌آید
  • کاهش فعالیت: درد و سفتی شدید منجر به محدود شدن فعالیت‌های روزمره می‌شود.

درمان بیماری آرتریت زانو و لگن شامل موارد زیر است:

  • داروهای ضدالتهاب
  • فیزیوتراپی
  • تزریقات داخل مفصلی
  • جراحی
  • ورزش‌های آبی و خشکی
درمان بیماری آرتریت زانو و لگن
درمان بیماری آرتریت زانو و لگن

آیا آب درمانی در بهبود بیماری آرتریت زانو و لگن موثر است؟

آب درمانی شامل مجموعه‌ای از روش‌ها است و ممکن است شامل غوطه‌وری در آب معدنی، آب گرم یا سرد باشد. همچنین، استفاده از سونا، اسپا یا ورزش در آب نیز جزء این روش‌ها می‌باشد. در روش درمانی ورزش در آب از اصول هیدرواستاتیک و هیدرودینامیک برای ایجاد چالش‌هایی استفاده می‌شود که بهبود سلامتی را از طریق حضور در محیط آبی ارتقا می‌دهد. به‌عقیده‌ی متخصصین، مزایای ورزش در آب ناشی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آب از جمله موارد زیر است:

  • حرارت که درد و اسپاسم عضلانی را کاهش می‌دهد،
  • شناوری که بار مفاصل را کاهش می‌دهد،
  • مقاومت در برابر حرکت به‌وسیله‌ی تلاطم و فشار هیدرواستاتیک
  • فشار یکنواختی بر روی بدن از همه‌ی جهات در حالت شناور

آب درمانی به افراد مبتلا به بیماری آرتریت زانو و لگن اجازه می‌دهد تا تمریناتی را انجام دهند که در محیط خارج از آب قادر به انجام آن‌ها نیستند. آرتریت، یک بیماری التهابی است که با درد، سفتی، ناپایداری مفاصل و تغییر شکل همراه است و می‌تواند به طور قابل ‌ملاحظه‌ای بر زندگی روزمره تاثیر بگذارد.

بیماری آرتریت زانو و لگن، علت اصلی ناتوانی و درد مزمن در استرالیا است و سالانه ۳.۸۵ میلیون نفر از جمعیت استرالیا به آن مبتلا می‌شوند. هیچ درمانی برای آن وجود ندارد. فعالیت بدنی منظم طیف وسیعی از مزایای سلامتی را ارائه می‌دهد و برنامه‌های ورزشی درجه‌بندی شده، مداخلات موثری برای استئوآرتریت زانو هستند. هم تمرینات قدرتی و هم ورزش‌های هوازی منجر به بهبود قابل‌توجهی در درد، عملکرد فیزیکی و سلامت عمومی می‌شوند، اگرچه پایبندی بیمار به ورزش، در طولانی مدت زیاد نیست.

روش های درمان آرتریت

نتایج تحقیق

به‌نظر می‌رسد هر دو برنامه آب درمانی و ورزش خارج از محیط آبی را می‌توان از نظر افزایش عملکرد، توانایی تحرک بدنی و شاخص‌های ترکیبی مقایسه کرد. اما تجویز ورزش در آب برای بیماران مبتلا به آرتروز ممکن است به دلیل هزینه و محدودیت دسترسی به برنامه‌های آبی، تضمین شده نباشد.

 برای توصیه روش توانبخشی آب درمانی به افراد مبتلا به بیماری آرتریت زانو و لگن، نیاز به آزمایش‌های با کیفیت بالا است که مزایای واضح برنامه‌های تمرینی آبی را در مقایسه با برنامه‌های خارج از آب نشان دهد. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد تمرینات آبی همچنان مانند تمرینات خارج از آب مؤثر باشند و تفاوت چشمگیری نداشته باشند. برای افرادی که محدودیت‌های حرکتی یا عملکردی قابل توجهی دارند و نمی‌توانند در محیط خارج از آب تمرین کنند، به نظر می‌رسد ورزش در آب به عنوان یک جایگزین مناسب مطرح شود که ممکن است افراد را قادر به مشارکت موفقیت‌آمیز در تمرینات ورزشی کند. در تصمیم‌گیری بالینی درباره انتخاب نوع ورزش باید موارد زیر در نظر گرفته شود:

  • نیازمندی‌ها و محدودیت‌های بیماران
  • ترجیحات بیماران
  • تخصص درمانگر
  • شواهد علمی
  • ملاحظات عملی مانند دسترسی و هزینه

اگرچه آب درمانی و ورزش خارج از آب هر دو مزایا و محدودیت‌های خود را دارند، اما برای افراد مبتلا به بیماری آرتریت زانو و لگن، آب درمانی ممکن است یک گزینه مناسب نباشد، زیرا هزینه‌های بالا و محدودیت دسترسی به این روش وجود دارد. در صورتی که برنامه‌های آبی نسبت به برنامه‌های خارج از آب بهبود قابل توجهی را نشان ندهند، انجام روش آب درمانی برای بیماران توصیه نمی‌شود.

به‌همین ترتیب، تمرینات آبی نه بیشتر و نه کمتر از تمرینات زمینی مؤثر به نظر می‌رسند. بنابراین، برای افرادی که با محدودیت‌های حرکتی یا عملکردی مهمی روبه‌رو هستند و نمی‌توانند خارج از آب تمرین کنند، ورزش در آب یک انتخاب جایگزین مناسب است.

بهترین ورزش‌ها برای کاهش علائم آرتریت

برای بهبود علائم آرتریت زانو و لگن انواع مختلفی از ورزش ها در محیط آبی و خارج از آب وجود دارد که در ادامه بهترین ورزش های مناسب بیماری آرتریت زانو و لگن را نام خواهیم برد.

ورزش‌های آبی:

  • حمام گرم: می‌تواند ماهیچه‌ها را شل و درد را کاهش دهد (3 بار در هفته با مدت زمان 10 تا 15 دقیقه).
  • شنا: مفید برای افزایش فعالیت مفاصل و قوی کردن ماهیچه‌های اطراف زانو و لگن است (3 تا 4 بار در هفته با مدت زمان 20 تا 30 دقیقه).
  • آکوا فیتنس: می‌تواند درد را کاهش دهد و تعادل را بهبود ببخشد (2 بار در هفته با مدت زمان 30 تا 45 دقیقه ).

ورزش‌های خارج از آب:

  • پیاده‌روی: پیاده‌روی ملایم می‌تواند استقامت و تعادل را بهبود بخشد (5 تا 7 روز در هفته با مدت زمان 30 دقیقه تا یک ساعت).
  • یوگا: برای افزایش انعطاف‌پذیری، استقامت و کاهش درد مفید است (2 تا 3 بار در هفته با مدت زمان 30 تا 60 دقیقه).
  • ورزش‌های وزنه‌برداری خفیف: باعث افزایش قدرت ماهیچه‌ای می‌شود که به بهبود علائم کمک می‌کند (2 بار در هفته با مجموعاً 30 تا 60 دقیقه).

این ورزش‌ها را به آهستگی آغاز کنید و زمان استراحت کافی داشته باشید. همچنین استفاده از مکمل‌های گلوکز آمین می‌تواند مفید باشد. توجه داشته باشید که می‌توانید مدت زمان و تعداد جلسات این ورزش‌ها را به تدریج افزایش دهید.

بهترین روش های درمان آرتریت
بهترین روش های درمان آرتریت

جمع بندی

هر دو روش درمان به نحو احسن کاربرد دارند و مکمل همدیگر هستند، اما بهتر است که مزایای هر یک از این روش‌های تمرینی را بدانید. برخی مزایای آب درمانی عبارتند از:

  • بیشترین تسکین درد را ارائه می‌دهد
  • مفاصل را انعطاف‌پذیر می‌کند
  • اجازه می‌دهد تحرک بیشتری داشته باشید در حالی که فشار بر روی مفاصل را کم می‌کند
  • به بهبود خواب و کاهش استرس کمک می‌کند

همچنین ورزش خارج از آب نیز دارای مزایای منحصر به فردی است که شامل موارد زیر است:

  • به قوی‌تر کردن ماهیچه‌های اطراف مفاصل کمک می‌کند
  • تعادل و هماهنگی را بهبود می‌بخشد 
  • باعث بهبود عملکرد قلب و ریه می‌شود
  • باعث کاهش وزن می‌شود که برای کاهش فشار روی مفصل مفید است

پس هر دو روش برای درمان آرتریت مفید هستند. اما برخی مطالعات نشان داده اند آب درمانی در ابتدا موثرتر است. در حالی که ورزش خارج از آب برای بهبود طولانی‌مدت مفیدتر است. اگر با محدودیت مالی و یا دسترسی به محیط مناسب برای انجام آب درمانی مواجه هستید، دلایل کافی برای اثبات موثر بودن انجام ورزش خارج از آب وجود دارد که شامل موارد زیر است:

  • از آنجایی که ورزش خشکی بیشتر بر قوی سازی عضلات تمرکز دارد، می تواند برای بهبود تعادل، استقامت و حمایت از مفصل موثرتر باشد. همچنین می تواند باعث افزایش کنترل بر روی حرکات ورزشی شود.
  • ورزش خارج از آب، اثر بیشتری بر قدرت، تناسب اندام و کنترل وزن دارد که می‌تواند برای بهبود علائم آرتریت مفید باشند.
  • ورزش خارج از آب، می تواند فرد را برای ادامه فعالیت‌های روزمره آماده کند. در حالی که آب درمانی معمولا فقط در استخر آبی انجام می شود.
  • هر چند که آب‌درمانی بیشتر از سایر روش‌ها باعث تسکین درد می‌شود، اما ورزش خارج از آب می تواند به طور کلی شرایط را بهبود بخشد و مانع پیشرفت بیشتر بیماری شود.

ورزش درمانی در آب و بهبود کمر درد

آمار و شیوع بیماری کمردرد به چه میزان است؟

بیماری کمردرد (Low-back pain) یکی از شایع‌ترین و پرهزینه‌ترین مسائل پزشکی در جامعه مدرن است. بین ۷۰ تا ۸۴ درصد افراد در طول زندگی خود با کمردرد روبه‌رو خواهند شد. اکثریت بزرگی از بیماران مبتلا به بیماری کمردرد (۸۰٪ تا ۹۰٪) در یک بازه زمانی ۳ ماهه بهبود می‌یابند. با این حال، ۱۰٪ تا ۲۰٪ دیگر با کمردرد مزمن مواجه می‌شوند.

بیماری کمردرد
بیماری کمردرد

بیماری کمردرد علاوه بر اینکه یک مسئله اقتصادی است، همچنین نگرانی‌های جهانی را نیز به همراه دارد. در سال ۱۹۹۵، درمان کمردرد برای سیستم بهداشتی ایالات متحده هزینه ۸٫۸ میلیارد دلار به همراه داشت و به عنوان پرهزینه ترین بیماری تعیین شد. همچنین، کشورهای دیگر نیز هزینه‌های بالای درمان بیماری کمردرد را گزارش کرده‌اند که نشان می‌دهد کمردرد یک نگرانی اقتصادی جهانی است.

علت دقیق کمردرد بسیار پیچیده است و بیماری یا آسیب به بسیاری از اجزا کمر می‌تواند به عنوان یک عامل در نظر گرفته شود. در واقع، تنها ۱۵ درصد از بیماران مبتلا به کمردرد، برای بیماری خود تشخیص قطعی دریافت می‌کنند، زیرا ترکیب علائم، نتایج تصویربرداری و تغییرات فیزیولوژیکی معمولاً مشکل است. این یک چالش برای پزشکان است تا بهترین روش درمانی را برای این بیماری تعیین کنند.

دلایل بروز کمردرد

بیماری کمردرد یک مشکل شایع است و دلایل آن ممکن است متنوع باشند. در ادامه، برخی از عوامل مهم برای بروز بیماری کمردرد مزمن را بررسی می‌کنیم:

1. آسیب فیزیکی: آسیب به بافت‌های کمر، مانند عضلات، اسکلت و مفاصل، می‌تواند منجر به بروز بیماری کمردرد شود. مثال‌هایی از آسیب‌های فیزیکی شامل کمربند عضلانی، کمربند غضروفی، شکستگی استخوان و سایر مشکلات ستون فقرات هستند.

2. عوامل التهابی: التهاب مفاصل، مانند آرتریت روماتوئید، می‌تواند علت بروز بیماری کمردرد باشد.

3. اختلالات عصبی: فشار یا آسیب به عصب‌های کمر نیز می‌تواند باعث بروز کمردرد مزمن شود. مثال‌هایی از اختلالات عصبی شامل بیماری عصب سیاتیک و تنگی عصبی ستون فقرات هستند.

4. عوامل روانشناختی: استرس، اضطراب، افسردگی و مشکلات روانی دیگر می‌توانند در بروز بیماری کمردرد مزمن نقش داشته باشند و یا علت آن باشند. در برخی موارد، بیماری کمردرد به عنوان یک علامت از اختلالات روانی مانند اضطراب معرفی می‌شود.

5. نشستن طولانی مدت: نشستن طولانی و بدون حرکت می‌تواند باعث ضعف عضلات کمر و بروز کمردرد مزمن شود.

6.  سبک زندگی: عواملی مانند انجام دادن فعالیت ورزشی نامناسب، چاقی، تغییرات در سبک زندگی و تغییرات شغلی می‌توانند به بروز بیماری کمردرد مزمن کمک کنند.

