مزایای استفاده از آب‌درمانی در توان‌بخشی آسیب‌های ACL زانو

اگرچه بازتوانی و بازسازی پس از آسیب رباط صلیبی قدامی (ACL) زانو یکی از اساسی‌ترین مباحت توان‌بخشی است؛ اما هنوز هیچ اتفاق‌نظری در مورد بهترین راه برای توان‌بخشی بیمار پس از بازسازی رباط صلیبی قدامی (ACL) وجود ندارد. تحقیقات بسیاری نشان داده‌اند که بازسازی پس از آسیب و جراحی رباط صلیبی زانو (ACL) به‌سختی اتفاق می‌افتد، به‌طوری‌که 35-45٪ از بیماران پس از این آسیب توانایی بازگشت به ورزش نخواهند داشت. در این میان افرادی که می‌توانند به ورزش بازگردند، 15٪ مستعد آسیب ثانویه ACL هستند و 30٪ از ورزشکاران جوانی که به ورزش بازمی‌گردند در دو سال اول، دچار آسیب مجدد می‌شوند. علاوه بر این، بعدازاین آسیب عوارض طولانی‌مدتی مانند آرتروز زانو نیز وجود خواهد داشت.

روند درمان رباط صلیبی زانو (ACL) با آب‌درمانی

در سال‌های اخیر به‌منظور پیشرفت نتایج بیماران، سعی شده است که روند بازسازی و توان‌بخشی پس از آسیب رباط صلیبی قدامی  ACL بهینه‌سازی شود. یکی از حوزه‌هایی که توجه تحقیقات محدودی را به خود جلب کرده و می‌تواند در بهینه‌سازی فرایند توان‌بخشی آسیب رباط قدامی زانو ACL مفید باشد، آب‌درمانی است. آب‌درمانی تنها به سبک‌های مختلف شنا در توان‌بخشی اشاره نمی‌کند، بلکه شامل استفاده از یک محیط مبتنی بر آب برای اهداف درمانی در طول فرایند توان‌بخشی است. محیط آبی می‌تواند برای توان‌بخشی ورزشکاران پس از آسیب‌های ورزشی بسیار مفید باشد. اثرات غوطه‌وری در آب به اصول بنیادی هیدرودینامیک مربوط می‌شود. درک این اثرات و خواص فیزیکی آب، مانند چگالی، وزن مخصوص، فشار هیدرواستاتیک، ویسکوزیته و شناوری، ممکن است به تیم پزشکی ورزشی کمک کند که با استفاده از این خواص به بهبود عملکرد بیمار پس از آسیب  ACL کمک کنند. مزیت اصلی آب‌درمانی در طی فرایند بازیابی عملکردی این است که می‌توان فعالیت‌ها یا تمرینات را زودتر از خشکی شروع کرد. این موضوع روند بهبودی را تسریع کرده و زمان کلی بهبودی را کاهش می‌دهد. این فعالیت‌ها شامل تمرینات هدفمند برای توسعه یا حفظ سیستم عصبی عضلانی و قلبی عروقی (CV) با احتمال آسیب کمتر است.

بررسی ارتباط میان آب‌درمانی و روند بهبود آسیب رباط صلیبی قدامی (ACL) زانو

اگرچه تحقیقات به طور تئوری ارتباط خوبی را میان تمرینات آب‌درمانی و توان‌بخشی رباط صلیبی زانو نشان می‌دهند، اما این موضوع به طور عملی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. برخی تحقیقات فواید کوتاه‌مدت و بلندمدت ورزش در آب را در افراد جوان و مسن برای تقویت سیستم عصبی عضلانی و قلبی عروقی (CV) ارزیابی کرده است. علاوه بر این، یک بررسی سیستماتیک با مقایسه اثرات آب‌درمانی و تمرینات مبتنی بر خشکی در افراد مبتلا به آرتریت نشان داد که درمان در آب از نظر نتایج عملکردی با تمرینات در خشکی قابل‌مقایسه است. برخی از محققین توصیه می‌کنند که زمانی که افراد قادر به تمرین در خشکی نیستند، فیزیوتراپی در آب به‌عنوان جایگزینی برای فیزیوتراپی مبتنی بر خشکی استفاده شود. اگرچه آب‌درمانی به طور منظم در طول فرایند توان‌بخشی پس از آسیب ACL استفاده می‌شود، اما تحقیقات منتشر شده‌ای وجود ندارد که کاربرد بالینی آن را نشان دهد. به‌این‌ترتیب، ما در این مقاله تلاش خواهیم کرد تا شکاف بین تئوری و تحقیق را اندکی کمتر کنیم و به بررسی این مبحث بپردازیم.

شش کاربرد اصول آب‌درمانی در فرایند بازیابی عملکردی پس از آسیب ACL

استفاده از خواص منحصربه‌فرد آب می‌تواند جلسات توان‌بخشی را برای بازیابی عملکردی تسهیل کند. شش مزیت کاربردی عمده آب‌درمانی عبارت‌اند از:

• کاهش درد و تورم و بازیابی دامنه حرکتی مفصل
• بازیابی چرخه طبیعی راه‌رفتن
• حفظ یا توسعه تناسب‌اندام و سیستم قلبی عروقی (CV).
• به‌دست‌آوردن الگوی حرکتی درست
• آموزش هماهنگی عصبی عضلانی
• امکان انجام تمرینات پلایومتریک

کاهش درد و تورم و بازیابی دامنه حرکتی مفصل

پس از آسیب و جراحی ACL زانو، حرکت زودهنگام مفصل برای اجتناب از انقباضات کپسولی، کاهش تورم و درد بسیار ضروری است و به نظر می‌رسد که به‌دست‌آوردن دامنه اکستنشن کامل به‌صورت غیرفعال و فعال زودهنگام، هیچ اثر نامطلوبی بر شلی مفاصل نداشته باشد. از طرفی بازیابی نامطلوب دامنه حرکتی مفصل می‌تواند بر مراحل پایانی توان‌بخشی تأثیر منفی بگذارد. استفاده از آب‌درمانی می‌تواند به بهبود تورم مفاصل و دامنه حرکتی غیرفعال و فعال کمک کند. وقتی فردی در آب غوطه‌ور می‌شود تحت‌فشار هیدرواستاتیک قرار می‌گیرد. این فشار به طور مستقیم با چگالی مایع (به‌عنوان‌مثال، نیروی گرانش و عمقی که بدن در آن غوطه‌ور شده است) متناسب است. این بدان معنی است که این فشار هیچ ارتباطی با وزن و شکل بدن افراد یا اندازه یا شکل ظرف (به‌عنوان‌مثال، استخر شنا یا یک حوض آب‌درمانی)، یا حجم آب ندارد، بلکه در درجه اول به عمق غوطه‌وری بستگی دارد. به‌عنوان‌مثال اگر فردی در عمق 120 سانتی‌متری غوطه‌ور شود، تحت نیرویی نزدیک به 90 میلی‌متر جیوه قرار می‌گیرد که کمی بالاتر از فشارخون دیاستولیک طبیعی است.

اگر فشار آب بالاتر از فشارخون دیاستولیک باشد، باعث جابه‌جایی مایعات در بدن می‌شود و این موضوع مایع را از مفصل خارج می‌کند و به بازگشت وریدی بهینه و تخلیه سیستم لنفاوی کمک می‌کند، در نتیجه می‌تواند به رفع التهاب و تورم کمک کند و آن را کاهش دهد و به طور مثبت دامنه حرکتی مفصل را افزایش دهد. بیومکانیک راه‌رفتن طبیعی نمی‌تواند بدون حرکت طبیعی یا بهینه مفصل اتفاق بیفتد، بنابراین رفع اختلالات در سریع‌ترین زمان پس از جراحی برای بهبود اولیه راه‌رفتن بسیار ضروری به نظر می رشد.

غوطه‌ورشدن در آب همچنین حساسیت به درد در ناحیه آسیب‌دیده را کمتر می‌کند، زیرا به دلیل بالارفتن آستانه درد که ممکن است به دلیل تحریک پایانه‌های عصبی حسی در پوست و سرریز حسی باشد، درک درد کاهش می‌یابد. به‌این‌ترتیب، ممکن است در کنار کاهش تورم مفصل، دامنه حرکتی مفصل را نیز بیشتر از خشکی تسهیل کند و بازیابی دامنه حرکتی غیرفعال و فعال را سریع‌تر بهبود دهد.