7. بیماری‌های مزمن: برخی بیماری‌های مزمن مانند سندرم فیبرومیالژیا، بیماری خودایمنی مفصلی، سندرم تشدید درد میوفاسیال (Myofascial Pain Syndrome) و بیماری دیسک ستون فقرات می‌توانند به بروز کمردرد مزمن منجر شوند.

مهم است توجه داشت که این فهرست تنها یک مرجع است و برای تشخیص درست و درمان بیماری کمردرد، بهتر است به پزشک خود مراجعه کنید. پزشک شما می‌تواند بر اساس سابقه پزشکی شما، علائم و آزمایش‌های لازم، تشخیص دقیق‌تری را برای شما قائل شود.

بیماری کمردرد مزمن
بیماری کمردرد مزمن

تاثیر ورزش در درمان بیماری کمردرد

 برای بیماران مبتلا به کمردرد، گزینه‌های درمانی متعددی وجود دارد. با این حال، به نظر می‌رسد ورزش بسیاری از فواید درمانی را دارد. برخی مطالعات بر روی گروه‌های عضلانی خاص تمرکز می‌کنند، در حالی که برخی دیگر بیشتر بر فعالیت عمومی و تقویت عضلات تمرکز دارند. به هر حال، به نظر می‌رسد محیط تمرین، ممکن است یکی از عوامل مؤثر در نتایج درمان باشد.

آب ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که می‌تواند محیط ورزشی مناسبی را فراهم کند و بنابراین برنامه‌های آب درمانی نسبت به روش‌های دیگر درمانی مزایای بیشتری دارند. ویژگی‌های فیزیکی آب مانند کشش سطحی و شناوری می‌توانند مزایای منحصربه‌فردی را برای آب درمانی نسبت به سایر روش‌ها فراهم کنند. این ویژگی‌ها بسته به مدت زمان و نوع درمانی که در آب انجام می‌شود و همچنین پیشرفتی که در برنامه‌های آب درمانی انجام می‌شود، متغیر است.

آریوشی و همکاران پیشنهاد می‌دهند که کاهش نیروی جاذبه باعث می‌شود آب درمانی برای درمان بیماری کمردرد بسیار مفید باشد. همچنین، بیماران می‌توانند اثرات گرما را در مقایسه با سایر محیط ها، به صورت کنترل شده و سریعتر تجربه کنند.

مهم ترین ویژگی های آب که در آب درمانی از آن استفاده می‌شود؟

آب درمانی یا هیدروتراپی یک روش درمانی است که از خواص آب برای بهبود و درمان بیماری‌ها و افزایش سلامت استفاده می‌کند. مهمترین ویژگی‌های آب که در آب درمانی موثر هستند، عبارتند از:

  • تراکم و فشار آب: آب تراکم و فشار قابل تنظیمی دارد که می‌تواند به عنوان یک نیروی درمانی عمل کند. فشار آب می‌تواند به استحکام عضلات و بافت‌های بدن کمک کند و در عین حال به آن‌ها اجازه دهد که در حین تمرین در آب آسانتر حرکت کنند.
  • دمای آب: دمای آب می‌تواند تاثیر بزرگی بر روی بازسازی بافت، کاهش التهاب، کاهش درد و تسکین عضلات داشته باشد. در مقابل، آب سرد می‌تواند به عنوان یک ضد التهاب عمل کرده و به درمان التهاب‌ها و تورم‌ها کمک کند.
  • فلوئیدیته آب: آب به عنوان یک محیط جاری، بدن را از وزن عضلات و استخوان‌ها آزاد می‌کند. این خاصیت آب می‌تواند به بیماران با مشکلات اسکلتی-عضلانی کمک کند، زیرا وزن بدن در آب کاهش می‌یابد و فشار روی مفاصل و عضلات کاهش پیدا می‌کند. همچنین، حرکت در آب می‌تواند برای تقویت عضلات، افزایش انعطاف‌پذیری و بهبود تعادل و کنترل حرکتی مفید باشد.
  • احساس آرامش: آب برای بسیاری از افراد احساس آرامش فراهم می‌کند. حضور در آب و حرکت در آب می‌تواند فعالیت آرامش‌بخشی باشد که باعث کاهش استرس و اضطراب و بهبود روحیه و خلق و خو است.
  • حرکت آزاد بدن در آب: در محیط آبی، بدن از محدودیت‌های جاذبه خارج می‌شود و حرکت آزادانه‌تری دارد. این به بیماران کمک می‌کند تا حرکت‌های خود را به راحتی انجام دهند و در محدودیت‌های کمتری داشته باشند.

تحقیقات صورت گرفته در رابطه به تاثیر آب درمانی بر کمردرد

اگرچه مطالب متعددی در مورد روش‌های درمانی برای بیماری کمردرد وجود دارد، به نظر می‌رسد شواهدی برای تایید اثربخشی ورزش درمانی وجود دارد. این نتایج نشان می‌دهند که بیماران مبتلا به کمردرد باید فعالیت فیزیکی را در زندگی روزمره خود حفظ کنند تا از ناتوانی بلندمدت جلوگیری کنند. با این حال، تحقیقات کمی درباره اثربخشی برنامه‌های ورزشی در آب برای بیماران کمردرد مزمن وجود دارد. بنابراین، هدف این مقاله، مروری سیستماتیک بر متون مرتبط با آب درمانی و بیماری کمردرد مزمن است. بر اساس دانش موجود، یک مرور سیستماتیک دیگر نیز انجام شده است که به ورزش درمانی در آب و کمردرد مزمن می‌پردازد.

درمان بیماری کمردرد مزمن
درمان بیماری کمردرد مزمن

نتایج

تحقیقات علمی درباره تاثیر آب درمانی بر بیماری کمردرد نشان داده‌اند که استفاده از آب درمانی می‌تواند باعث بهبود و تسکین درد بیماری کمردرد شود. در این مقاله مروری، نتایج مهم‌ترین مقالات صورت گرفته در رابطه با کمردرد مزمن را به صورت خلاصه گردآوری کرده‌ایم.

  • یک مطالعه انجام شده در سال 2017 در مورد تاثیر آب درمانی بر افراد مبتلا به کمردرد مزمن نشان داد که انجام تمرینات ورزشی در آب، میزان درد و محدودیت‌های عملکردی را به طور معناداری کاهش می‌دهد. همچنین، تاثیر مثبتی بر روی کیفیت زندگی بیماران دارد.
  • یک بررسی سیستماتیک و متاآنالیز از تحقیقات مختلف در سال 2018 نشان داد که تمرینات آبی بهبود قابل توجهی در درد و عملکرد بیماران با کمردرد مزمن داشت. همچنین، تاثیر مثبتی بر روی عوامل روانشناختی نظیر اضطراب و افسردگی نیز مشاهده شد.
  • یک مطالعه دیگر در سال 2021 نشان داد که تمرینات آبی می‌تواند بهبود معناداری در درد، عملکرد فیزیکی و کیفیت زندگی بیماران با کمردرد مزمن ایجاد کند.
  • در یک تحقیق دیگر که در سال 2019 انجام شد، نتایج نشان داد تاثیر آب درمان بیشتر از ورزش در محیط خارج از آب است. با این حال، در سال 2020 دوباره این بیماران را معاینه کردند و نتایج نشان داد که افرادی که خارج از محیط آبی ورزش کردند، نتایج طولانی مدت تری را در بهبود داشته‌اند.

تاثیر تمرینات ایزومتریک

بیماری گردن درد

درد ناشی از بیماری گردن درد، معمولا به درد در نواحی بالا یا پایین خط نوکال گفته می‌شود. این درد ابتدا از قفسه سینه شروع می‌شود و سپس به پشت و گاهی نیز پهلو گسترش پیدا می‌کند. همچنین، این درد از طریق صفحه قدامی-خلفی به اطراف گردن نیز منتقل می‌شود. عملکرد عضلات لونگوس کولی و لونگوس کاپیتیس، که عضلات خم کننده گردن هستند،  حفظ تعادل و استحکام گردن می‌شوند. این دو عضله با همکاری هم، حرکت گردن در جهات مختلف، تحمل وزن سر بر روی گردن و ثبات گردن در هنگام استراحت را امکان پذیر می‌کنند. تمرینات استقامتی شدت کمی دارند، اما در تمرینات ورزشی شدیدتر که فشار بر روی عضلات لونگوس کولی و لونگوس کاپیتیس، بیشتر می‌شود، توانایی این عضلات در ثابت نگه داشتن سر کاهش پیدا می‌کند.

تاثیر تمرینات ایزومتریک
تمرینات ایزومتریک

میزان شیوع بیماری گردن درد در جوامع

بیماری گردن درد، شایع‌ترین نوع درد اسکلتی-عضلانی غیرضربه‌ای است. بیش از دو سوم جمعیت عمومی در طول زندگی‌شان این بیماری را تجربه می‌کنند. گردن درد در میانسالی بیشتر رخ می‌دهد و خانم‌ها به آن بیشتر مبتلا می‌شوند.  مراکز بهداشتی به دلیل شیوع بالای بیماری گردن درد، هزینه‌های اقتصادی زیادی را متحمل می‌شوند. درصد شیوع گردن درد 7.6٪ و طول مدت شیوع آن  48.5٪ است که ارقام قابل توجهی است.

توجه به وضعیت بدن نیز در بروز بیماری گردن درد موثر است. وضعیت سر به جلو به عنوان یک ناهنجاری شناخته می‌شود و یکی از رایج‌ترین ناهنجاری‌های وضعیتی در افراد مبتلا به مشکلات گردن است. در افراد مبتلا به مشکلات شانه-گردن، ناهنجاری‌های مربوط به گردن در مقایسه با سایر افراد، با شدت بیشتری بروز می‌کند.

به عبارت دیگر، طول نامناسب عضلات، باعث اختلال در انعطاف پذیری طبیعی گردن می‌شود و در نتیجه، بیومکانیک طبیعی را تغییر می‌دهد و به اسپاسم عضلانی منجر می‌شود که منجر به محدودیت و درد گردن در همه جهات می‌شود.

اسپاسم دردناک گردن معمولاً به وسیله حرکات تکراری گردن ایجاد یا تشدید می‌شود. ناهنجاری‌های عضلانی در منطقه پشتی گردن عمدتاً شامل دو نوع ناهنجاری است:

  • یکی از این ناهنجاری‌ها به دلیل سفت شدن عضلات گردن به وجود می‌آید.
  • ناهنجاری دیگر بر اثر افزایش فشار بر روی عضلات یا فشار عضلانی ایجاد می‌شود.
تاثیر تمرینات ایزومتریک
تاثیر تمرینات ایزومتریک

تاثیر تمرینات ایزومتریک در درمان بیماری گردن درد

روش‌های درمان بیماری گردن درد بر اساس نوع و شدت این بیماری متفاوت است. پس از انجام تمرینات کششی مقاومتی یا ایزومتریک احتمال کاهش درد زیاد است. زیرا این تمرینات بر گیرنده‌های ارگانوپتیک (GTO) اثرات بازدارنده دارند. اثرات بازدارنده بر گیرنده‌های ارگانوپتیک باعث کاهش ترشحات عصبی حرکتی و در نتیجه باعث تقویت واحدهای طولی عضلات می‌شود. این رفلکس‌ها در نهایت منجر به کاهش تنش در واحد عضلانی و کاهش حساسیت به درد می‌شوند.

برای افزایش عملکرد عضلات، تمرینات ایزومتریک به طور معمول استفاده می‌شوند. تمرینات ایزومتریک برای تقویت عضلات بدن و بالا بردن استقامت آن‌ها بسیار مناسب هستند. این مطالعه با هدف بررسی این مسئله انجام شده است که آیا تمرینات ایزومتریک با استفاده یا عدم استفاده از حرکات کششی در کاهش درد گردن موثرتر هستند یا خیر.

تمرینات ایزومتریک چیست؟

تمرینات ورزشی ایزومتریک یا تمرینات ایزومتریک، نوعی تمرین است که در آن عضلات بدن شما به صورت استاتیک و بدون حرکت قرار می‌گیرند. در این تمرینات، نیروی عضلانی شما در برابر مقاومت ثابتی نظیر دیوار، ماشین، وزنه و غیره قرار می‌گیرد. این در حالی است که حرکت بدنی در حین تمرین رخ نمی‌دهد.

تمرینات ایزومتریک معمولاً برای بهبود قدرت و استحکام عضلات استفاده می‌شوند. مزایای تمرینات ایزومتریک که در درمان گردن درد موثر است، شامل موارد زیر است:

  • افزایش قدرت عضلات: تمرینات ایزومتریک به شما اجازه می‌دهند قدرت عضلات خود را افزایش دهید، زیرا در این تمرینات عضلات در برابر مقاومتی قرار می‌گیرند که نمی‌توانند آن را حرکت دهند.
  • تقویت استحکام عضلات: تمرینات ایزومتریک به شما کمک می‌کنند تا استحکام عضلات خود را تقویت کنید. با مداومت در این تمرینات، عضلات شما قوی‌تر و مقاوم‌تر خواهند شد.
  • افزایش استحکام لیگامان‌ها و وتر ها: تمرینات ایزومتریک می‌توانند به شما در تقویت لیگامان‌ها و وتر هایی که عضلات را به استخوان متصل می‌کنند کمک کنند.
  • بهبود استقامت عضلات: تمرینات ایزومتریک به شما امکان می‌دهند استقامت عضلات خود را افزایش دهید و توانایی برقراری مقاومت برای مدت زمان بیشتری را داشته باشید.
  • تقویت کنترل عضلانی: تمرینات ایزومتریک می‌توانند به شما کمک کنند کنترل عضلانی را بهبود بخشیده و به عملکرد دقیق‌تر در فعالیت‌های روزمره و ورزشی دست یابید.