بازیابی چرخه طبیعی راه‌رفتن

بیمار معمولاً به دنبال آسیب ACL برای مدتی (اغلب حدود چهار هفته) نمی‌تواند به طور کامل وزن را روی پای آسیب‌دیده تحمل کند یا بدون عصا راه برود. به همین دلیل و برای محافظت از مفصل آسیب‌دیده، الگوهای راه‌رفتن معیوب در بیمار ایجاد می‌شود. الگوهای راه‌رفتن غیرطبیعی با ضعف مفاصل، کاهش عملکرد، عوارض بعد از عمل، از جمله آرتروز و در نتیجه رضایت پایین بیمار از نتیجه پس از جراحی همراه بوده است. بازیابی مجدد راه‌رفتن طبیعی در اوایل بعد از عمل جراحی اولویت اصلی فرایند بهبود عملکردی است.

خواص آب، به‌ویژه چگالی و شناوری، می‌تواند به حفظ و بهبود اولیه راه‌رفتن بهینه در بیماران دچار آسیب ACL کمک کند، زیرا اثرات گرانش را کاهش می‌دهد و امکان پیاده‌روی با فشاری کمتر از وزن بدن و را فراهم می‌کند و بارهای مفصلی را کاهش می‌دهد. چگالی نسبت بین جرم یک ماده (کیلوگرم) و فضایی که اشغال می‌کند (m3) است. چگالی آب در فشار 1 اتمسفر و 4 درجه سانتیگراد 1000 کیلوگرم بر مترمکعب است. بر خلاف باور عموم، چگالی متوسط بدن انسان، کمتر از آب است، اگرچه این میزان در افراد مختلف متفاوت است و مردان به طور متوسط از چگالی بالاتری نسبت به زنان برخوردار هستند. توده بدون چربی بدن که شامل استخوان، ماهیچه، بافت همبند و اندام‌ها می‌باشد، دارای تراکم معمولی نزدیک به 1.1 است که این چگالی بیشتر از چگالی آب است، درحالی‌که توده چربی که شامل چربی ضروری بدن به‌اضافه چربی بیش از نیاز ضروری بدن است، دارای چگالی حدود 0.9.28 یعنی کمتر از چگالی آب است. رابطه بین چگالی آب و بدن انسان به این معنی است که فرد می‌تواند در آب شناور شود (اگرچه ورزشکاران با توده عضلانی بالا، ممکن است تمایل به غرق‌شدن شدن بیشتری داشته باشند). شناوری به‌عنوان نیرویی رانشی به سمت بالا و در جهت مخالف نیروی گرانش، تعریف می‌شود. انسان با وزن مخصوص 0.97 زمانی به تعادل شناوری می‌رسد که 97 درصد از کل حجم بدن او در آب فرورود. همان‌طور که بدن به‌تدریج غوطه‌ور می‌شود، آب جابه‌جا می‌شود و نیروی شناوری ایجاد می‌کند و به‌تدریج مفاصل غوطه‌ور را تخلیه می‌کند. هرچه مقدار بیشتری از بدن در آب غوطه‌ور شود، میزان فشار ناشی از وزن کاهش می‌یابد.

بنابراین، در مراحل اولیه دوره ریکاوری عملکردی پس از آسیب ACL، ابتدا باید راه‌رفتن را در استخر در اعماق مختلف آب (از عمیق‌تر به کم‌عمق‌تر) آموزش داد تا بتوان بخشی از وزن بدن را برای تسهیل بهینه حذف کرد. علاوه بر این، راه‌رفتن در آب می‌تواند چالشی برای پایداری و تعادل پویا باشد و می‌تواند به کنترل حرکات پویا در یک محیط امن کمک کند.

حفظ و یا توسعه آمادگی سیستم قلبی و عروقی

حفظ پارامترهای آمادگی جسمانی مانند حداکثر ظرفیت هوازی، آستانه اسیدلاکتیک و استقامت در دویدن در طول فرایند توان‌بخشی برای ورزشکاران ورزش‌های استقامتی (به‌عنوان‌مثال بازیکنان فوتبال) پس از آسیب‌های طولانی‌مدت مانند آسیب ACL زانو بسیار ضروری است. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که بازیکنان حرفه‌ای فوتبال شش ماه پس از آسیب ACL زانو همچنان کمبودهایی را در آمادگی‌های جسمانی و تمرینات هوازی گزارش می‌کنند که نشان‌دهنده نیاز بیشتر به تمرینات هوازی برای بازیابی آمادگی سیستم قلبی و عروقی در طول فرایند بازیابی عملکردی پس از آسیب ACL زانو است. این تمرینات همچنین می‌تواند ابزار مفیدی باشد که به ورزشکاران آسیب‌دیده اجازه دهد تا تناسب‌اندام و در نهایت عملکرد دویدن خود را حفظ کنند. برای مثال طی تحقیقاتی نشان داده شد که یک دوره ۲۲ماهه دویدن در آب‌های عمیق بر روی 181 سرباز ارتش با آسیب‌هایی که آنها را از انجام تمرینات منظم تحمل وزن بازمی‌داشت، باعث شد تا حداکثر VO2 و عملکرد دویدن در آن‌ها حفظ شود و بهبود یابد.

آب مقاومتی بیشتر از مقاومت هوا که در هنگام حرکت در خشکی تجربه می‌شود، ایجاد می‌کند. این مقاومت بیشتر نه‌تنها به دلیل چگالی آب بلکه به دلیل ویسکوزیته دینامیکی آن است. ویسکوزیته به اصطکاک سیالات در حین حرکت اشاره دارد. عضوی که نسبت به آب در حال حرکت است، در معرض اثرات نیروی های مقاومتی سیال به نام نیروی کشش قرار می‌گیرد. خواصی مانند ویسکوزیته و همچنین شناوری و چگالی آب باعث می‌شوند که تمریناتی مانند دویدن در آب عمیق یا دویدن روی تردمیل در آب (اگر با سرعت، شدت و عمق مناسب انجام شود) برای تقویت سیستم قلبی و عروقی فراهم شود.

امکان انجام تمرینات پلایومتریک

توانایی سیستم عصبی عضلانی برای ایجاد ثبات دینامیکی مفصل و همچنین برای ایجاد نیروی محرکه بهینه ضروری است. به طور معمول، پس از آسیب ACL، بیش از حد روی به‌دست‌آوردن حداکثر قدرت عضلانی تمرکز می‌شود، و توجه کمتری به توانایی مفصل برای ایجاد نیرو در سرعت‌های بالا مبذول داشته می‌شود. به طور معمول، حدود 300 میلی‌ثانیه طول می‌کشد تا سیستم عصبی عضلانی حداکثر نیروی خود را تولید کند. ازاین‌رو، توانایی تولید نیرو در حین انجام وظایف ورزشی سریع (حرکات انفجاری) ممکن است بیشتر به توانایی تولید سریع نیرو از سطوح پایین که نرخ رشد نیرو (RFD) نامیده می‌شود، وابسته باشد و نه حداکثر قدرت عضلانی! به‌این‌ترتیب، به نظر می‌رسد نرخ رشد نیرو،  جنبه مهمی از عملکرد عصبی عضلانی باشد و ممکن است در برنامه‌های توان‌بخشی در مراحل پایانی به بررسی بیشتری نیاز داشته باشد. از شواهد موجود، به نظر می‌رسد که نرخ رشد نیرو  به طور مؤثر پس از آسیب و قبل از بازگشت ورزشکاران به عرصه مسابقات بهبود نمی‌یابد. در طی مطالعه‌ای نشان داده شد که فاکتور نرخ رشد نیرو  شش ماه پس از آسیب ACL، در 30 درصد از بیماران، علی‌رغم بازیابی تقریباً کامل (97%) حداکثر قدرت بازکننده‌های زانو، همچنان دارای کاستی بود.

علاوه بر نرخ رشد نیرو، توانایی تولید حداکثر قدرت در طی مهارت‌های حرکتی پیچیده نیز برای عملکرد موفق ورزشی در بسیاری از ورزش‌ها اهمیت زیادی دارد. توان مکانیکی معمولاً با نام نرخ انجام کار شناخته می‌شود و با ضرب نیرو در سرعت تعیین می‌شود. به‌این‌ترتیب، حداکثر قدرت، نرخ رشد نیرو و سرعت بالا عناصر مهم عملکرد عصبی عضلانی هستند که باید پس از آسیب بازسازی شوند. قدرت بدنی تحت‌تأثیر عوامل متعددی از جمله قدرت عضلانی با سرعت آهسته، قدرت عضلانی با سرعت بالا، نرخ رشد نیرو، و هماهنگی عضلانی است. این مهم است که فرایند توان‌بخشی از روش‌های ترکیبی برای توسعه قدرت بدنی استفاده کند، و این موضوع یعنی  استفاده از تمرینات قدرتی و همچنین تمرینات پلایومتریک در کنار هم تا تمام عواملی را که ممکن است به قابلیت‌های قدرت انفجاری کمک کنند، هدف قرار دهد.