مهم است که قبل از انجام تمرینات ایزومتریک، از یک متخصص ورزشی یا فیزیوتراپیست راهنمایی و مشورت  دریافت کنید تا به درستی و با رعایت تکنیک صحیح این تمرینات را انجام دهید.

ترکیب تمرینات ایزومتریک و کششی
ترکیب تمرینات ایزومتریک و کششی

نتایج

مقایسه تاثیر تمرینات ایزومتریک با و بدون استفاده از حرکات کششی در درمان بیماری گردن درد به موارد زیر بستگی دارد:

  • نوع درد
  • شدت آن
  • علت ایجاد درد
  • وضعیت فرد بیمار

درمان بیماری گردن درد معمولاً به صورت یک روند ترکیبی از روش‌های مختلف انجام می‌شود و پاسخ هر فرد به روش‌های مختلف، ممکن است که متفاوت باشد.

انجام روش درمانی به کمک تمرینات ایزومتریک می‌تواند بهبود قدرت و استحکام عضلات گردن، بهبود استقامت عضلات و کنترل عضلانی را به همراه داشته باشد. با تقویت عضلات گردن، استحکام لیگامان‌ها و وتر ها نیز افزایش می‌یابد. این تمرینات معمولاً با استفاده از مقاومت‌های ثابت، مثلاً اعمال نیروی عضلانی با استفاده از دستگاه‌های تمرینی یا وزنه‌ها انجام می‌شوند.

از طرف دیگر، حرکات کششی معمولاً شامل تمریناتی هستند که با استفاده از محرک‌های خارجی مانند بندها، نیروهای کششی و سایر وسایل مربوطه انجام می‌شوند. این حرکات به استراحت و آزادسازی عضلات گردن کمک کرده و از تنش و فشار غیرطبیعی بر روی آنها کاسته می‌شود.

در مطالعات مختلف، اثربخشی هر یک از این روش‌ها در درمان بیماری گردن درد بررسی شده است. اما برای برقراری توازن بین عناصری مانند نیازهای بیمار، شدت درد و وضعیت عمومی بیمار، ممکن است ترکیبی از تمرینات ایزومتریک و حرکات کششی در درمان بیماری گردن درد استفاده شود.

به هر حال، برای تعیین روش درمان مناسب برای درمان بیماری گردن درد، مهم است که با یک متخصص ورزشی مشورت کنید. آن ها می‌توانند با توجه به شرایط و نیازهای شما، برنامه درمانی مناسب را تعیین و راهنمایی لازم را به شما ارائه کنند.

جمع بندی

انجام ترکیبی تمرینات ایزومتریک و کششی در درمان بیماری گردن درد می‌تواند به شکل‌های متعددی مزایا و فوایدی داشته باشد.

تمرینات ایزومتریک بر روی عضلات گردن اثر تقویت کننده دارند. با ایجاد مقاومت و فشار بر عضلات، این تمرینات به تقویت و افزایش قدرت عضلات کمک می‌کند. این موضوع می‌تواند عضلات گردن را قادر به تحمل بار و فشار بیشتر نماید و در نتیجه بهبودی در علائم و درد گردن ایجاد کند.

تمرینات کششی همچنین می‌توانند به افزایش انعطاف‌پذیری عضلات گردن کمک کنند. با انجام حرکات کششی منظم و مناسب، عضلات گردن به طور تدریجی انعطاف پذیرتر می‌شوند و رنج حرکت بیشتری را در گردن ایجاد می‌کنند.

ترکیب تمرینات ایزومتریک و کششی می‌تواند به کاهش تنش و فشار در عضلات گردن کمک کند. با افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری عضلات، فشار و تنش در نقاط حساس گردن کاهش می‌یابد و در نتیجه درد و ناراحتی بهبود پیدا می‌کند.

علاوه بر این، ترکیب تمرینات ایزومتریک و کششی بهبود تعادل و استقامت عضلات گردن را نیز تسهیل می‌کند. عضلات قوی و متعادل گردن، قادر به حمایت صحیح از گردن هستند و از تنش و آسیب‌های احتمالی جلوگیری می‌کنند.

در نهایت، ترکیب تمرینات ایزومتریک و کششی می‌تواند بهبود درمانی بیماری گردن درد را افزایش دهد. با استفاده از این دو نوع تمرین، می‌توان به طور هدفمندانه بر روی علائم و عوارض خاص بیماری تاثیر گذاشت و به بهبودی سریع‌تر و موثر‌تر دست یافت.

بیماری سکته مغزی چیست؟

بیماری سکته مغزی یک بیماری بسیار خطرناک است که در نتیجه قطع شدن جریان خون یا کاهش آن در بخش‌های مختلف مغز، رخ می‌دهد. عروق خونی که به مغز می‌رسند، مسئول اکسیژن رسانی و تامین مواد غذایی سلول‌های مغزی هستند. هرگونه اختلال در جریان خونی به مغز، می‌تواند باعث عدم تامین اکسیژن و نرسیدن مواد غذایی به سلول‌های مغزی شود که منجر به مرگ و یا ایجاد اختلال عملکردی در این سلول‌ها خواهد شد.

بیماری سکته مغزی می‌تواند به دو شکل اتفاق بیفتد:

  • سکته مغزی هموراژیک
  • سکته مغزی ایسکمیک
بیماری سکته مغزی
بیماری سکته مغزی

 در بیماری سکته مغزی هموراژیک رگ‌های خونی. درون مغز پاره می‌شوند و خون به صورت ناگهانی درون بافت مغزی نفوذ می‌کند که باعث تخریب و خسارت سلول‌های مغزی می‌شود. در بیماری سکته مغزی ایسکمیک، رگ خونی تامین کننده جریان خون به مغز، به صورت یکپارچه یا جزئی بسته می‌شود. این امر باعث قطع شدن جریان خون و اکسیژن به بخشی از مغز می‌شود و سلول‌های مغزی در این منطقه آسیب خواهند دید.

بیماری سکته مغزی عموماً با علائمی نظیر بی‌حسی بخشی از بدن، مشکل در گفتار، عدم تعادل و اختلال در حرکت‌ همراه است. این یک وضعیت بسیار جدی است و نیاز به مراقبت و درمان فوری دارد. در صورت بروز هر گونه علامت سکته مغزی، تماس با خدمات اورژانس و انتقال فوری به بیمارستان ضروری است.

توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی

توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی مهم‌ترین مرحله در بهبود و بازگشت به فعالیت‌های روزمره است. هدف اصلی توانبخشی در این بیماران، بهبود عملکرد حرکتی، توانایی‌های شناختی، استقلال و افزایش کیفیت زندگی آنها است. درمان و توانبخشی پس از سکته مغزی معمولاً به صورت چندگانه انجام می‌شود و شامل موارد زیر است:

  • فیزیوتراپی: فیزیوتراپی شامل تمرینات و درمان‌هایی است که بهبود عملکرد حرکتی، تقویت عضلات، بهبود تعادل و هماهنگی حرکات را هدف دارد. این تمرینات ممکن است شامل تمرینات استقامتی، تعادل، قدرت عضلانی و تمرینات راه رفتن با استفاده از ایستگاه‌های کمکی باشد.
  • آکواتراپی یا آب درمانی: توانبخشی در آب، با استفاده از خواص آب و تاثیر آن بر بدن، بهبود توانایی حرکتی و تعادل را تسهیل می‌کند. این نوع تمرینات به دلیل کاهش وزن و فشار به عضلات و مفاصل، برای بیماران پس از سکته مغزی مناسب است.
  • توانبخشی شناختی: برای بهبود توانایی‌های شناختی مانند افزایش حافظه و تمرکز استفاده می‌شود. این شامل تمرینات مغزی، بازی‌های شناختی، مطالعه و تمرینات حل مسئله است.
  • کاردرمانی: در این نوع توانبخشی، هدف اصلی افزایش استقلال و توانایی بیمار در انجام وظایف روزمره و حرفه‌ای است. بیمار با استفاده از تمرینات و استراتژی‌های خاص، مهارت‌های لازم برای انجام فعالیت‌های روزانه و شغلی را بهبود می‌بخشد.
  • حمایت روانشناختی: برای مدیریت استرس و اضطراب ناشی از تحمل بیماری و تغییرات در زندگی پس از سکته مغزی، حمایت روانشناختی و مشاوره می‌تواند مفید باشد. این شامل جلسات فردی یا گروهی با روانشناس یا مشاور است.

توانبخشی بعد از سکته مغزی نیاز به تعامل چند متخصص از جمله فیزیوتراپیست، مشاور روانشناختی، متخصص توانبخشی و پزشک دارد. برنامه توانبخشی به صورت شخصی‌سازی شده بر اساس نیازها و قابلیت‌های هر فرد تنظیم می‌شود و به مرور زمان قابل تغییر و تنظیم است.

تحقیقات صورت گرفته در رابطه به توانبخشی پس از سکته مغزی

همان طور که در بالا نیز گفته شد، توانبخشی پس از سکته مغزی بسیار حائز اهمیت است.  بیماری سکته مغزی یک مسئله مهم در بهداشت جهانی و یکی از علل اصلی ناتوانی و مرگ و میر در سراسر جهان است. شدت اثرات سکته مغزی از نظر ناتوانی ثانویه بیماران، متغیر است و ممکن است از ناتوانی‌های جزئی که به سرعت بهبود می‌یابند تا ناتوانی‌های شدید و طولانی مدت را شامل شود.

توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی
توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی

اختلالات حرکتی می‌توانند انجام فعالیت بدنی را پس از بیماری سکته مغزی را محدود کرده و باعث کاهش کیفیت زندگی افراد مبتلا به این بیماری شوند. برای بهبود این ناتوانی‌ها، انجام فرایند توانبخشی به صورت تخصصی و حرفه‌ای ضروری است. از رویکردهای مختلف توانبخشی برای بهبود ناتوانی پس از سکته مغزی استفاده شده است و توانبخشی مبتنی بر ورزش یک .روش مؤثر بهبود ناتوانی در افراد پس از سکته شناخته شده است. با این حال، بهترین روش توانبخشی که بیشترین تاثیر را بر بهبود افراد مبتلا به سکته مغزی دارد، هنوز مشخص نیست.

تمرینات ورزشی در آب، که به آن آب درمانی یا آکواتراپی نیز گفته می‌شود، به افراد مبتلا به سکته مغزی این امکان را می‌دهد که ورزش خود را در محیطی انجام دهند که به علت خاصیت شناور بودن آب، تحمل وزن بدن راحت‌تر باشد. هدف این مقاله سیستماتیک، بررسی تاثیر انجام تمرینات ورزشی در آب برای توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی است.

نتایج

در گردآوری این متاآنالیز از تحقیقات و مقالاتی استفاده شد که در آن تاثیر توانبخشی بر روی افراد پس از سکته مغزی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین آنالیز مقالات بر اساس دو روش تمرینات ورزشی در آب و خارج از آب بود.

 با توجه به مطالعات سیستماتیک فعلی، نتایج متاآنالیز نشان می‌دهد که تمرینات ورزشی در آب در مقایسه با تمرینات توانبخشی خارج از آب در موارد زیر موثرتر بوده‌اند:

  • بهبود قدرت عضلانی
  • افزایش تعادل و کنترل بر حرکات بدن
  • افزایش تحرک و توانایی در حرکت
  • ظرفیت هوازی
  • افزایش کنترل بر مفاصل

علاوه بر این، نتایج نشان داد که ترکیب تمرینات ورزشی در آب و خارج از آب برای بهبود تعادل، تحرک، راه رفتن، عملکرد فیزیکی بدن، کیفیت زندگی و کنترل بر مفاصل موثرتر از انجام منفرد تمرینات خارج از آب است.

همچنین، تحقیقات نشان می‌دهند که انجام آب درمانی برای بیماران مبتلا به سکته مغزی، باعث افزایش روحیه آن‌ها می‌شود و افسردگی در آن‌ها کاهش پیدا خواهد کرد. اختلالات حرکتی و تعادلی، اغلب دلایل اصلی بیماران سکته مغزی برای انجام توانبخشی است.

1.مزایای ورزش در محیط آبی برای مبتلایان به سکته مغزی چیست؟

انجام تمرینات ورزشی در آب به عنوان بخشی از برنامه‌های توانبخشی استفاده می‌شوند، به خصوص زمانی که ورزش در محیط خارج از آب، دشوار است. زیرا گاهی اوقات بیماران سکته مغزی آنقدر دچار ناتوانی می شوند که تحمل وزن خود و نیروی گرانش زمین برای آن‌ها، بسیار دشوار است. همچنین ترس از زمین خوردن در هنگام انجام تمرینات ورزشی خارج از آب در این دسته از بیماران بسیار شایع است.

بنابراین، ورزش در محیط آبی می‌تواند به افراد پس از بیماری سکته مغزی کمک بسیار زیادی کند. زیرا محیط ورزشی آبی، شرایط روانی مساعدی را برای این بیماران فراهم می‌کند و این مسئله باعث افزایش انگیزه و تمایل به ورزش در آن‌ها خواهد شد.

دلیل اصلی بالا رفتن روحیه در آب درمانی، حضور بیماران سکته قلبی در محیطی کم خطر است که باعث کاهش اضطراب و ترس از سقوط در آن‌ها خواهد شد.

مطالعات فردی نشان می‌دهد که هر دو روش توانبخشی تمرینات ورزشی در آب و خارج از آب به طور قابل توجهی تحرک، تعادل و قدرت عضلانی را بهبود می‌بخشند. هرچند که آب درمانی در این خصوص نیز موثرتر است. یک عامل دیگر که جز مزایای آب درمانی محسوب می‌شود، این است که افراد پس از سکته مغزی توانایی کمتری در تحمل وزن خود در محیط خارج از آب دارند.

توانبخشی پس از سکته مغزی
توانبخشی پس از سکته مغزی

2.آیا ترکیب کردن آب درمانی و تمرینات خارج از آب کار درستی است؟

نتایج این مقاله نشان داد که هرچند که آب درمانی به تنهایی نیز موثر است، آما ترکیب تمرینات ورزشی در آب و خارج از آب، می‌تواند باعث پیشرفت چشمگیری در بهبود بیماران سکته مغزی شود. زیرا این دو نوع از ورزش مکمل یکدیگر هستند.

  • محیط آبی با کاهش نیروی گرانش، باعث تسهیل در حرکت می‌شود و به پیشرفت توانبخشی کمک کند.
  • از طرف دیگر، ورزش‌های خارج از آب، در تقویت عضلات و بالا رفتن توانایی بیماران در انجام فعالیت‌های روزمره موثرتر است.

بنابراین توصیه می‌شود که بیماران، ابتدا از آب درمانی برای افزایش توان و عملکرد استفاده کنند، سپس وارد مرحله بعدی یعنی انجام تمرینات ورزشی خارج از آب شوند.

تمرینات ورزشی در آب
تمرینات ورزشی در آب

آیا صدادادن و تق‌تق گردن نگران‌کننده است؟

صدادادن گردن یا “کریپتوس”، صدای سایشی است که گاهی در مفاصل گردن ایجاد می‌شود. این صدا معمولاً با صدای قدم‌گذاشتن در برف مقایسه می‌شود. این موضوع معمولاً جای نگرانی ندارد؛ اما ما در این مقاله می‌خواهیم علت‌های احتمالی صدادادن گردن را با هم بررسی کنیم و ببینیم که آیا این موضوع قابل‌درمان و پیشگیری است یا خیر؟

اگر به بدن خود توجه کرده باشید متوجه خواهید شد که بدن شما در اصل یک سیستم صوتی بزرگ است که صداهای جالب زیادی تولید می‌کند! وقتی گرسنه هستید، شکمتان قاروقور می‌کند، بعد از یک وعده‌غذایی رضایت‌بخش، ممکن است یک آروغ دلچسب بزنید، زمانی که خواب‌آلود هستید خمیازه می‌کشید و ممکن است هنگام استراحت خوروپف کنید.

بااین‌حال، ممکن است انتظار نداشته باشید که گردنتان به این ارکستر سمفونیک ملحق شده باشد. شاید اخیراً متوجه برخی صداهای عجیب تق‌تق یا صدای شن‌ریزه در گردن در حین حرکات عادی شده‌اید. این احساس غیرمعمول یک نام پزشکی دارد: “کریپتوس گردن”. در ادامه و با خواندن این مقاله می‌توانید درمورد برخی از دلایل احتمالی این موضوع و زمانی که باید برای درمان این مشکل به پزشک مراجعه کنید، می‌توانید اطلاعات خوبی به دست آورید.

صدادادن گردن یا کریپتوس گردن چیست؟

کلمه “کریپتوس” یا “crepitation” یک اصطلاح علمی است که به صداهای تولید شده ناشی از حرکات مفصل اشاره می‌کند. صداهای ترک‌خوردن، تق‌تق، کوبیده شدن یا ساییده شدن می‌تواند همراه با حرکت مفاصل رخ دهد.

کریپتوس می‌تواند در هر مفصل متحرکی در بدن شما ایجاد شود. کریپتوس گردن یک اتفاق نسبتاً رایج است و بسیاری از افراد آن را تجربه کرده‌اند. به‌عنوان‌مثال، ممکن است هنگامی که سر خود را به عقب می‌برید، صدای ترک‌خوردن یا تق‌تق گردن را شنیده باشید. این یک نمونه از کریپتوس گردن است.

چرا گردن این‌قدر مستعد صدادادن و کریپتوس است؟

این اتفاق بیشتر به آناتومی گردن مربوط می‌شود. ستون فقرات گردنی از هفت بخش تشکیل شده است. هر بخش دارای مفاصل متعددی است که با بخش‌های بالا و پایین آن تعامل دارند. ستون فقرات گردنی یک سیستم انعطاف‌پذیر است که قادر است از ساختارهای عصبی محافظت و درعین‌حال ثبات سروگردن را حفظ کند.

این مفاصل متعددی که در هر سطح وجود دارند، باعث انعطاف ذاتی گردن می‌شوند. از طرفی این انعطاف‌پذیری در طول زمان می‌تواند باعث فرسوده‌شدن مفاصل، آرتریت و در نتیجه کریپتوس گردن شود.

سایر علائم همراه با صدادادن گردن

کریپتوس گردن می‌تواند بدون علائم دیگری رخ دهد. بااین‌حال، می‌تواند با سایر علائم جدی‌تر نیز همراه باشد، مانند:

  • گردن درد
  • سفتی و خشکی در گردن
  • بی‌ثباتی
  • ضعف
  • بی‌حسی در دست‌ها
  • کاهش مهارت‌های دستی
  • مشکل در راه‌رفتن

روند پیشرفت صدادادن گردن

اگرچه در هر سنی می‌توانید کریپتوس گردن را تجربه کنید، اما با افزایش سن احتمال بروز آن افزایش می‌یابد. برخی از افراد ممکن است علائم کریپتوس گردن را بیشتر از دیگران داشته باشند.

به‌عنوان‌مثال، ممکن است فردی فقط چندین بار در ماه متوجه این صداهای ترک‌خوردن گردن شود. بااین‌حال، شخص دیگری ممکن است این حرکات پر سروصدا را روزانه یا حتی چندین بار در روز داشته باشد. گاهی نیز ممکن است فرد چندین روز این صدا را در گردن خود داشته باشد و مدتی این علائم فروکش کند و دوباره برگردد.

دلایل احتمالی صدادادن گردن

صدادادن یا کریپتوس گردن چندین علت بالقوه دارد. گاهی اوقات، عوامل متعددی می‌توانند برای ایجاد این احساسات غیرمعمول ترکیب شوند.

تغییرات فشار مفصلی

گاهی حباب‌های گاز بسیار کوچکی می‌توانند در مفاصل سینوویال شما (از جمله مفاصل فاست که دارای پوشش روان‌کننده و مایعی هستند) ایجاد شوند. هنگامی که این حباب‌ها می‌ترکند و گاز آنها آزاد می‌شوند، این صداهای ترک‌خوردگی را در مفاصل شما ایجاد می‌کنند. در این حالت، این صداهای ترک‌خوردن می‌توانند در طول حرکات طبیعی گردن شما اتفاق بیفتد. این صداها همچنین می‌توانند در زمانی که یک متخصص کایروپراکتیک یا فیزیوتراپ در حال انجام دست‌کاری‌های ستون فقرات هستند رخ دهند.

حرکت تاندون یا رباط

گاهی اوقات، حرکت یک تاندون (بافتی که عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌کند) یا رباط (بافتی که استخوان‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند) در اطراف یک استخوان یا لغزیدن یک تاندون یا رباط روی همدیگر می‌تواند صدای ترک‌خوردگی یا تق‌تق ایجاد کند. صدای ترک‌خوردن یا تق‌تق می‌تواند ناشی از سفت‌شدن بیش از حد بافت‌ها و عضلات باشد، چه به دلیل بالارفتن سن و چه به دلیل شرایط نامساعد وضعیت بدنی.

لغزیدن استخوان روی استخوان

استئوآرتریت و یا اسپوندیلوز در ستون فقرات می‌تواند باعث تحلیل رفتن مفاصل فاست (مفصلی که مهره‌های ستون فقرات را به هم متصل می‌کند) شود. در نتیجه، غضروف محافظ مفصل فرسوده می‌شود و استخوان‌های مهره‌های مجاور شروع به ساییدگی روی یکدیگر می‌کنند. این موضوع اغلب صدای ساییدن ایجاد می‌کند. لغزیدن و سایش همچنین می‌تواند ناشی از تخریب دیسک باشد و باعث کاهش فضای بالشتک مانند بین دو مهره شود.

تق‌تق گردن در مقابل کریپتوس گردن

بنابراین، تفاوت بین صدای کریپتوس گردن و صدای تق‌تق گردن چیست؟ باید این طور توضیح داد که هر دو اصطلاح به احساس حرکت مفصل مربوط می‌شود.

کریپتوس یک احساس نویز مانند در پس زمینه حرکت مفاصل است و تق‌تق کردن نیز پدیده مشابهی است که با حرکت مفصل تجربه می‌شود و هر دوی این صداها معمولاً با آزاد شدن حباب‌های نیتروژن در زیر یک مفصل به وجود می‌آیند. مثلاً تق‌تق کردن کمر نیز می‌تواند همان صدا را تولید کند و شما احتمالاً این صدا را در طول کشش کمر پس از نشستن طولانی مدت شنیده‌اید.

آیا صدادادن گردن همیشه جدی است؟

اگر کریپتوس گردن بدون علائم دیگر رخ دهد، معمولاً مشکل جدی نیست. با این حال، هنگامی که کریپتوس گردن با علائم دیگری همراه است، باید به پزشک مراجعه کنید.

به علائمی مانند گردن درد، ضعف یا تغییرات حسی توجه کنید. اگر دردی دارید که تا بازو انتشار پیدا می‌کند، یا در انجام کارهای حرکتی ظریف مانند بستن دکمه پیراهن یا نوشتن مشکل دارید، باید با پزشک خود مشورت کنید. این علائم به طور بالقوه می‌تواند ناشی از فشردگی نخاع یا ریشه عصبی باشد.

چه زمانی برای صدادادن گردن باید به پزشک مراجعه کرد؟

گاهی اوقات، صدادادن گردن می‌تواند همراه با علائمی مرتبط با سلامتی ظاهر شود. به‌عنوان‌مثال، شاید چندین هفته پس از جراحی ستون فقرات گردن متوجه این صداهای گردن شده باشید. جراح ستون فقرات شما می‌تواند تشخیص دهد که آیا این دو حادثه مرتبط هستند یا خیر.

به همین ترتیب، شاید اخیراً زمین خوردن را تجربه کرده باشید یا تصادف رانندگی داشته باشید. اگر کمی بعد از این حوادث صدادادن گردن یا کریپتوس گردن شما ظاهر شد، این دو موضوع ممکن است با هم مرتبط باشند و باید پزشک خود را در این زمینه آگاه کنید.

در نهایت، اگر تقریباً هر بار که مفصل خاصی را حرکت می‌دهید، صدادادن گردن یا کریپتوس رخ می‌دهد، ممکن است عملکرد مفصلی ضعیفی داشته باشید. اگر در حین حرکت مفصل همراه با این صداها احساس درد هم می‌کنید، مشکل عملکرد مفصل محتمل‌تر است.

آیا صدادادن گردن قابل‌درمان یا پیشگیری است؟

در جواب باید گفت که بله چندین نوع درمان برای صدادادن گردن و کریپتوس وجود دارد. می‌توانید با روش‌های درمانی محافظه‌کارانه مانند فیزیوتراپی و مدیریت درد شروع کنید. بااین‌حال، در این مواقع فرض بر این است که هیچ مدرکی دال بر آسیب به نخاع یا ریشه‌های عصبی در شما وجود ندارد.

اگر نتایج تصویربرداری نشانه‌هایی از فشردگی نخاع یا اعصاب را نشان دهد، درمان شامل برداشتن فشار از روی ساختارهای عصبی و تثبیت ستون فقرات است. تمرینات کششی گردن یکی دیگر از روش‌های بالقوه درمان است.

رفع نگرانی برای صدادادن گردن

صدادادن یا کریپتوس گردن یک اتفاق نسبتاً رایج است و اگر با علائم دیگر همراه نباشد اغلب بی‌ضرر است. با این اوصاف، ممکن است همچنان در مورد صداهای عجیب و غریب ترک‌خوردن یا تق‌تق کردن گردن خود نگران باشید.

برای اینکه به علت اصلی این موضوع پی ببرید و به خودتان آرامش خاطر بیشتری بدهید، از پزشک خود بخواهید که موضوع را بررسی کند. پزشک می‌تواند با انجام بررسی‌های آزمایشگاهی و بالینی این راز را یک‌بار برای همیشه برای شما حل کند.

حرکات اصلاحی و کاربران گوشی همراه

آیا حرکات اصلاحی بر بهبود ناهنجاری‌های اسکلتی کاربران تلفن‌های همراه تأثیرگذار است؟

طی چند دهه گذشته، پیشرفت تکنولوژی جهان را متحول کرده و این تکامل تکنولوژی تأثیر زیادی بر نسل بشر در هر مرحله از توسعه اجتماعی داشته است.

دنیای مدرن بدون ابزارهایی مانند کامپیوتر، وسایل نقلیه و خیلی موارد دیگر غیر قابل تصور است و گوشی‌های هوشمند نیز یکی از این موارد به شمار می‌رود.

تا سال 2019 تعداد کاربران گوشی‌های هوشمند در سراسر جهان 1.08 میلیارد تخمین زده شده است و آمار حاکی از آن است که این رقم تا سال 2024 به 10 میلیارد خواهد رسید.