تمرینات پلایومتریک اندام تحتانی معمولاً توسط ورزشکاران برای توسعه سرعت، قدرت و قدرت انفجاری استفاده می‌شود. این تمرینات شامل فعالیت کششی و قدرتی هستند. گزارش شده است که تمرینات پلایومتریک نسبت به تمرینات مقاومتی سنتی برای توسعه عملکرد انفجاری اندام تحتانی از مزایای بیشتری برخوردار است و می‌تواند به بهبود قدرت اندام تحتانی، افزایش آگاهی مفصلی و حس عمقی کمک کند. تمرینات پلایومتریک اغلب جنبه مهمی از تمرینات توان‌بخشی در مراحل آخر را تشکیل می‌دهد، یعنی زمانی که ظرفیت عملکردی لازم برای تحمل نیروهای بالا بازیابی شد. بااین‌حال، تمرین در آب و نیروی شناوری، می‌تواند حرکت روبه‌پایین (فرود) بدن را کنترل کند، در واقع در حدود 45 تا 60 درصد از نیروهای واکنشی زمین به هنگام انجام تمرینات پلایومتریک در آب کاهش می‌یابد. علاوه بر این، به نظر می‌رسد تمرین پلایومتریک در آب در مقابل خشکی باعث کاهش التهاب مفاصل و درد درک شده در ساعات و روزهای بعدی پس از تمرین می‌شود.

انجام تمرینات پلایومتریک آبی در آب تا ارتفاع کمر توصیه می‌شود؛ زیرا آب عمیق‌تر ممکن است کنترل و هماهنگی حرکت را مختل، و حفظ ثبات و تعادل در وضعیت عمودی را دشوارتر کند. بدیهی است که نیاز به استفاده از تکنیک‌های مربیگری مناسب، مشاهده و در صورت امکان فیلم‌برداری (با دوربین‌های زیر آب) و ارائه بازخورد مناسب در مورد تکنیک وجود دارد.

پرونیشن بیش از حد که به آن صافی کف پای انعطاف‌پذیر نیز گفته می‌شود، در کودکان نسبتاً شایع است و اغلب خودبه‌خود و به‌مرورزمان از بین می‌رود. اما اگر میزان و شدت کف پای صاف رفته‌رفته بیشتر شود یا کودک شما از درد پا شکایت کند، ممکن است درمان این عارضه لازم باشد.

انواع پرونیشن پا

هنگام راه‌رفتن، پاهای شما به طور طبیعی از یک سمت به سمت دیگر حرکت می‌کنند. این حرکت جهت‌دار پرونیشن نامیده می‌شود و تعیین می‌کند که پاهای شما چقدر ضربات و فشار مربوط به حرکات شما را جذب می‌کند.

در حین راه‌رفتن، قرار است پاهای شما در یک وضعیت نسبتاً مستقیم و در یک راستا بمانند، اگرچه حرکت‌کردن خفیف به سمت داخل یا خارج، تا حدود 15 درصد در هر جهت کاملاً طبیعی است.

سه نوع پرونیشن وجود دارد:

• پرونیشن طبیعی (خنثی): پاهای شما به جز مقدار کمی حرکت به سمت داخل یا خارج، بیشتر صاف می‌مانند.
• پرونیشن کمتر از حد: پاهای شما بیش از 15 درصد به سمت بیرون می‌چرخد. به این حالت سوپینیشن نیز می‌گویند.
• اور پرونیشن یا پرونیشن بیش از حد: پاهای شما بیش از 15 درصد به سمت داخل می‌چرخد.

داشتن پاهایی که دچار پرونیشن شده‌اند معمولاً عارضه خیلی جدی محسوب نمی‌شود، اما در صورت عدم درمان می‌تواند منجر به سایر مشکلات سلامتی شود. این مشکلات ممکن است شامل انگشت چکشی یا بونیون و کمردرد باشد.

رشد قوس کف‌پایی در کودکان

صافی کف پا در اغلب نوزادان وجود دارد. این موضوع تا حدی به این دلیل است که قوس‌های کف‌پایی آنها هنوز به طور کامل رشد نکرده‌اند.

طبق گفته آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا (AAOS)، کودکان با قوس کف‌پایی به دنیا نمی‌آیند. اما به‌تدریج، با آغاز راه‌رفتن و تقویت و سفت‌شدن عضلات کف پا، قوس‌های کف‌پایی ایجاد می‌شوند. کف پای برخی از کودکان ممکن است حتی تا سن 5 سالگی یا بیشتر دچار قوس نشود.

در یک مطالعه در سال 2006، محققان دریافتند که 44 درصد از کودکان پیش‌دبستانی مشاهده شده دارای کف پای صاف انعطاف‌پذیر هستند. کودکانی که در این مطالعه شرکت کردند بین 3 تا 6 سال سن داشتند. بچه‌های کوچک‌تر نسبت به بچه‌های بزرگ‌تر درصد بیشتری صافی کف پا داشتند و پسرها بیشتر از دختران به صافی کف پا مبتلا بودند.

ازآنجایی‌که صافی کف پای انعطاف‌پذیر بخشی از رشد طبیعی بسیاری از کودکان است، کاملاً محتمل است که متوجه شوید کودک شما نیز دارای این عارضه می‌باشد.

بااین‌حال، مهم است که مراقب رشد پای کودک خود باشید. اگر کودک شما به دلیل صافی کف پا دچار بی‌نظمی حرکتی یا درد می‌شود، ممکن است نیاز به درمان داشته باشد.

علائم صافی کف پا

کودکان معمولاً هیچ علامت دیگری به جز صافی کف پای آشکار ندارند. این بدان معناست که وقتی به داخل پاهای کودک خود در حالت ایستاده نگاه می‌کنید، ممکن است متوجه شوید که شکاف یا قوس زیادی بین کف پای او و زمین وجود ندارد. همچنین ممکن است متوجه شوید که مچ پاهای کودکتان از پشت و در حالت ایستاده، کمی چرخیده به سمت داخل به نظر می‌رسند.

هر گونه شکایت از درد پا، ناراحتی مکرر، یا شیوه غیرمعمول راه‌رفتن نشانه آن است که باید به پزشک مراجعه کنید.

طبق گفته بیمارستان کودکان فیلادلفیا، علائم صافی کفی پا یا پرونیشن بیش از حد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد در قوس کف پا
• درد پاشنه
• درد پا که با فعالیت بدنی بدتر می‌شود
• سفتی در پا، به‌ویژه در تاندون پشت پاشنه پا (تاندون آشیل)
• فرزند شما ممکن است علائم دیگری از پرونیشن پا نیز داشته باشد، از جمله:
• میخچه یا پینه مکرر روی پاها
• درد زانو یا کمر
• انگشتان چکشی

تشخیص صافی کف پا در کودکان

اگر متوجه شده‌اید که فرزندتان صافی کف پا دارد، می‌توانید در ویزیت بعدی آن را با پزشک در میان بگذارید. البته به یاد داشته باشید که این عارضه یک مسئله فوری پزشکی محسوب نمی‌شود مگر اینکه کودک شما درد یا ناراحتی داشته باشد.

بسیاری از متخصصان اطفال در تشخیص صافی کف پا در کودکان ماهر هستند، اگرچه پزشک کودک شما نیز ممکن است شما را برای نظر تخصصی به یک متخصص ارتوپد یا حرکات اصلاحی ارجاع دهد.

یک متخصص در طول معاینه فیزیکی برای صافی کف پا، ممکن است:

سؤالاتی در مورد سابقه پزشکی خانوادگی شما بپرسد.

پای فرزندتان را بررسی کند.

به الگوهای ساییدگی کفش‌های او نگاه کند

کودک شما را در حین انجام حرکات اولیه (راه‌رفتن، دویدن، ایستادن روی نوک پا) ارزیابی کند.