در سال 2014، 21.2 درصد از جمعیت هند صاحب گوشی هوشمند بودند و این رقم در سال 2018 به 36 درصد رسید.

گوشی هوشمند یا در اصطلاح اسمارت‌فون به‌عنوان «گوشی تلفن همراه با قابلیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری پیشرفته که آن را قادر می‌سازد تا عملکردهای پیچیده‌ای مشابه لپ‌تاپ‌ها و رایانه‌ها را انجام دهد» تعریف می‌شود.

اعتیاد نیز استفاده مکرر از وسیله یا ماده‌ای است که اثرات منفی زیادی در پی داشته باشد. سازمان بهداشت جهانی اعتیاد را به دو شکل دسته‌بندی می‌کند. یکی اعتیاد به موادی مانند الکل یا مواد مخدر است و دیگری اعتیادهای رفتاری مانند اعتیاد به تلفن همراه.

آمارها درباره استفاده از گوشی‌های هوشمند چه می‌گویند؟

آمار نشان می‌دهد که دانش‌آموزان 18 تا ۲۵ساله، 27 درصد به میزان کم، 30 درصد به میزان متوسط و 43 درصد به میزان بالا دچار اعتیاد به گوشی‌های هوشمند هستند. همچنین تحقیقات نشان می‌دهد که هر فرد به طور متوسط هر 6 دقیقه یک‌بار گوشی هوشمند خود را در 16 ساعت چرخه بیداری چک می‌کند. در این میان آمار همچنین نشان می‌دهد که 10 درصد افراد به دلیل کارکردن با گوشی‌های هوشمند با آسیب مواجه می‌شوند.

کاربرانی که به طور مداوم و سنگین از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند اغلب دچار کمردرد، آسیب‌های تاندونی، سندرم تونل کارپال و مشکلات مربوط به بینایی می‌شوند.

استفاده از گوشی‌های هوشمند همچنین بر سلامت روان فرد نیز تأثیر می‌گذارد و ممکن است فرد را دچار استرس، اضطراب، بی‌خوابی، افسردگی، بزهکاری و پرخاشگری کند.

پاسچر یا وضعیت بدنی چیست؟

پاسچر یا وضعیت بدنی به نحوه نگهداری عضلات و استخوان‌ها از بدن در هنگام ایستادن و راه رفتن اشاره دارد. یک پاسچر خوب به وضعیتی گفته می‌شود که در آن عضلات و اسکلت‌های بدن در بهترین حالت خود بتوانند ثبات و پایداری مناسبی را برای بدن فراهم آورند.

برای مثال یک وضعیت خوب برای بالاتنه زمانی اتفاق می‌افتد که گوش‌ها در راستای شانه‌ها قرار گیرند و زاویه کتف‌ها از پشت نه خیلی به هم نزدیک و نه خیلی از هم دور باشد. این وضعیت ایدئال کمترین استرس را بر ساختار ستون فقرات وارد می‌کند.

بررسی وضعیت بدنی کاربران گوشی‌های هوشمند: چه ناهنجاری‌هایی وجود دارد؟

حالا بیایید وضعیت بدنی را در کاربران گوشی‌های هوشمند بررسی کنیم. بیشترین حالتی که توسط کاربران گوشی‌های هوشمند اتخاذ می‌شود این است که گردن خود را به جلو خم کرده و به صفحه‌نمایش موبایل خیره شوند. این موضوع باعث تغییر وضعیت بدنی و افزایش استرس و فشار بر این ناحیه و در نتیجه منجر به گردن درد می‌شود.

تحقیقات نیز نشان داده‌اند که بین اعتیاد به گوشی‌های هوشمند و وضعیت سر به جلو ارتباط بسیار معناداری وجود دارد. وضعیت سر به‌ جلو با افزایش خم شدن نواحی تحتانی گردن و بالای قفسه سینه، به جلو رفتن موقعیت جمجمه روی اولین مهره گردنی و افزایش کشش مهره‌های گردنی فوقانی مشخص می‌شود. در واقع از زاویه جمجمه‌ای مهره‌ای (CV) برای ارزیابی وضعیت سر به جلو استفاده می‌شود. زاویه جمجمه مهره‌ای از برخورد خط افقی ترسیم شده از مهره C7 و خطی که از تراگوس گوش تا مهره C7 امتداد می‌یابد تشکیل می‌شود.

نحوه اندازه‌گیری زاویه جمجمه مهره‌ای (CV)
نحوه اندازه‌گیری زاویه جمجمه مهره‌ای (CV)

در اغلب کسانی که از گوشی‌های هوشمند استفاده می‌کنند، این زاویه کاهش پیدا می‌کند. مقدار نرمال گزارش شده زاویه جمجمه مهره‌ای بیش از 50 درجه است و زاویه کمتر از 50 درجه به‌عنوان وضعیت سر جلو در نظر گرفته می‌شود.

یکی دیگر از ناهنجاری‌های وضعیتی شایعی که در میان کاربران گوشی هوشمند دیده می‌شود، شانه‌های گرد است. وضعیت شانه گرد باعث ابداکشن (دورشدن) و بالارفتن کتف‌ها می‌شود که این وضعیت شانه‌ها را روبه‌جلو قرار می‌دهد و باعث می‌شود تا قسمت قفسه سینه ظاهری توخالی داشته باشد. تحقیقات نشان داده‌اند که میان شانه گرد و اعتیاد به استفاده از گوشی هوشمند نیز ارتباط معناداری دیده می‌شود.

 شانه‌های گرد

برای اندازه‌گیری این وضعیت بدنی از شاخص کتف استفاده می‌شود. شاخص کتف با اندازه‌گیری فاصله جناغ تا زائده غرابی کتف از روبرو و اندازه‌گیری فاصله بین زائده آخرمی تا اولین مهره سینه‌ای از پشت محاسبه می‌شود.

نحوه اندازه‌گیری شاخص کتف
نحوه اندازه‌گیری شاخص کتف

تأثیر تمرینات اصلاحی بر ناهنجاری سر به جلو: بررسی یک پژوهش

ازآنجایی‌که این ناهنجاری به دلیل بروز یک پدیده نوظهور به نام گوشی‌های هوشمند است، ایجاد آگاهی در بین دانشجویان در مورد اعتیاد به گوشی‌های هوشمند و خطرات مربوط به استفاده زیاد از آن ضروری به نظر می‌رسد. از راه‌های توان‌بخشی برای بهبود یا پیشگیری از این عارضه می‌توان به تمرینات اصلاحی و توصیه‌های ارگونومیک برای کاهش فشار بیشتر بر ستون فقرات اشاره نمود.

این راهکارها ممکن است شدت علائم گردن درد و کمردرد را در افراد مبتلا کاهش دهد و اثرات مثبتی بر سلامت روحی و جسمی داشته باشد. به همین منظور امروز در این مقاله قصد داریم یکی از پژوهش‌های انجام شده در این زمینه را با هم بررسی کنیم.

این مطالعه در سال 2019 در دانشگاه علوم پزشکی کریشنای هندوستان انجام شد و در طی آن تأثیر تمرینات حرکات اصلاحی بر ناهنجاری سر به جلو در میان کاربران گوشی‌های هوشمند بررسی شد.

افراد شرکت‌کننده در پژوهش

افراد شرکت‌کننده در انستیتوی علوم پزشکی کریشنا هندوستان، برای بررسی اعتیاد به گوشی‌های هوشمند غربالگری شدند. این آزمودنی‌ها بر اساس معیارهای ورود و خروج وارد مطالعه شدند.

پس از غربالگری‌ها و انتخاب شرکت‌کنندگان، آنها در جریان مطالعه قرار گرفتند و رضایت‌نامه کتبی گرفته شد.  تعداد آزمودنی‌ها در این پژوهش 45 نفر بود و از زاویه جمجمه مهره‌ای (CV) و شاخص کتف برای ارزیابی میزان سر به جلو و شانه گرد در این شرکت‌کنندگان استفاده شد.

پروتکل درمانی استفاده شده در این پژوهش، شامل تمرینات اصلاح وضعیت بدن و توصیه‌های ارگونومیک بود. پس از 4 هفته انجام پروتکل درمانی، دوباره ارزیابی‌ها بر روی آزمودنی‌ها برای بررسی میزان تغییرات انجام شد.

تمرینات آموزش پاسچر و وضعیت بدنی

در این پژوهش تمرینات برای دو ناهنجاری سر به جلو و شانه گرد مورداستفاده قرار گرفتند.

وضعیت سر به جلو

تمرینات کششی

تمرینات کششی برای وضعیت سر به جلو در این پروتکل درمانی شامل کشش عضلات کوتاه و سفت شده؛ مانند عضلات سینه‌ای بزرگ و کوچک، عضله بالابرنده کتف، عضله ذوزنقه فوقانی، عضلات زیر پس‌سری و عضله جناغی – چنبری – پستانی بود.

تمرینات تقویتی

تمرینات تقویتی در این ناهنجاری برای عضلات ضعیف، کشیده و مهار شده استفاده می‌شود. به‌عنوان‌مثال عضلاتی مانند لونگوس کولی (دراز گردنی)، لونگوس کاپیتیس (دراز سری)، رومبوئید (لوزی)، دندانه‌ای قدامی و ذوزنقه تحتانی. برای تقویت این عضلات از تمرینات زیر در حین پروتکل درمانی استفاده شد.

1. تمرین تکان‌دادن چانه

 تمرین تکان‌دادن چانه

2. تکان‌دادن چانه در برابر جاذبه

تکان‌دادن چانه در برابر جاذبه

3. تمرینات ایزومتریک گردن.

وضعیت شانه گرد

تمرینات دامنه حرکتی

1.تمرینات چوب‌دستی

تمرینات چوب‌دستی

2.بالا بردی دست از دیوار

بالا بردی دست از دیوار

3.استفاده از قرقره بالای سر

استفاده از قرقره بالای سر

4. گردگیری روی میز

گردگیری روی میز

5. شستشوی دیوار

 شستشوی دیوار

تمرینات کششی

تمرینات کششی برای اصلاح این ناهنجاری شامل کشش عضلات کوتاه شده می‌شود، به‌عنوان‌مثال عضلات سینه‌ای بزرگ و کوچک، تحت کتفی، لتیسیموس دورسی، دلتوئید قدامی و کپسول مفصلی خلفی.

تمرینات تقویتی

این تمرینات به منظور تقویت عضلات ضعیف و کشیده در این عارضه استفاده می‌شوند. عضلاتی مانند ذوزنقه میانی و تحتانی، رومبوئید (لوزی)، دلتوئید خلفی و روتاتور کاف. می‌توان از تمرینات زیر برای تقویت این عضلات استفاده نمود:

استفاده از تراباند در حین حرکات شانه برای تقویت عضلات این ناحیه حرکاتی مانند:

حرکت ابداکشن/ اکستنشن شانه

چرخش خارجی و خارجی شانه

چرخش خارجی و خارجی شانه

حرکت پرس آپ (3 ست 10 تایی با استراحت 60 ثانیه ای بین هر ست)

حرکت پرس آپ

توصیه‌های ارگونومیک در هنگام استفاده از تلفن هوشمند

در طی این پژوهش توصیه‌هایی به شرکت‌کنندگان برای استفاده درست از گوشی‌های هوشمند ارائه شد. این توصیه‌ها شامل موارد زیر بودند:

1. گوشی هوشمند را نزدیک به سینه نگه دارید تا سطح کمر.

2. از قرار دادن گوشی بین گوش و شانه خودداری کنید.

3. نگه داشتن گوشی با دست در کنار گوش نیز می‌تواند باعث خستگی شود، بنابراین به جای آن از هدست بلوتوثی استفاده کنید.

4. نحوه نگه داشتن گوشی هوشمند را تغییر دهید و هنگام تایپ کردن، هم از انگشتان شست و هم از دیگر انگشتان استفاده کنید.

5. در حین استفاده از تلفن هوشمند به طور مکرر زمان استراحت داشته باشید و موقعیت خود را تغییر دهید.

6. مچ دست خود را در حین نگه داشتن یا تایپ کردن استراحت دهید.

7. از ویژگی‌هایی از جمله متن پیشگو یا ابزار تکمیل خودکار برای کاهش میزان تایپ کردن استفاده کنید.

8. گوشی هوشمندی را انتخاب کنید که مناسب دستان شما باشد.

9. کسانی که نیاز دارند گهگاه از گوشی هوشمند خود با یک دست استفاده کنند، مطمئن شوند که می‌توانند گوشی را ایمن نگه دارند و همچنان می‌توانند با انگشت شست بدون فشار روی تمام صفحه ضربه بزنند.

نتیجه‌گیری نهایی حاصل از پژوهش

هدف از این مطالعه بررسی میزان شیوع  ناهنجاری سر به جلو و شانه گرد درمیان افراد استفاده کننده از گوشی‌های همراه بود. در کنار این موضوع تلاش شد تا میزان تأثیر حرکات اصلاحی و توصیه‌های ارگانیک در افراد شرکت‌کننده در پژوهش از نظر ناهنجاری‌هایی مانند سر به جلو و شانه گرد بررسی شود.

برای پی‌بردن به اثربخشی تمرینات اصلاحی وضعیت بدن و توصیه‌های ارگونومیک در کاربران گوشی‌های هوشمند نتایج قبل و بعد از مداخلات پزشکی با هم مقایسه شدند.  

پروتکل درمان 4 روز در هفته و به مدت 4 هفته انجام شد. معیارهای نتیجه برای این مطالعه، بررسی شاخص کتف و زاویه جمجمه مهره‌ای (CV) بود.