اگر پزشک کودک شما به اطلاعات بیشتری نیاز داشته باشد، ممکن است آزمایش‌های تشخیصی را برای مشاهده بهتر ساختار پای کودک شما تجویز کند. مواردی مانند عکس ایکس – ری، سی‌تی‌اسکن یا حتی MRI .

درمان صافی کف پا در کودکان

اگر صافی کف پای فرزندتان او را آزار نمی‌دهد، احتمالاً نیازی به انجام کاری برای «رفع» آن ندارید. جالب است بدانید که برخی متخصصین از درمان کودکان مبتلا به صافی کف پای بدون علامت خودداری می‌کنند و استدلالشان این است که این عارضه خودبه‌خود بدون هیچ مداخله‌ای در بیشتر موارد برطرف می‌شود.

اما اگر فرزند شما علائمی دارد که او را آزار می‌دهد، می‌توانید این موارد را با پزشک و متخصص درمیان بگذارید. اگرچه گاهی برای درمان این عارضه در بزرگسالان و نوجوانان نیاز به جراحی است؛ اما کودکان خردسال تقریباً هرگز برای جراحی صافی کف پا ارجاع داده نمی‌شوند.

به‌احتمال زیاد، علاقه دارید تا یک یا چند درمان غیرجراحی را امتحان کنید تا به رفع صافی کف پای فرزندتان کمک کند. پس بیایید برخی از این گزینه‌ها را با هم بررسی کنیم.

کشش

کشش تاندون پشت پاشنه یکی از مهم‌ترین روش‌های درمان صافی کف پا است. تاندون آشیل را در مواقعی که کودکتان دچار درد می‌باشد مورد کشش قرار دهید. بر اساس تحقیقات، همین یک حرکت ساده و بی‌خطر می‌تواند بر وضعیت صافی کف پای کودک بسیار تأثیرگذار باشد. چندین کشش دیگر نیز وجود دارد که به‌راحتی می‌تواند به اصلاح راه‌رفتن نامناسب و تقویت عضلات قوس کف‌پایی کمک کند. ممکن است لازم باشد در ابتدای انجام تمرینات، حرکات را در کنار فرزندتان انجام دهید تا مطمئن شوید که تمرینات را با فرم و وضعیت مناسب یاد می‌گیرد.

کفش حمایتی

اگر فرزند شما صافی کف پا دارد، پوشیدن کفش‌های تخت می‌تواند درد پای او را تشدید کند. اطمینان حاصل کنید که کفش‌های کودکتان از کفی های مناسبی برخوردار است و قوس‌های کف‌پایی او را حمایت می کند.

گاهی اوقات کودکان ممکن است به طور خاص به یک جفت کفش دلبستگی زیادی پیدا کنند؛ اما توجه داشته باشید که آنها به استفاده از کفش‌های خیلی کهنه یا فرسوده ادامه ندهند.

استفاده از کفی طبی

اگر نمی‌توانید کفش‌هایی را پیدا کنید که از حمایت کافی از کف پا برخوردار باشند، می‌توانید از  کفی‌ها کمک بگیرید و آن‌ها را به کفش‌های معمولی فرزندتان اضافه کنید. این کفی‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که با خطوط پاهای کودک شما مطابقت داشته باشند و می‌توانند به‌صورت سفارشی و یا آماده در دسترس باشند.

هدف والدین باید انتخاب یا سفارش کفی با توجه به توصیه متخصص باشد. اطمینان از اینکه پای کودکان به‌درستی اندازه‌گیری شده و کفی برای پای او مناسب است، می‌تواند اثربخشی این کفی‌ها را بهبود بخشد و احتمال تحریک و درد را به هنگام استفاده کاهش دهد.

مسکن‌های ایمن برای کودکان

اگر کودک شما از درد پاهای خود شکایت دارد، از پزشک او در مورداستفاده ایمن از مسکن‌هایی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کمک به تسکین دردش سؤال کنید.

البته باید اطمینان حاصل کنید که همیشه داروها را دور از دسترس کودکان قرار می‌دهید و کودکان باید این داروها را فقط تحت نظارت بزرگسالان و طبق دستور پزشک مصرف کنند.

گذاشتن یخ یا گرما روی نواحی درد یا استفاده از غلتک ماساژ دستی پا برای کاهش بخشی از تنش عضلانی نیز می‌تواند برای کودکان مفید باشد.

فیزیوتراپی

اگر نمی‌توانید بفهمید که فرزندتان برای درد کف پایش به چه چیزی نیاز دارد، فیزیوتراپیست می‌تواند در این مورد شما را راهنمایی کند و تمرینات مناسبی را برای کودکتان تجویز کند. یک یا دو جلسه فیزیوتراپی می‌تواند شما و فرزندتان را برای انجام تمرینات در خانه آماده کند. درمانگر به کودک شما انجام حرکات کششی را به‌صورت روزانه یاد می‌دهد. برخی از کودکان ممکن است برای تکمیل درمان خود به نظارت بزرگسالان نیاز داشته باشند، درحالی‌که برخی دیگر ممکن است پس از راهنمایی و تمرین بتوانند به‌تنهایی از عهده این تمرینات برآیند.

کلام آخر

پرونیشن یا صافی کف پای منعطف، در کودکان زیر 5 سال بسیار رایج است، زیرا قوس‌های کف‌پایی آن‌ها هنوز به طور کامل رشد نکرده است. هنگامی که کودکان شروع به راه‌رفتن می‌کنند، اکثر آن‌ها به طور طبیعی قوس کف‌پایی را پیدا می‌کنند و به پرونیشن طبیعی بازمی‌گردند.

اگر کودک شما بالای پنج سال سن دارد و هنوز صافی کف پا دارد، یا اگر صافی کف پای او باعث درد، ناراحتی یا سبک راه‌رفتن غیرمعمول می‌شود، حتماً با متخصص ملاقات کنید تا پای او را معاینه کند.

آیا تا به حال دردی را تجربه کرده‌اید که از کمرتان شروع شده و به طرز گیج‌کننده‌ای به کشاله ران و جلوی لگن کشیده می‌شود؟ شما تنها نیستید. درد کمر و کشاله ران در زنان یکی از پیچیده‌ترین و شایع‌ترین مشکلاتی است که می‌تواند دلایل بسیار متنوعی داشته باشد؛ از یک کشیدگی عضلانی ساده گرفته تا مشکلات جدی‌ تر مربوط به اندام‌های داخلی. این درد، که گاهی تیز و گاهی مبهم است، می‌تواند فعالیت‌های روزمره را مختل کرده و کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

در این مقاله، به طور جامع به بررسی علل اصلی درد کمر و کشاله ران در زنان می‌پردازیم، به شما نشان می‌دهیم که چگونه این دو ناحیه به هم مرتبط هستند و راهکارهای تشخیصی و درمانی مؤثر برای رهایی از این درد کلافه‌کننده را شرح خواهیم داد.

علل اصلی درد کمر و کشاله ران در زنان به دودسته تقسیم می‌شود:

دردهای عضلانی اسکلتی و سیستم عصبی: علل مرتبط با درد بر نحوه حرکت عضلات، اعصاب، رباط‌ها، مفاصل و استخوان‌ها تأثیر می‌گذارد. به‌عنوان‌ مثال می‌توان به سیاتیک، آرتریت و آسیب‌های ضربه‌ای اشاره کرد.

سایر اندام‌های حیاتی: گاهی علل درد کمر و کشاله ران در زنان ممکن است از کلیه‌ها (مانند سنگ)، سیستم تناسلی (مانند تخمدان‌ها) یا سیستم گوارشی (مانند دیافراگم یا آپاندیس) نشئت بگیرد، این علل همچنین می‌ تواند به دلیل شرایط حاد یا مزمن عفونی مربوط باشد.

علل عضلانی اسکلتی و سیستم عصبی

علل مربوط به عوامل اسکلتی – عضلانی و سیستم عصبی درد کمر و کشاله ران در زنان ممکن است برای شما آشکار باشد، مثلاً زمین‌خوردن. یا خیلی واضح نباشد، مثلاً وضعیت بدنی نامناسب.

استفاده بیش از حد از عضلات و آسیب‌ها

استفاده مکرر و الگوهای حرکتی مکرر می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی عضلات، رباط‌ها و مفاصل شود. این موضوع می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

ورزش‌ها و فعالیت‌های بدنی، مانند تنیس یا گلف.

بلندکردن مکرر اجسام سنگین.

تروما و آسیب‌های ضربه‌ای همچنین می‌تواند منجر به درد کمر و کشاله ران در زنان شود. چنین ضرباتی می‌تواند آسیب‌های حاد و مزمن مانند کشیدگی عضلات یا شکستگی را به همراه داشته باشد.

عدم تحرک کافی

کاهش دامنه حرکتی در طول زمان می‌تواند باعث ناراحتی و درد شود. دلایل این امر عبارت‌اند از:

ایستادن‌های طولانی

نشستن برای مدت طولانی

این نوع درد اغلب کلافه‌کننده است و می‌تواند منجر به اسپاسم عضلانی شود.

وضعیت بدنی

وضعیت شما در هنگام نشستن، ایستادن و راه‌رفتن بر دامنه حرکتی شما تأثیر می‌گذارد و می‌تواند یک عامل کلیدی در درد کمر و کشاله ران در زنان باشد. وضعیت بدنی نامناسب طولانی‌مدت می‌تواند به کشیدگی عضلات کمک کند.

سیاتیک و فشردگی اعصاب

سیاتیک، ناشی از فشار بر عصب سیاتیک، اغلب به دلیل برآمدگی دیسک ایجاد می‌شود و باعث یک درد تیز و انتشاری در امتداد مسیر عصبی می‌شود که یک علت شایع برای درد کمر و کشاله ران در زنان است.

آرتروز

آرتریت یک بیماری التهابی است که منجر به تجزیه غضروف مفاصل می‌شود. آرتریت مفصل ران باعث درد کشاله ران و گاهی کمردرد می‌شود، در حالی که آرتریت ستون فقرات از دیگر علل شایع درد کمر و کشاله ران در زنان است.

[sc name=”didar”][/sc]

اختلال در عملکرد مفصل ساکروایلیاک

هنگامی که مفاصل ساکروایلیاک (محل اتصال لگن به ستون فقرات) بیش از حد یا خیلی کم‌حرکت کنند، ممکن است باعث احساس سوزش در ناحیه کمر و کشاله ران شوند.

 

علل کلیوی / ادراری

سنگ کلیه

سنگ‌های کلیه هنگام حرکت باعث درد شدید در کمر و پهلو می‌شوند که این درد به کشاله ران تشعشع پیدا می‌کند و یکی از دلایل حاد درد کمر و کشاله ران در زنان محسوب می‌شود.

عفونت کلیه و عفونت مجاری ادراری

عفونت‌های دستگاه ادراری و عفونت‌های کلیه از دیگر علل عفونی درد کمر و کشاله ران در زنان هستند که با علائمی چون تب و ادرار دردناک همراهند.

علل زنان و زایمان

بیماری التهابی لگن

عفونت در اندام‌های تناسلی زنانه، که ناشی از باکتری‌های مقاربتی است، می‌تواند باعث درد در قسمت تحتانی شکم، کشاله ران و کمر شود.

علائم این بیماری عبارت‌اند از:

کیست‌های تخمدان

کیست‌های بزرگ تخمدان یا کیست‌های پاره شده می‌توانند باعث دردی شوند که به صورت حاد در کمر، لگن یا پایین شکم احساس می‌شود و یک علت مهم درد کمر و کشاله ران در زنان است.

درد کمر و کشاله ران در دوران بارداری

ناراحتی در ناحیه کمر و کشاله ران در دوران بارداری بسیار شایع است زیرا بدن برای سازگاری با جنین در حال رشد، تغییر می‌کند. اگرچه این علائم معمولاً طبیعی هستند، اما باید با پزشک در میان گذاشته شوند.

عفونت‌های مقاربتی (STIs)

برخی از عفونت‌های مقاربتی مانند کلامیدیا یا سوزاک می‌توانند به عنوان یکی از دلایل درد کمر و کشاله ران در زنان عمل کنند.

عفونت‌های قارچی

عفونت قارچی واژن می‌تواند باعث درد در لگن شود که گاهی با درد کمر و کشاله ران در زنان همراه است.

علل دیگر درد در کمر و کشاله ران زنان

• آپاندیسیت

آپاندیسیت زمانی رخ می‌دهد که آپاندیس شما مسدود و عفونی شود. در بیشتر افراد، علامت اصلی این بیماری دردی است که از نزدیکی ناف شروع می‌شود. اما برای برخی، می‌تواند از قسمت پایین کمر شروع شود و به سمت راست ناحیه لگن انتشار پیدا کند.

درد آپاندیسیت ممکن است باگذشت زمان یا هنگام سرفه، حرکت یا نفس عمیق بدتر شود.

سایر علائم آپاندیسیت عبارت‌اند از ناراحتی معده، حالت تهوع یا استفراغ، ازدست‌ دادن اشتها، تب یا لرز، یا حرکات غیرطبیعی روده (از جمله یبوست یا اسهال).

• پارگی یا فتق

فتق در ناحیه کشاله ران به‌عنوان فتق اینگوینال شناخته می‌شود. این ناحیه شامل بافت نرم، اغلب بخشی از روده است که عضلات ضعیف کشاله ران را فشار می‌دهد،این موضوع به‌ویژه هنگام خم‌ شدن یا بلندکردن اجسام سنگین باعث درد در ناحیه شکم، کمر یا لگن می‌شود.

• پانکراتیت

پانکراتیت التهاب در پانکراس است، یکی از علائم این بیماری درد شکم است که به پشت انتشار پیدا می‌کند. این موضوع می‌تواند ناشی از سنگ‌های صفراوی، مصرف الکل یا عفونت نیز باشد.

درد پانکراتیت در حین و بعد از غذاخوردن بدتر می‌شود. سایر علائم پانکراتیت عبارت‌اند از تهوع، استفراغ و تب.

• بزرگ‌ شدن غدد لنفاوی

گره‌های لنفاوی هم در ناحیه داخلی و هم در ناحیه خارجی شریان ایلیاک در لگن قرار دارند، این گره‌ها می‌توانند به دلایل زیادی از جمله عفونت، آسیب، و در موارد نادر سرطان، بزرگ شوند. علائم بزرگ‌شدن غدد لنفاوی شامل درد، تورم، قرمزی و تحریک پوست و تب است.

• بزرگ‌ شدن طحال

طحال عضو کوچکی است که در سمت چپ قفسه سینه قرار دارد. این عضو خون را فیلتر می‌کند و به ایجاد سلول‌های خونی جدید کمک می‌کند. مانند غدد لنفاوی، عفونت‌ها و بیماری‌ها می‌توانند باعث بزرگ‌شدن طحال شوند.

درد مربوط به بزرگ‌ شدن طحال (عارضه‌ای به نام اسپلنومگالی) معمولاً در قسمت بالای سمت چپ شکم و گاهی شانه چپ و قسمت بالایی کمر احساس می‌شود. بااین‌ حال، برخی از افراد مبتلا به بزرگ‌شدن طحال، علائم شکمی مانند ناتوانی در خوردن وعده‌های غذایی زیاد و بدون ناراحتی را تجربه می‌کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد شما ناشی از کشیدگی عضلانی، پارگی جزئی رباط‌های مفاصل یا استفاده بیش از حد باشد، درد باید با استراحت‌ کردن  و بدون کمک پزشکی بهبود یابد.

اگر درد مزمن یا غیرمعمول کمر و کشاله ران را تجربه می‌کنید، یک پزشک عمومی می‌تواند به شما کمک کند تا علت درد خود را تعیین کنید یا شما را به یک متخصص ارجاع دهد. درد کمر و کشاله ران در زنان علامتی است که ممکن است دلایل احتمالی زیادی داشته باشد، بنابراین حتماً برای تشخیص مناسب به پزشک مراجعه کنید.

اگر درد شدید، ناگهانی یا هر یک از علائم زیر را دارید، فوراً به اورژانس یا مرکز مراقبت‌های فوری مراجعه کنید:

• سرگیجه
• تب
• تهوع و استفراغ
• تنفس سریع یا ضربان قلب
• ضعف
• تشخیص درد کمر و کشاله ران در زنان

تشخیص درد کمر و کشاله ران در زنان

پزشک ممکن است با معاینه فیزیکی و پرسیدن سؤالات، تشخیص را انجام دهد. آزمایش خون و تصویربرداری (اشعه ایکس یا MRI) نیز ممکن است برای یافتن علت دقیق درد کمر و کشاله ران در زنان مورد نیاز باشد.