نتایج این مطالعه نشان داد که تفاوت معنی‌داری در بهبود وضعیت سر به جلو و شاخص کتف در کاربران گوشی هوشمند پس از 4 هفته مداخله با انجام تمرینات اصلاح وضعیت بدن و توصیه‌های ارگونومیک وجود دارد. این بدان معنی است که انجام این تمرینات می‌تواند تا حد زیادی بر بهبود وضعیت سر به جلو و شانه گرد در کاربران گوشی‌های هوشمند تأثیرگذار باشد.

تحقیقات نشان داده است که استفاده طولانی مدت از گوشی‌های هوشمند در حالت‌های نامناسب، کشش مکانیکی را بر روی ساختارهای حساس به درد بدن انسان مانند رباط‌ها، کپسول مفصلی، رگ‌های خونی افزایش می‌دهد و باعث ایجاد درد می‌شود. این موضوع به دلیل فشرده شدن انتهای عصبی در آن ناحیه اتفاق می‌افتد. این استرس و فشار بیش از حد برای مدت طولانی منجر به تجزیه بافت بدون آسیب ظاهری می‌شود. به دست آوردن وضعیت مناسب بدنی تنها با حرکات آرامش بخش و ریلکسیشن امکان پذیر نیست. زیرا برای حفظ پاسچر مناسب بدن احتیاج به فعالیت مناسب عضلات نیز وجود دارد. گاهی حتی این تمرینات شل کننده ممکن است باعث بدتر شدن وضعیت و افزایش انحناهای ستون فقرات نیز شود.  از طرفی فشار مداوم بر ساختارهای نگهدارنده سر و گردن نیز منجر به اختلالات وضعیتی دیگری می‌شود. بنابراین تمرینات اصلاحی با برگرداندن تعادل به ناحیه دچار اختلال شده می‌تواند باعث بهبود ناهنجاری‌هایی مانند سر به جلو و شانه گرد شود.

آیا اسکولیوز و پوکی‌استخوان مرتبط هستند؟

اسکولیوز یک انحنای جانبی ستون فقرات است که معمولاً در دوران کودکی یا اوایل نوجوانی تشخیص داده می‌شود، اما این بیماری می‌تواند در هر سنی ایجاد شود.

پوکی‌استخوان با کمبود تراکم مواد معدنی در استخوان‌ها مشخص می‌شود. این بیماری باعث ایجاد استخوان‌های ضعیف و متخلخل می‌شود، به این معنی که خطر شکستگی استخوان در فرد را افزای شمی دهد.

ازآنجایی‌که افزایش سن خطر ابتلا به هر دو بیماری را افزایش می‌دهد، این بیماری‌ها در بین افراد مسن شایع‌تر هستند. هر دوی بیماری‌ها بر ستون فقرات نیز تأثیر می‌گذارد.

باتوجه‌به این شباهت‌ها، بسیاری از بیماران نگران‌اند که آیا اسکولیوز و پوکی‌استخوان به هم مرتبط هستند یا خیر. در این مقاله ما به ارتباط‌های احتمالی بین این دو بیماری، بر اساس تحقیقات فعلی نگاهی می‌اندازیم.

اسکولیوز چگونه بر ستون فقرات تأثیر می‌گذارد؟

اسکولیوز باعث ایجاد یک انحنای جانبی غیرطبیعی در ستون فقرات می‌شود که این انحنا می‌تواند باعث چرخش مهره‌های ستون فقرات نیز شود. به‌طورکلی ستون فقرات دارای سه انحنای اصلی طبیعی است که سه بخش اصلی ستون فقرات را مشخص می‌کند: انحنای گردنی (سرویکال)، انحنای سینه‌ای (توراسیک) و انحنای کمری (لومبار). این انحناها به ستون فقرات این توانایی را می‌دهد تا فشار مکانیکی وارد شده در طول حرکات را به طور یکنواختی در سرتاسر بدن توزیع کند. همچنین این انحناها باعث افزایش قدرت و انعطاف‌پذیری در ستون فقرات می‌شود.

هنگامی که یکی از این انحناهای طبیعی از بین می‌رود، بدن با قراردادن انحناهای خنثی‌کننده در جهت مخالف، به ثبات و حمایت از این ستون فقراتِ از تراز خارج شده پاسخ می‌دهد.

هنگامی که این اتفاق می‌افتد، بیومکانیک کلی ستون فقرات مختل می‌شود و بسته به‌شدت و شکل وضعیت، می‌تواند با ایجاد تغییرات وضعیتی و علائم، نواحی متعددی از بدن را تحت‌تأثیر قرار دهد.

پیشرفت اسکولیوز

اسکولیوز یک بیماری پیش‌رونده است، به این معنی که این عارضه به‌مرورزمان بدتر می‌شود و انحنا افزایش می‌یابد و احتمالاً علائم قابل‌توجه‌تری مانند تغییرات وضعیتی و درد (در بزرگسالان) ایجاد می‌کند.

چالش اصلی در درمان اسکولیوز تعیین میزان پیشرفت وضعیت فرد مبتلا است. بااین‌حال، آنچه که ثابت شده است این است که در صورت عدم درمان به‌موقع، این ناهنجاری می‌تواند پیشرفت کند.

یکی از راه‌هایی که به‌وسیله آن می‌توان شدت وضعیت انحنا را در فرد بیمار را تعیین کرد، عکس‌برداری با اشعه ایکس و اندازه‌گیری «زاویه کوب» است. زاویه کوب معمولاً به‌عنوان “استاندارد طلایی ارتوپدی برای ارزیابی اسکولیوز” نامیده می‌شود.

نحوه اندازی گیری زاویه کوب برای اندازه گیری استخوان هاس ستون فقرات
نحوه اندازی گیری زاویه کوب

زاویه کوب با کشیدن خطوط متقاطع از پایین و بالای مهره‌های خمیده (استخوان‌های ستون فقرات) اندازه‌گیری می‌شود. زاویه کوب به ما می‌گوید که انحنای ستون فقرات چقدر است و به‌وسیله آن می‌توان وضعیت بیمار را به‌عنوان خفیف، متوسط، شدید یا بسیار شدید طبقه‌بندی نمود:

اسکولیوز خفیف:

اندازه زاویه کوب بین 10 تا 25 درجه

اسکولیوز متوسط:

اندازه زاویه کوب بین 25 تا 40 درجه

اسکولیوز شدید:

اندازه زاویه کوب 40+ درجه

اسکولیوز بسیار شدید:

اندازه زاویه کوب 80+ درجه

با مشاهده دامنه زاویه کوب می‌توان متوجه شد که شدت اسکولیوز در هر فرد تا چه میزان متفاوت است و این موضوع نشان میدهد که چرا علائم و سایر مسائل مرتبط در هر فرد با فرد دیگر تفاوت دارد. همچنین باید اشاره کرد که برای داشتن اسکولیوز باید زاویه کوب بیش از 10 درجه باشد.

انواع مختلف اسکولیوز

اسکولیوز اغلب به‌عنوان یک بیماری پیچیده و مرموز توصیف می‌شود. این موضوع عمدتاً به دلیل شایع‌ترین شکل آن است: اسکولیوز ایدیوپاتیک (ناشناخته) نوجوانان.

اسکولیوز ایدیوپاتیک در سنین 10 تا 18 سالگی تشخیص داده می‌شود و 80 درصد موارد شناخته شده اسکولیوز را تشکیل می‌دهد. “ایدیوپاتیک” به این معنی است که هیچ علت شناخته شده‌ای برای ابتلای نوجوانان به این نوع اسکولیوز وجود ندارد. 20 درصد باقیمانده شامل انواعی با علل شناخته شده است، علت‌هایی مانند مشکلات عصبی عضلانی، مادرزادی، دژنراتیو و تروماتیک.

مشکلات عصبی عضلانی:

اسکولیوزی که به دلیل وجود یک بیماری عصبی عضلانی مانند فلج مغزی یا دیستروفی عضلانی ایجاد می‌شود.

مشکلات مادرزادی:

اسکولیوزی که در رحم مادر به دلیل ناهنجاری استخوان در ستون فقرات جنین ایجاد می‌شود.

مشکلات دژنراتیو:

اسکولیوزی که به دلیل تغییرات دژنراتیو در ستون فقرات به دلیل افزایش سن یا برخی  سبک‌های زندگی نامناسب ایجاد می‌شود. این شکل از اسکولیوز بیشتر افراد مسن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ زیرا ستون فقرات با اثرات تخریبی پیری مواجه می‌شود.

مشکلات تروماتیک:

اسکولیوزی که در اثر ضربات شدیدی که به ستون فقرات وارد شده است ایجاد می‌شود، مانند ضربه‌های وارد شده به هنگام تصادف یا سقوط.

پیشرفت اسکولیوز

یکی از جنبه‌های منفی اسکولیوز ایدیوپاتیک میزان پیشرفت آن است. همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم، نمی‌توان به طور کامل میزان پیشرفت انحنای یک فرد را پیش‌بینی نمود، اما عوامل خاصی وجود دارند که به کمک آنها می‌توان میزان این پیشرفت را پیش‌بینی نمود. یکی از اصلی‌ترین این عوامل، فاکتور “رشد” است.

نوجوانانی که وارد دوران بلوغ می‌شوند در معرض خطر بالایی برای پیشرفت این بیماری هستند؛ زیرا این مرحله از رشد با جهش‌های سریع مشخص می‌شود. اگر بتوان اسکولیوز را زودتر و قبل از این مرحله پیش‌رونده بیماری تشخیص داد، شانس بیشتری برای تأثیرگذاری بر آن و طراحی یک برنامه درمانی برای جلوگیری از پیشرفت بیماری وجود خواهد داشت.

اگرچه پس از رسیدن به بلوغ اسکلتی، روند پیشرفت کندتر می‌شود، اما همچنان می‌تواند علائم و تأثیرات مخرب بسیاری را در بزرگسالان ایجاد کند، به‌خصوص در اسکولیوز دژنراتیو که به دلیل تغییرات دژنراتیو و تخریبی ستون فقرات ایجاد می‌شود.

پس تا به این جای کار متوجه شدیم که اسکولیوز اشکال مختلفی دارد که می‌تواند گروه‌های سنی مختلف را تحت‌تأثیر قرار دهد. همچنین دانستیم که این ناهنجاری یک وضعیت پیش‌رونده است که در صورت عدم درمان ممکن است بدتر شود. همچنین فهمیدیم که فاکتور رشد محرک بزرگی برای پیشرفت این بیماری است و اسکولیوز به‌عنوان یک بیماری ستون فقرات، روی هم‌ترازی و هم‌راستایی استخوان‌های ستون فقرات تأثیر می‌گذارد.

حال، بیایید نگاهی به وضعیت شایع دیگری که بر سلامت و عملکرد استخوان‌ها تأثیر می‌گذارد بیندازیم: پوکی‌استخوان.

آیا اسکولیوز می‌تواند منجر به پوکی‌استخوان شود؟

شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد اسکولیوز با کمبود تراکم استخوان مرتبط است. بااین‌حال، مشخص نیست که آیا این وضعیت به طور خاص منجر به پوکی‌استخوان می‌شود یا خیر.

مطالعه‌ای در سال 2019 نشان داد که افراد مبتلا به اسکولیوز به میزان قابل‌توجهی دارای تراکم استخوان کمتری نسبت به افراد بدون این بیماری هستند. نویسندگان این مقاله حدس می‌زنند که ناهنجاری‌های ساختاری در اسکولیوز ممکن است منجر به کاهش تراکم مواد معدنی در استخوان‌ها شود. اما آنها خاطرنشان می‌کنند که مشخص نیست که آیا پوکی‌استخوان یکی از عوارض اسکولیوز است یا خیر.

از طرفی مطالعه‌ای که در سال 2021 انجام شده است، هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط اسکولیوز کمری (لومبار) با تراکم استخوان فمور (ران) پیدا نکرد.

بنابراین، تحقیقات بیشتری برای تعیین اینکه چگونه اسکولیوز ممکن است منجر به تراکم استخوان پایین و پوکی‌استخوان شود، نیاز است.

آیا پوکی‌استخوان می‌تواند منجر به اسکولیوز شود؟

شواهد قوی‌تری وجود دارد که نشان می‌دهد پوکی‌استخوان می‌تواند باعث اسکولیوز شود. کاهش تراکم استخوان در پوکی‌استخوان باعث ضعیف‌شدن مهره‌های ستون فقرات می‌شود. این موضوع خطر شکستگی‌های فشاری در مهره‌ها را افزایش می‌دهد که می‌تواند منجر به اسکولیوز، به‌ویژه در افراد مسن شود.

مطالعه‌ای در سال 2016 نشان داد که تراکم استخوان پایین خطر انحنای ستون فقرات را در نوجوانان مبتلا به اسکولیوز افزایش می‌دهد.

علاوه بر این، مطالعه‌ای در سال 2019 به تحقیقات قدیمی‌تر اشاره دارد که نشان می‌دهد افراد مبتلا به پوکی‌استخوان بیشتر در معرض ابتلا به اسکولیوز مرتبط با سن هستند.

عوامل خطرآفرین مرتبط با اسکولیوز و پوکی‌استخوان

افزایش سن یک عامل خطرآفرین اصلی برای اسکولیوز و پوکی‌استخوان است. بااین‌حال، هر کدام از این بیماری‌ها مجموعه‌ای از عوامل خطرآفرین خاص خود را نیز دارد.