درمان درد کمر و کشاله ران در زنان

درمان به علت درد بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

مدیریت سبک زندگی: برای آسیب‌های عضلانی، استراحت، یخ و مسکن‌های بدون نسخه اغلب کافی است. تمرینات بهبود وضعیت بدن و کشش نیز بسیار کمک‌کننده هستند.

دارو: بسته به علت درد کمر و کشale ران در زنان، ممکن است آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضد درد، شل‌کننده‌های عضلانی یا استروئیدها تجویز شوند.

فیزیوتراپی: کار با یک فیزیوتراپیست به بهبود تحرک مفاصل، وضعیت بدنی و افزایش قدرت کمک می‌کند و یک درمان کلیدی برای درد کمر و کشاله ران در زنان با منشأ اسکلتی-عضلانی است.

مراقبت‌های کایروپراکتیک: تنظیم مجدد ستون فقرات و لگن می‌تواند به کاهش درد کمک کند.

عمل جراحی: برای شرایط شدیدتر مانند کیست‌های بزرگ، فتق‌ها یا آپاندیسیت ممکن است جراحی لازم باشد.

جمع‌ بندی نهایی

در نهایت، درد کمر و کشاله ران در زنان یک علامت پیچیده است که نباید نادیده گرفته شود. همانطور که دیدیم، این درد می‌تواند نشانه‌ای از یک کشیدگی عضلانی ساده ناشی از وضعیت نامناسب بدن یا فعالیت بیش از حد باشد، اما در عین حال می‌تواند پرچمی قرمز برای شرایط جدی‌تر در سیستم‌های کلیوی، گوارشی یا تناسلی باشد. کلید اصلی در مدیریت این عارضه، تشخیص دقیق علت زمینه‌ای آن است.

مراجعه به موقع به پزشک، شرح دقیق علائم و پیگیری یک برنامه درمانی مناسب خواه شامل فیزیوتراپی و اصلاح سبک زندگی باشد یا درمان‌های پزشکی هدفمند بهترین راه برای اطمینان از سلامت و بازگشت به یک زندگی فعال و بدون درد است. به بدن خود گوش دهید و هرگز در جستجوی پاسخ برای دردهای مزمن تردید نکنید.

اگر مطالعه این مقاله شما را نگران کرده یا به دنبال راهی برای پایان دادن به دردهای مزمن خود هستید، قدم اول را درست برداشته‌اید. دکتر گلشنی با تخصص در زمینه حرکات اصلاحی، به شما کمک می‌کند تا با حرکاتی ساده و مؤثر، کنترل بدن خود را دوباره به دست آورید و از زندگی بدون درد لذت ببرید.

آیا تمرینات ثبات‌دهنده و بازکننده ستون فقرات بر این ناهنجاری تأثیرگذار است؟

سبک زندگی بی‌تحرک می‌تواند باعث ایجاد حالت سر به جلو شود. استفاده طولانی‌مدت از گوشی‌های هوشمند می‌تواند منجر به کاهش زاویه جمجمه – مهره‌ای، الگوی حرکتی غیرعادی کتف و حالت سر به جلو شود. سر به جلو یک وضعیت نامناسب گردن است که با انتقال روبه‌جلو و گشادی بیش از حد مهره‌های گردنی فوقانی مشخص می‌شود. استمرار این وضعیت غلط، بار اضافی را به ساختارهای خلفی گردن وارد می‌کند. به‌عنوان‌مثال، وضعیت رباط‌های گردنی و حرکت کتف را تغییر می‌دهد. این موضوع در درازمدت می‌تواند بر کیفیت زندگی و فعالیت‌های روزمره تأثیر بگذارد.

تمرینات کششی قفسه سینه

تمرینات کششی قفسه سینه می‌تواند این عدم نا راستایی بدنی را که به هنگام وضعیت سر به جلو  به وجود آمده است را بهبود بخشد. مطالعات مختلفی در مورد تمرینات اکستنشن (بازکننده) ستون فقرات قفسه سینه برای کیفوز یا قوز پشتی انجام شده است. این تمرینات می‌توانند کمردرد را تسکین دهند و هم‌راستایی ناحیه کمری خاجی را بهبود بخشند. مطالعات بسیاری نیز نتیجه تمرینات تنفسی را در حفظ وضعیت مناسب و افزایش توانایی حرکتی بررسی کرده‌اند و این تمرینات به‌عنوان برنامه‌ای برای پیشگیری از وضعیت‌های غیرطبیعی اسکلتی – عضلانی استفاده می‌شوند. تمرینات تنفسی در بهبود عملکرد تنفسی و وضعیت گردن افراد مبتلا به سر به جلو مؤثر است. تمرینات انبساط قفسه سینه و تنفس شکمی می‌توانند زاویه چرخش جمجمه (CRA) و زاویه کرانیوورتبرال (CVA) را بهبود بخشند. مطالعات همچنین نشان داده‌اند که زوایای کرانیوورتبرال(CVA)  بعد از تمرینات ثبات‌دهنده گردنی همراه با تمرینات تنفسی افزایش می‌یابد.

تمرینات تقویتی و کششی قفسه سینه و ستون فقرات گردنی می‌تواند با بهبود وضعیت سر به جلو در آزمودنی‌ها، وضعیت کلی ستون فقرات را نیز بهبود بخشد. تمرینات قدرتی عضلات اکستانسور (بازکننده) گردن و قفسه سینه تأثیر مثبتی بر دامنه حرکتی گردن و سر به جلو دارد.

اگرچه مطالعات بسیاری در مورد وضعیت سر به جلو انجام شده است، اما هرگز مقایسه مستقیمی بین تمرینات ثبات‌دهنده گردنی همراه با تمرینات اکستنشن ستون فقرات سینه‌ای و تمرینات ثبات‌دهنده گردنی همراه با تمرینات تنفسی در افراد مبتلا به وضعیت سر به جلو وجود نداشته است. ازاین‌رو در این مقاله می‌خواهیم مروری داشته باشیم بر یکی از تحقیقاتی که در این زمینه صورت‌گرفته است و نتایج این مطالعه را باهم بررسی نماییم.

شرکت‌کنندگان در مطالعه

برای انتخاب تعداد آزمودنی‌ها از نرم‌افزار تحلیل توان استفاده شد. نتایج این تحلیل نشان داد که حجم نمونه لازم برای این مطالعه حداقل 29 نفر است؛ بنابراین این مطالعه بر روی 30 نفر که دارای عارضه سر به جلو بودند در دانشگاه  Gyeongsan کره جنوبی انجام شد.

قبل از شرکت در این مطالعه، همه آزمودنی‌ها از شرایط پژوهش اطلاع داشتند و رضایت‌نامه را امضا نمودند.

معیارهای ورود به مطالعه عبارت بودند از:

1.  زاویه کرانیوورتبرال (CVA) کمتر از 53 درجه
2.  زاویه چرخش جمجمه  (CRA) بیشتر از 143 درجه

معیارهای خروج از پژوهش عبارت بودند از:

1. مشکلات ذهنی یا شناختی که ممکن است آزمایش را تحت‌تأثیر قرار دهد
2. افراد دارای سابقه جراحی گردن، آسیب و شکستگی گردن یا قفسه سینه بود.

هشت شرکت‌کننده مرد و هفت شرکت‌کننده زن در گروه آزمایش، با میانگین سنی تقریباً 20 سال قرار گرفتند. میانگین قد، وزن و شاخص توده بدنی (BMI) آنها به ترتیب 173 سانتی‌متر، 68 کیلوگرم و 46/22 کیلوگرم بر مترمربع بود.

هفت شرکت‌کننده مرد و هشت شرکت‌کننده زن نیز در گروه کنترل با میانگین سنی 22 سال قرار گرفتند. میانگین قد، وزن و BMI آنها به ترتیب 171 سانتی‌متر، 5/64 کیلوگرم و 22 کیلوگرم بر مترمربع بود.

رویه‌های پژوهش

آزمایش مقدماتی قبل از آزمایش رسمی آغاز شد. این مطالعه از سپتامبر تا نوامبر 2020 به طول انجامید. 30 نفر با وضعیت سر به جلو انتخاب شدند. آنها به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل با 15 نفر در هر گروه تقسیم شدند.

افراد شرکت‌کننده در آزمایش، تمرینات ثبات‌دهنده گردن را به همراه تمرینات اکستنشن (بازکننده) ستون فقرات سینه‌ای انجام دادند و افرادی که در گروه کنترل بودند تمرینات ثبات‌دهنده گردن را به همراه تمرینات تنفسی انجام دادند. وضعیت سر آنها(زاویه چرخش جمجمه (CRA) و زاویه کرانیوورتبرال (CVA)) قبل و بعد از 4 هفته تمرین، اندازه‌گیری شد.

ارزیابی‌ها

برای اندازه‌گیری تغییرات مربوط به وضعیت سر به جلو، زوایای CVA و CRA اندازه‌گیری شد. ناحیه تراگوس گوش، زائده خاری مهره C7  گردن و گوشه چشم خارجی به‌عنوان نقاط نشانگر برای رسم این زوایا انتخاب شدند.

زاویه کرانیوورتبرال (CVA)از به هم وصل کردن نقاط تراگوس گوش، زائده خاری مهره C7 و خط افقی کشیده شده از زائده خاری C7 به دست می‌آید.

زاویه چرخش جمجمه (CRA) زاویه‌ای است که توسط خط اتصال بین تراگوس گوش و گوشه چشم خارجی، و زائده خاری مهره  C7 ایجاد می‌شود. هر دو زاویه از نمای جانبی و با استفاده از عکس‌های دیجیتالی گرفته شده از افراد در حالت ایستاده طبیعی بررسی شد. محاسبات با استفاده از نرم‌افزار اندازه‌گیری زاویه انجام شد. یک دوربین موبایل در فاصله 1.5 متری در ارتفاع سرشانه هر آزمودنی قرار داده شد.

تمرینات ثبات‌دهنده ستون فقرات گردن

تمرینات ثبات‌دهنده ستون فقراتشامل دو مرحله بود:

1. مرحله اول شامل یک الی دو هفته تمرین
2. مرحله دوم شامل سه الی چهار هفته تمرین

تمرینات ثبات‌دهنده شامل موارد زیر بودند:

• کشش عضله ذوزنقه فوقانی
• کشش عضلات بالابرنده کتف
• کشش عضله نردبانی
• تقویت عضلات عمقی گردن در حالت خوابیده
• تقویت عضلات عمقی گردن در حالت نشسته
• حرکت تکان‌دادن سر
• کشش عضله سینه‌ای بزرگ
• چرخش کتف به سمت بالا
• خم‌کردن گردن روبه‌جلو و عقب در حالت نشسته
• خم‌کردن سر به جلو و عقب در حالت چهار دست‌وپا

تمرینات تنفسی

برای انتخاب تمرینات تنفسی از مطالعات قبلی استفاده شد. این تمرینات شامل موارد زیر بود:

• تمرین آگاهی از تنفس
• تمرینات مربوط به انبساط دنده‌ها
• تمرین تنفس دیافراگمی (در حالت خوابیده به پشت)
• تمرین تنفس دیافراگمی (در حالت خوابیده به روی شکم)
• تمرین تنفس دیافراگمی در حالت خوابیده به پشت با وزنه 1 کیلوگرم بر روی شکم

تمرینات اکستنشن (بازکننده) ستون فقرات سینه‌ای

برای تمرینات اکستنشن ستون فقرات سینه‌ای از مطالعات قبلی استفاده شد. هر تمرین 15 بار به‌صورت گروهی انجام شد و برای هر دو گروه آزمایش و کنترل، سه بار در هفته به مدت 4 هفته تکرار شد. این تمرینات شامل موارد زیر بود:

نتایج حاصل از پژوهش

ناهنجاری سر به جلو به طور فزاینده‌ای در زندگی روزمره و امروزی در حال گسترش است. این ناهنجاری علاوه بر درگیرکردن ستون فقرات گردنی، می‌تواند در ادامه بر سلامت کلی تأثیر منفی بگذارد؛ بنابراین پژوهشگران این مطالعه تصمیم گرفتند تا تأثیر تمرینات ورزشی بر وضعیت سر به جلو را بررسی کنند.

در این مطالعه، تفاوت‌های آماری معنی‌داری بین زوایای چرخش جمجمه و کرانیوورتبرال گروه آزمایش و گروه کنترل قبل و بعد از مداخله مشاهده شد.

در این پژوهش گروه کنترل تمرینات مربوط به تنفس شکمی را انجام دادند و افراد گروه آزمایش تمرینات بازکننده ستون فقرات را دنبال کردند و هر دو گروه به مدت 4 هفته تمرینات ثبات‌دهنده ستون فقرات گردنی را انجام دادند.

تمرین ثبات‌دهنده ستون فقرات گردنی به تمرینات عمومی گفته می‌شود که باعث می‌شود تا  ساختارهای مختلف ستون فقرات در وضعیت خنثی قرار گیرند و در نتیجه با بهبود انعطاف‌پذیری، استقامت و قدرت در عضلاتی که ستون فقرات را تثبیت می‌کنند باعث بازسازی این ناحیه می‌شوند. 

مطالعات قبلی نیز نشان داده‌اند که تمرینات ثبات‌دهنده گردن می‌توانند وضعیت سر به جلو را کنترل کنند.   به‌عنوان‌مثال مطالعه‌ای که توسط چو و همکاران در سال 2018 انجام شده بود نیز نشان داد که تنفس شکمی و تمرینات انبساط قفسه سینه در بهبود زوایای CVA و CRA مؤثر بودند.

پژوهش کانگ و همکاران در سال 2018 نیز نشان داد که انجام تمرینات گردن تنها به مدت 4 هفته می‌تواند وضعیت سر به جلو را بهبود بخشد.

در این پژوهش نیز تفاوت در زوایای اندازه‌گیری شده در گروه آزمایش بیشتر از گروه کنترل بود. همان‌طور که قبلاً هم اشاره شد در گروه آزمایش، آزمودنی‌ها تمرینات اکستنشن ستون فقرات قفسه سینه را انجام دادند. تحقیقات اخیر نیز نشان داده‌اند که تمرینات تقویتی برای عضلات خم‌کننده گردن، وضعیت‌های گردن و شانه را بهبود می‌بخشد. تمرینات فعال‌سازی عضلات خم‌کننده عمقی گردن در اصلاح ناهنجاری سر به جلو مؤثر هستند.

اگرچه تمرینات تنفسی نیز بر بهبود زوایای اندازه‌گیری شده در گروه کنترل نیز تأثیر داشتند؛ اما اعتقاد بر این است که به دلیل اینکه تمرینات اکستنشن ستون فقرات قفسه سینه به طور مستقیم بر عضلات این ناحیه تمرکز دارد می‌تواند تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد.

محدودیت‌های پژوهش

بااین‌حال، محدودیت‌های این مطالعه نیز قابل‌توجه است. به‌عنوان‌مثال:

فعالیت‌های ورزشی اوقات فراغت آزمودنی‌ها ممکن است بر نتایج تجربی تأثیر بگذارد.

جامعه موردمطالعه فقط شامل دانش‌آموزان بود نه سایر گروه‌های حرفه‌ای.

دوره آزمایشی استفاده شده در این پژوهش کوتاه بود. می‌توان در پژوهش‌های در آینده سایر متغیرها را به طور مؤثرتری کنترل کرد و جمعیت مورد آزمایش و زمان انجام تمرینات را افزایش داد.

نتیجه‌گیری نهایی

این مطالعه باهدف مقایسه تأثیر تمرینات ثبات‌دهنده گردن همراه با تمرینات تنفسی و تمرینات ثبات‌دهنده گردن همراه با تمرینات اکستنشن ستون فقرات قفسه سینه بر وضعیت سر در افراد مبتلا به سر به جلو انجام شد.

در نهایت نتایج این پژوهش نشان داد که زوایای CVA و CRA به طور قابل‌توجهی در گروه آزمایش بهبود یافت؛ بنابراین، تمرینات ثبات‌دهنده گردن همراه با تمرینات اکستنشن ستون فقرات سینه‌ای برای بهبود این وضعیت توصیه می‌شود.

“کندرومالاسی کشکک” (آسیب ناشی از استفاده بیش از حد از زانو) و “آرتریت” دو مورد از شایع‌ترین علل درد در زانو هنگام بالارفتن از پله‌ها هستند. “آسیب‌های رباطی” و عارضه‌ای به نام سندرم “درد کشککی – رانی” نیز ممکن است باعث علت این موضوع باشد.

هر کدام از این بیماری‌ها می‌توانند یک کار به‌ظاهر آسان مانند بالارفتن از پله را به یک تلاش چالش‌برانگیز تبدیل کنند و حتی باعث بروز مشکلات دیگری شوند.