عوامل خطرآفرین برای ابتلا به اسکولیوز عبارت‌اند از:

  • جنسیت (اسکولیوز در زنان بیشتر شایع است)
  • داشتن سابقه خانوادگی این بیماری
  • ناهنجاری‌های فیزیکی، مانند نابرابری طول پاها
  • آسیب‌های ستون فقرات
  • عوامل خطرآفرین برای ابتلا به پوکی‌استخوان عبارت‌اند از:
  • داشتن نژاد آسیایی
  • داشتن سابقه خانوادگی این بیماری
  • یائسگی زودرس
  • کمبود وزن یعنی وزن کمتر از 50 کیلوگرم
  • سبک زندگی کم‌تحرک
  • شکستگی استخوان بعد از 40 سالگی
  • سیگارکشیدن

پوکی‌استخوان نه‌تنها می‌تواند منجر به اسکولیوز شود، بلکه می‌تواند خطر شکستگی را نیز افزایش دهد.

آیا می‌توان از اسکولیوز و پوکی‌استخوان پیشگیری کرد؟

حتی اگر سابقه خانوادگی هر یک از این بیماری‌ها را داشته باشید، ممکن است بتوانید خطر ابتلا به اسکولیوز و پوکی‌استخوان را کاهش دهید.

روش‌های پیشگیری از این بیماری‌ها عبارت‌اند از:

رژیم غذایی سالم:

رژیم غذایی سرشار از کلسیم و ویتامین D می‌تواند خطر ابتلا به پوکی‌استخوان را کاهش دهد. به نوبه خود، ممکن است از اسکولیوز مرتبط با پوکی‌استخوان جلوگیری کند.

انجام ورزش:

فعالیت‌هایی مانند بدنسازی، پیاده‌روی، آهسته دویدن و تنیس می‌تواند به جلوگیری از ضعف استخوان‌ها کمک کند. این فعالیت‌ها همچنین می‌توانند از بدتر شدن اسکولیوز جلوگیری کنند.

مراجعه منظم به پزشک:

اگر پوکی‌استخوان دارید، برای جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان‌ها تحت‌نظر یک متخصص باشید و درمان‌های لازم را دریافت کنید. این موضوع به کاهش خطر اسکولیوز ناشی از پوکی‌استخوان کمک می‌کند. همچنین احتمال شکستگی را به حداقل می‌رساند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر اسکولیوز در کودکی یا نوجوانی تشخیص داده شود، بهتر است برای جلوگیری از پیشرفت انحنا درمان سریع‌تر آغاز شود. همچنین توصیه می‌شود که در صورت داشتن سابقه خانوادگی پوکی‌استخوان به پزشک خود این موضوع را  اطلاع دهید. پزشک ممکن است آزمایش‌های خاصی را برای تعیین خطر ابتلای شما به این بیماری برای شما تجویز کند.

علاوه بر این، در صورت داشتن موارد زیر با پزشک خود مشورت کنید:

  • کمردرد جدید و بدون دلیل
  • درد پس از آسیب‌هایی مانند تصادف و سقوط
  • شانه‌ها یا لگنی که به‌تازگی نابرابر شده‌اند
  • تنگی نفس
  • مشکل در راه‌رفتن

کلام آخر

اسکولیوز و پوکی‌استخوان هر دو بر ستون فقرات تأثیر می‌گذارند. اسکولیوز باعث ایجاد انحنای غیرطبیعی در ستون فقرات می‌شود و پوکی‌استخوان باعث ضعیف‌شدن استخوان‌ها از جمله استخوان‌های ستون فقرات می‌شود.

پوکی‌استخوان به‌خصوص در افراد مسن می‌تواند منجر به اسکولیوز شود. این موضوع به این دلیل است که پوکی‌استخوان تراکم و استحکام استخوان را در ستون فقرات کاهش می‌دهد و منجر به انحنا می‌شود.

صرف‌نظر از سن خود، همچنین می‌توانید با اتخاذ برخی اقدامات سبک زندگی، مانند ورزش منظم و خوردن یک رژیم غذایی مغذی و متعادل، خطر ابتلا به هر دو بیماری را کاهش دهید.

6 تمرین تقویتی ران برای سالمندان

تمرینات مفصل ران، با تقویت عضلات حمایت‌کننده از لگن، می‌تواند به ثبات پاها و ستون فقرات کمک کند. مفصل ران ضعیف یا ناپایدار، زانو، لگن و ستون فقرات کمری را در معرض خطر آسیب، درد، ضعف و کاهش تحرک قرار می‌دهد.

با تقویت مفصل ران، می‌توانید پایه‌ای باثبات و متعادل برای پاهای خود فراهم کنید تا در حین حرکاتی مانند ایستادن یا راه‌رفتن به پایداری آنها کمک کنید. تمرینات تقویتی ران حتی می‌تواند به تسکین درد لگن و زانو در سالمندان نیز کمک کند.

این مقاله شش تمرین مفصل ران برای سالمندان را برای حفظ سلامت این مفصل، کاهش خطر افتادن و بهبود تحرک ارائه می‌دهد.

تمرینات تقویتی ران

مفصل ران یک مفصل چند جهته است که در سه سطح مختلف حرکت می‌کند. این موضوع اجازه می‌دهد تا پا به جلو و عقب، به سمت بیرون داخل و در سراسر بدن حرکت کند و به‌صورت داخلی و خارجی بچرخد.

باسن و لگن شما توسط عضلات قدرتمندی که در پاهای شما قرار دارند، کنترل می‌شود یعنی: عضلات سرینی، چهار سر ران، همسترینگ و خم‌کننده‌های ران. تمرینات مفصل ران بر تقویت این گروه‌های عضلانی حیاتی تمرکز می‌کنند. این عضلات با هم کار می‌کنند تا پایه‌ای قوی برای حرکت بدن فراهم کنند.

بسیار ضروری است که سالمندان این عضلات و مفاصل ران خود را تقویت کنند تا خطر افتادن را کاهش دهند. علاوه بر این، تمرینات مفصل ران می‌تواند درد و خشکی ناشی از آرتریت و سایر بیماری‌های مفصلی را کاهش دهد و قدرت و تحرک کافی را برای فعالیت‌های روزمره حفظ کند.

این شش تمرین مفصل ران برای سالمندان می‌تواند به شما در انجام این کار کمک کند.

تمرین پیاده‌روی به‌صورت نشسته

این تمرین عضلات خم‌کننده ران را که وظیفه بلندکردن ساق پا را بر عهده دارند، تقویت می‌کند. این حرکت به‌ویژه برای جلو بردن پاها هنگام راه‌رفتن و بالارفتن از پله‌ها اهمیت دارد.

ضعف در خم‌کننده‌های ران می‌تواند با کوتاه‌کردن طول گام‌ها و کاهش سرعت راه‌رفتن باعث مشکلاتی در این زمینه شود. افزایش مشکل در بلندکردن پاها می‌تواند منجر به کشیدن پا روی زمین هنگام راه‌رفتن شود که این حرکت به طور بالقوه احتمال سقوط و  زمین‌خوردن را در سالمندان افزایش می‌دهد.

برای انجام این تمرین:

روی یک صندلی محکم بنشینید و زانوهای خود را خم کرده و کف پاها را روی زمین قرار دهید. یک پا را بالا بیاورید، زانوی خود را به سینه نزدیک کنید. یک ثانیه نگه دارید، سپس آن را پایین بیاورید. این حرکت را برای پای دیگر نیز تکرار کنید. به طور متناوب برای هر دو پا، 10 تکرار را در هر طرف انجام دهید. می‌توانید سه بار این 10 تکرار را برای هر پا انجام دهید. فقط به یاد داشته باشید بعد از هر 10 تکرار پشت‌سرهم برای هر دو پا، 1 دقیقه استراحت کنید.

تمرین پیاده‌روی به‌صورت نشسته

حرکت پل

قدرت کشش کافی در مفصل ران، باعث می‌شود تا فشار پا به زمین برای حرکت روبه‌جلو هنگام انجام حرکاتی مانند راه‌رفتن، بالارفتن از پله‌ها و ایستادن از حالت نشسته به‌خوبی انجام شود. تمرین بریج یا پل با تقویت عضلات باسن و ران ثبات پا را در هنگام انجام این حرکات بهبود می‌بخشد.

برای انجام این تمرین:

به پشت دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید. عضلات باسن خود را منقبض کنید و باسن خود را بالا بیاورید. پشت خود را صاف نگه دارید و کمر خود را قوس ندهید. سه ثانیه باسن خود را در بالا نگه دارید، سپس آن را پایین بیاورید. این حرکت را 10 بار تکرار کنید و سپس استراحت کنید. می‌توانید این تمرین را در سه ست ۱۰تایی تکرار کنید.

حرکت پل برای تقویت عضلات سرینی

تمرین صدف تاشو

این تمرین به تقویت عضلات سرینی کمک می‌کند، به‌ویژه عضله سرینی میانی که در کناره‌های باسن قرار دارد و لگن را حمایت و تثبیت می‌کند و تعادل را بهبود می‌بخشد.

برای انجام این تمرین:

به پشت دراز بکشید و زانوهایتان را خم کنید و یک کش مقاومتی در اطراف ران‌ها و بالای زانو قرار دهید. سپس یکی از زانوهای خود را به بیرون باز کنید. سه ثانیه در این حالت بمانید، سپس زانوها خود را به محل قبل برگردانید. این حرکت را برای 10 تکرار انجام دهید. سپس استراحت کنید. می‌توانید در مجموع سه ست ۱۰تایی این تمرین را انجام دهید.

اگر می‌خواهید این تمرین را چالش‌برانگیزتر کنید، مراحل زیر را انجام دهید:

به پهلو دراز بکشید و زانوها را خم کنید. مچ پاها را کنار هم نگه دارید و سپس زانوی بالایی خود را به سمت بالا ببرید. اجازه ندهید در حین این حرکت، بدن یا باسن شما به عقب بچرخد. سه ثانیه در این حالت بمانید، سپس زانو خود را پایین بیاورید. این حرکت را برای 10 بار تکرار کنید، سپس سمت خود را عوض کنید. می‌توانید این تمرین را در سه ست ۱۰تایی برای هر سمت تکرار کنید.

تمرین صدف تاشو برای تقویت عضلات سرینی

اکستنشن (بازکردن) ران به‌صورت ایستاده

یکی دیگر از تمرینات مفصل ران که باعث تقویت عضلات سرینی می‌شود، تمرین اکستنشن ران به‌صورت ایستاده است. این تمرین علاوه بر تقویت عضلات باسن،  قدرت عضلات مرکزی تنه را نیز برای حمایت بهتر از ستون فقرات بهبود می‌بخشد.

برای انجام این تمرین:

جلوی دیوار، میز، پیشخوان یا یک صندلی بایستید تا یک تکیه‌گاه داشته باشید.

پاهای خود را صاف نگه دارید، سپس یک پا را مستقیماً پشت سر خود و به عقب ببرید. سعی کنید در حین انجام این حرکت، زانوی خود را خم نکنید یا اجازه ندهید که کمرتان قوس پیدا کند.

یک ثانیه این وضعیت را حفظ کنید، سپس به حالت اولیه برگردید. این تمرین را برای پای دیگر نیز تکرار کنید. می‌توانید سه بار این 10 تکرار را برای هر پا انجام دهید. فقط به یاد داشته باشید بعد از هر 10 تکرار پشت‌سرهم برای هر دو پا، 1 دقیقه استراحت کنید.

اکستنشن (بازکردن) ران به‌صورت ایستاده برای تقویت عضلات

دورکردن ران به‌صورت ایستاده

این تمرین به تقویت عضلات سرینی میانی که در کناره‌های باسن قرار گرفته است کمک می‌کند. تقویت حرکت دورکردن ران به شما این امکان را می‌دهد که در طی حرکات روزانه به‌راحتی به پهلو حرکت کنید، از ماشین‌سوار یا پیاده شوید و سایر حرکات رو به‌جانب را انجام دهید.

برای انجام این تمرین:

جلوی دیوار، میز، پیشخوان یا صندلی بایستید تا تکیه‌گاه داشته باشید. پاهای خود را صاف نگه دارید، سپس یکی از پاها را به سمت پهلو و بیرون حرکت دهید. سعی کنید بدن خود را در حین انجام این حرکت صاف نگه دارید و به طرفین متمایل نشوید. یک ثانیه این وضعیت را حفظ کنید و سپس به حالت اولیه برگردید.

این حرکت را برای پای دیگر نیز تکرار کنید. می‌توانید سه بار این 10 تکرار را برای هر پا انجام دهید. فقط به یاد داشته باشید بعد از هر 10 تکرار پشت‌سرهم برای هر دو پا، 1 دقیقه استراحت کنید.

دورکردن ران به‌صورت ایستاده برای تقویت عضلات

تمرین نشستن و برخاستن از روی صندلی

تمرین نشستن و برخاستن، به تقویت عضلات سرینی کمک می‌کند. این شبیه به اسکات ایستاده است، با این تفاوت که از یک صندلی برای محافظت از زانوهای شما استفاده می‌کند. این تمرین باسن توانایی شما را برای اسکوات ایمن بهبود می‌بخشد و از سقوط هنگام استفاده از دستشویی، تمیزکردن یا سایر حرکاتی که نیاز به خم‌شدن در زانوها و باسن دارند، جلوگیری می‌کند.

برای انجام این تمرین:

روی یک صندلی با سطح سفت بنشینید (استفاده از یک صندلی نرم یا کاناپه باعث می‌شود که ایستادن سخت‌تر شود). بدن خود را به سمت جلو خم کنید به‌طوری‌که بینی شما در راستای انگشتان پا باشد. از پاهای خود برای هل‌دادن خود از روی صندلی استفاده کنید. سعی کنید از دستان خود برای فشاردادن روی دسته‌های صندلی استفاده نکنید و سپس با استفاده از عضلات باسن خود بایستید. یک ثانیه در این حالت بمانید، سپس باسن خود را به عقب ببرید و به‌آرامی روی صندلی بنشینید. این حرکت را 10 بار تکرار کنید و سپس استراحت کنید. می‌توانید این تمرین را در سه ست ۱۰تایی تکرار کنید.

تمرین نشستن و برخاستن از روی صندلی برای تقویت عضلات سرینی

چگونه ایمن ورزش کنیم؟

تمرینات مفصل رانی که برای سالمندان در این مقاله گنجانده شده است با این هدف انتخاب شده‌اند که با خیال راحت و آسان در خانه انجام شوند. اگر متوجه شدید که انجام هر تمرینی باعث ایجاد درد یا احساس ناامنی در شما می‌شود، از انجام آن اجتناب کنید و تمرین دیگری را امتحان کنید.

به‌عنوان‌مثال، اگر ایستادن برای شما سخت است، با تمریناتی که در حالت نشسته یا دراز کشیده انجام می‌شوند، شروع کنید. به‌این‌ترتیب، می‌توانید قبل از انجام تمرینات ایستاده، تقویت عضلات در یک وضعیت راحت‌تر انجام دهید.

همچنین ممکن است انجام تمرینات ایستاده در کنار وسیله‌ای ثابت، مانند نرده، میز یا صندلی که می‌توان برای حمایت از آن استفاده نمود، مفید باشد.

همان‌طور که در تمرینات مفصل ران خود پیشرفت می‌کنید، روی صاف نگه‌داشتن باسن خود تمرکز کنید. از هر گونه چرخش غیرضروری در لگن خودداری کنید، زیرا این موضوع می‌تواند برای مفاصل شما مضر باشد و اثر تمرینات را کم کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد، سفتی یا التهاب قابل‌توجهی در لگن و ران خود دارید، باید به پزشک مراجعه کنید تا علائم شما را برطرف کند، تشخیص احتمالی را تعیین کند و در صورت لزوم شما را به فیزیوتراپی ارجاع دهد.

اگر هریک از علائم زیر را داشتید در تماس با پزشک خود یا رفتن به اورژانس تردید نکنید:

  • ناتوانی در قراردادن وزن روی یک یا هر دو پا
  • ناتوانی در حرکت‌دادن پا یا لگن
  • درد لگن به دلیل آسیب‌دیدگی
  • علائم عفونت مانند تب، قرمزی یا لرز
  • تغییر شکل در مفصل

تمرین برای کاهش درد فک صدادار

شاید در طی خیلی به مفاصل فکی – گیجگاهی خود دقت نکرده باشید، اما باید بدانید که از آنها زیاد استفاده می‌کنید. این مفاصل استخوان فک شما را به جمجمه متصل می‌کند. هر بار که صحبت می‌کنید، غذایی را می‌جوید و قورت می‌دهید، این مفاصل فکی – گیجگاهی شما هستند که وارد عمل می‌شوند.

عاداتی مانند فشردن فک یا جویدن ناخن می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی در مفاصلی شود که استخوان فک و جمجمه شما را به هم متصل می‌کند. برخی از شرایط پزشکی نیز ممکن است باعث صدادادن فک شوند.

اختلال فک صدادار می‌تواند یک احساس دردناک باشد که به دلیل اختلال عملکرد مفاصل فکی – گیجگاهی ایجاد می‌شود. این مفاصل استخوان فک را به جمجمه متصل می‌کند و در هر طرف یک مفصل قرار دارد. عمل لولایی شکل مفصل فکی – گیجگاهی مسئول توانایی شما در جویدن، صحبت‌کردن و خمیازه‌کشیدن است. هنگامی که مفصل به‌درستی کار نمی‌کند، اختلال فک صدادار می‌تواند رخ دهد.

مفصل فکی – گیجگاهی

اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی زمانی رخ می‌دهد که مشکلی در مفاصل فک و عضلات فک شما ایجاد شود. اغلب، این موضوع به دلیل آسیب فک، التهاباتی مانند آرتریت یا در اثر استفاده بیش از حد از مفصل اتفاق می‌افتد.

اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی ممکن است علائم خفیف تا ناتوان‌کننده‌ای ایجاد کند، مانند:

  • درد هنگام جویدن
  • درد در گوش، صورت، فک و گردن
  • صداهای کلیک‌کردن، تق‌تق کردن یا ترکیدن در فک هنگام باز یا بسته کردن دهان
  • قفل‌شدن مفصل فک
  • سردرد

تمریناتی برای تسکین درد فک صدادار

دقیقاً مشخص نیست که چگونه تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی ممکن است درد را تسکین دهد. اما تصور می‌شود این تمرینات به موارد زیر کمک می‌کنند:

  • تقویت عضلات فک
  • کشش فک
  • شل کردن فک
  • افزایش تحرک فک
  • کاهش کلیک‌کردن فک
  • بهبودی فک

طبق نتایج مطالعه‌ای در سال 2010 که در مجله تحقیقات دندانپزشکی منتشر شد، انجام تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی دامنه باز شدن دهان را بیشتر از استفاده از محافظ دهان در افراد مبتلا به جابه‌جایی دیسک مفصل فکی – گیجگاهی افزایش می‌دهد.

به توصیه آکادمی پزشکان خانواده آمریکا (AAFP)، تمریناتی که در ادامه خواهد آمد ممکن است به تسکین درد فک صدادار و بهبود حرکت مفاصل فک شما کمک کند. برای برخی از تمرینات، توصیه‌های فرکانس وجود دارد. برای تمرین‌هایی که توصیه‌های فرکانس در دسترس نیست، از پزشک یا دندانپزشک خود راهنمایی بخواهید. تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی را  نباید زمانی که درد شدید دارید انجام دهید. آکادمی پزشکان خانواده آمریکا (AAFP) توصیه می‌کند قبل از شروع یک برنامه ورزشی مفصل فکی – گیجگاهی صبر کنید تا درد شما بهتر شود.

تمرین فک آرام برای درمان فک صدادار

زبان خود را به‌آرامی در بالای دهان خود پشت دندان‌های جلوی بالایی خود قرار دهید. درحالی‌که عضلات فک خود را شل می‌کنید، اجازه دهید دندان‌هایتان از هم جدا شوند.

تمرین ماهی قرمز (باز کردن جزئی دهان) برای درمان فک صدادار

زبان خود را روی سقف دهان و یک انگشت خود را جلوی گوش خود جایی که مفصل فکی – گیجگاهی شما قرار دارد قرار دهید. انگشت وسط یا اشاره خود را روی چانه خود قرار دهید. فک پایین خود را تا نیمه‌باز کنید و سپس ببندید. در حین انجام این حرکت باید مقاومت خفیفی وجود داشته باشد؛ اما وجود درد طبیعی نیست. این تمرین را شش بار در یک طرف انجام دهید و برای سمت دیگر نیز آن را تکرار کنید. می‌توانید این تمرین را تا شش بار در روز تکرار کنید.

تمرین ماهی قرمز (باز کردن کامل دهان) برای درمان فک صدادار

زبان خود را روی سقف دهان خود نگه دارید، یک انگشت را روی مفصل فکی – گیجگاهی و انگشت دیگر را روی چانه خود قرار دهید. فک پایین خود را به طور کامل باز کنید. این تمرین را نیز می‌توانید شش بار در هر سمت انجام دهید و تا 6 بار هم در طی روز تکرار کنید.

تمرین چین تاک برای درمان فک صدادار

درحالی‌که شانه‌های خود را به سمت عقب و سینه به سمت بالا می‌برید، چانه خود را مستقیماً به سمت عقب بکشید و یک “غبغب” در چانه خود ایجاد کنید. سه ثانیه این حالت را نگه دارید و 10 بار این حرکت را تکرار کنید.

تمرین مقاومت در برابر باز شدن دهان

انگشت شست خود را زیر چانه خود قرار دهید. دهان خود را به‌آرامی باز کنید و به‌آرامی به چانه خود فشار وارد کنید تا مقاومتی در برابر باز شدن دهانتان ایجاد کنید. سه تا شش ثانیه این وضعیت را نگه دارید و سپس دهان خود را به‌آرامی ببندید.

مقاومت در برابر بسته‌شدن دهان

چانه خود را با اشاره و انگشت شست هر دودست بگیرید. درحالی‌که به‌آرامی روی چانه خود فشار می‌آورید، دهان خود را ببندید. این تمرین برای تقویت عضلاتی که به جویدن کمک می‌کنند مؤثر است.

بالابردن زبان

هم‌زمان با تماس زبان با سقف دهان، به‌آرامی دهان خود را باز و بسته کنید.

حرکت فک به پهلو

یک جسم تقریباً یک سانتیمتری و پلاستیکی را بین دندان‌های جلویی خود قرار دهید و به‌آرامی فک خود را از یک سمت به سمت دیگر حرکت دهید. به‌تدریج و با  آسان‌تر شدن تمرین، می‌توانید ضخامت جسم بین دندان‌های خود را افزایش دهید.

حرکت فک به جلو

یک جسم یک سانتیمتری را بین دندان‌های جلویی خود قرار دهید. فک پایین خود را به سمت جلو حرکت دهید تا دندان‌های پایین جلوتر از دندان‌های بالا قرار گیرند. به‌تدریج و با  آسان‌تر شدن تمرین، می‌توانید ضخامت جسم بین دندان‌های خود را افزایش دهید.

سایر درمان‌های درد فک صدادار

مسکن‌های بدون نسخه مانند ایبوپروفن و استامینوفن ممکن است به تسکین درد فک صدادار کمک کنند و شل‌کننده‌های عضلانی ممکن است برای درد شدید تجویز شوند. پزشکان همچنین ممکن است موارد زیر را نیز توصیه کنند:

  • محافظ دهان برای جلوگیری از دندان‌قروچه
  • محافظ‌های دهان برای کمک به تنظیم مجدد راستای فک شما
  • کیسه آب گرم
  • کیسه یخ (توجه داشته باشید که کیسه یخ بیش از 15 دقیقه و مستقیماً روی پوست قرار نگیرد)
  • تکنیک‌های کاهش استرس برای کمک به جلوگیری از رفتارهایی که باعث تنش فک می‌شوند
  • طب سوزنی برای کاهش فشار در ناحیه آسیب‌دیده

درد شدید ناشی از مفاصل آسیب‌دیده ممکن است به درمان‌های تهاجمی‌تری مانند تزریق کورتیکواستروئید به مفصل فکی – گیجگاهی نیاز داشته باشد. جراحی ممکن است به‌عنوان آخرین راه‌حل در نظر گرفته شود. البته تاکنون شواهد علمی دال بر مداخله جراحی برای درمان این اختلال وجود نداشته است.

درد مفصل فکی – گیجگاهی همچنین ممکن است با تغییرات ساده در سبک زندگی کنترل شود. مواردی مانند:

  • استفاده از  غذاهای نرم تا زمانی که مفصل فکی – گیجگاهی ریلکس تر شود
  • پرهیز از جویدن آدامس
  • پرهیز از جویدن ناخن‌ها
  • پرهیز از گازگرفتن لب پایین
  • اصلاح وضعیت بدنی و پاسچر
  • پرهیز از انجام حرکات ناگهانی و شدید فک مانند خمیازه‌کشیدن و آوازخواندن

نکاتی برای تسکین درد فک صدادار در حین مراقبت از دندان

اگر دچار فک صدادار هستید، ممکن است رعایت بهداشت اولیه دهان برایتان دردناک باشد. مواردی مانند مسواک‌زدن، نخ دندان کشیدن و به‌طورکلی تمیزکردن روتین دندان.

توجه به موارد زیر می‌تواند به کاهش درد شما در حین انجام این حرکات کمک کند:

  • از مسواک نرم یا مسواک برقی استفاده کنید.
  • موقتاً از یک دهان‌شویه ضدعفونی‌کننده به‌جای زدن مسواک استفاده کنید.
  • اگر در حین عمل دندانپزشکی برای باز کردن دهان خود دچار مشکل و درد هستید، این موضوع را با دندانپزشک خود مطرح کنید.
  • بعد از مراجعه به دندانپزشکی از یخ یا کیسه آب گرم استفاده کنید.

کلام آخر

در برخی موارد، اختلالات مفصل فکی – گیجگاهی و فک صدادار خودبه‌خود از بین می‌رود. اما اگر علائم شما ادامه یابد، تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی ممکن است برای تسکین دردتان مؤثر باشد. البته به این نکته توجه داشته باشید که تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی را نباید زمانی که درد شدید دارید انجام دهید.

این تمرینات را به‌آرامی شروع کنید. ممکن است در ابتدای انجام تمرینات کمی احساس درد کنید، اما این درد باید قابل‌تحمل باشد و به‌تدریج بهبود یابد. اگر در حین انجام تمرینات دچار غیرقابل‌تحمل شدید، با پزشک خود مشورت کنید. تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی را زمانی که به لحاظ ذهنی و جسمی آرام هستید انجام دهید. زیرا اگر این تمرینات را زمانی با عضلات منقبض انجام دهید، ممکن است حتی باعث بدتر شدن وضعیت خود شوید و در آخر به یاد داشته باشید که اگر پس از انجام تمرینات مفصل فکی – گیجگاهی درد شما تشدید شد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.