این مقاله هر یک از این دلایل زانودرد را که هنگام بالارفتن از پله‌ها رخ می‌دهد و علائمی که ایجاد می‌کند را بررسی می‌کند. همچنین این مقاله بررسی می‌کند که چه افرادی بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری‌ها هستند و نحوه تشخیص و درمان آن‌ها توضیح می‌دهد.

کندرومالاسی کشکک

کندرومالاسی کشکک که به آن “زانوی دونده” نیز می‌گویند، زمانی رخ می‌دهد که غضروف صاف و لغزنده‌ای که پشت کشکک زانو را می‌پوشاند شروع به نرم‌شدن و شکستن می‌کند. هنگامی که زانو به‌درستی کار می‌کند، با خم و صاف‌شدن زانوی شما، کشکک در یک شیار در پایین استخوان ساق پای شما (به نام شیار فمورال) به بالا و پایین می‌لغزد.

اما افراد مبتلا به کندرومالاسی کشکک، میزان اصطکاک بیشتری را در حالت تجربه می‌کنند. این اصطکاک اضافی به دلیل شکستگی غضروف رخ می‌دهد و می‌تواند مفصل شما را تحریک کند.

علائم کندرومالاسی کشکک

یکی از نشانه‌های بارز کندرومالاسی کشکک، درد مبهم و دردناکی است که در ناحیه پشت کشکک زانو متمرکز است. این وضعیت همچنین می‌تواند باعث درد در زیر، داخل یا خارج کشکک شما نیز شود.

شکایت اولیه افراد مبتلا به این عارضه، درد هنگام انجام برخی فعالیت‌ها است، مانند:

• بالارفتن از پله‌ها
• چمباتمه‌زدن
• پیاده‌روی در سراشیبی
• دویدن
• ایستادن پس از مدت طولانی نشستن

علل و عوامل خطرآفرین ابتلا به کندرومالاسی کشکک

چندین عامل مختلف می‌تواند احتمال ابتلا به کندرومالاسی کشکک را افزایش دهد. این عوامل شامل موارد زیر است:

اضافه‌وزن

توده عضلانی کمتر

آسیب قبلی زانو

کندرومالاسی کشکک بیشتر در افرادی که در ورزش‌های استقامتی مانند دویدن یا دوچرخه‌سواری شرکت می‌کنند دیده می‌شود. در این شرایط، عدم تعادل عضلانی باعث می‌شود که کشکک زانو به‌درستی در شیار فمور بالا و پایین نشود و منجر به اصطکاک و تحریک مکرر شود.

آرتروز

با پیشرفت تجزیه غضروف مفصل زانو، فضای بین استخوان‌های زانو (درشت‌نی، نازک‌نی و کشکک) کاهش می‌یابد. هنگامی که این اتفاق می‌افتد، می‌تواند منجر به آرتریت زانو شود.

انواع مختلفی از این عارضه وجود دارد که شایع‌ترین آنها آرتروز است: دژنراتیو (ساییدگی و پارگی) در مفصل زانو به هنگام بروز آرتریت.

علائم آرتریت

هم کندرومالاسی کشکک و هم آرتریت می‌توانند بالارفتن از پله‌ها، راه‌رفتن و چمباتمه‌زدن را بسیار دردناک کنند. بااین‌حال، چندین علامت دیگر می‌تواند به شما در تشخیص این دو بیماری کمک کند.

علائم آرتروز زانو عبارت‌اند از:

• درد در زانو
• سفتی و خشکی
• تورم
• تحرک محدود
• حس ترکیدن یا قفل‌شدن زانو

استئوآرتریت معمولاً در افراد میان‌سال و مسن رخ می‌دهد. علاوه بر این، سفتی و تورم زانو (مخصوصاً در صبح و بعد از نشستن طولانی‌مدت) می‌تواند خم‌شدن یا صاف‌کردن زانو را دشوار کند. این سفتی می‌تواند باعث شود که چند قدم اول روز دردناک و چالش‌برانگیز باشد

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به آرتریت هستند؟

هر کسی ممکن است به آرتریت مبتلا شود، اما چندین عامل مختلف می‌تواند شما را در معرض خطر بیشتری قرار دهد. این موارد عبارت‌اند از:

• اضافه‌وزن
• آسیب قبلی به زانوی آنها
• کسانی که ورزش‌هایی انجام می‌دهند که فشارهای مکرری را روی مفصل زانو وارد می‌کند
• جنسیت (زنان بیش از مردان به آرتروز مبتلا می‌شوند)
• ژنتیک

آسیب رباط

چهار رباط مختلف در زانو وجود دارد که ممکن است آسیب ببینند. این رباط‌ها شامل موارد زیر هستند:

1. رباط صلیبی قدامی (ACL): زانو را می‌چرخاند و حرکت جلویی ساق پا را کنترل می‌کند.
2. رباط متقاطع خلفی (PCL): حرکت روبه‌عقب ساق پا را کنترل می‌کند.
3. رباط جانبی داخلی (MCL): حرکات روبه‌داخل زانو را تثبیت می‌کند.
4. رباط جانبی بیرونی (LCL): حرکات رو به بیرون زانو را تثبیت می‌کند.

علائم آسیب رباط

آسیب‌های رباطی می‌تواند باعث درد در هنگام بالارفتن از پله‌ها شود. تشخیص تفاوت بین آسیب رباط و نوع دیگری از آسیب زانو می‌تواند دشوار باشد. اغلب، این علائم بلافاصله پس از یک حادثه مانند یک تصادف ورزشی یا تصادف اتومبیل ظاهر می‌شوند. اگر علائم زیر را دارید، بهتر است به یک پزشک مراجعه کنید:

• تورم
• صدای ترکیدن یا احساس درد زانو
• محدوده حرکتی محدود
• لق زدن زانو در هنگام ایستادن و راه‌رفتن

چرا آسیب‌های رباطی رخ می‌دهد؟

این آسیب‌ها اغلب در نتیجه ضربه یا چرخش ناگهانی در زانو اتفاق می‌افتند. اگر:

1. ورزش‌های خاصی مانند بسکتبال، هاکی، اسکی یا ژیمناستیک را انجام می‌دهید،
2. کفش‌های نامناسب می‌پوشید،
3. زن هستید،
4. یک ضربه ناگهانی مانند تصادف رانندگی را تجربه کرده‌اید،
5. می‌توانید در معرض ابتلا به آسیب رباط باشید.

سندرم درد پاتلوفمورال (کشککی – رانی)

سندرم درد پاتلوفمورال (کشککی – رانی) دردی مبهم را توصیف می‌کند که در اطراف کاسه زانو ایجاد می‌شود.

علائم سندرم درد پاتلوفمورال (کشککی – رانی)

سندرم درد پاتلوفمورال می‌تواند زمان انجام فعالیت یا پس از نشستن‌های طولانی‌مدت با زانوهای خمیده باعث درد شود. همچنین ممکن است علائم زیر نیز احساس شود:

بی‌ثباتی زانو

حساسیت به لمس در مفصل زانو

احساس ساییده شدن یا کلیک در کاسه زانو به هنگام انجام فعالیت

این علائم مشابه برخی از علل دیگر زانودرد است. به همین دلیل است که در صورت احساس درد در زانو، مراجعه به یک متخصص بسیار ضروری است.

علل سندرم درد پاتلوفمورال (کشککی – رانی)

سندرم درد پاتلوفمورال ممکن است به دلیل استفاده بیش از حد از زانو یا تکنیک نادرست در حین ورزش رخ دهد. همچنین می‌تواند ناشی از عوامل زیر نیز باشد:

الگوی خاصی از راه‌رفتن یا دویدن

نقصی که باعث می‌شود کاسه زانو به طور غیرطبیعی بالا باشد

پوشیدن کفش‌هایی که حمایت ضعیفی از زانو و مچ پا دارند.

ضعف عضلات ران

کوتاهی عضله همسترینگ یا تاندون آشیل

آسیب

تشخیص علل سندرم درد پاتلوفمورال (کشککی – رانی)

وقتی در مورد زانودردی که هنگام بالارفتن از پله‌ها رخ می‌دهد به پزشک مراجعه می‌کنید، اولین کاری که پزشک انجام می‌دهد معاینه فیزیکی است. سابقه پزشکی و همه علائم شما نیز بررسی خواهد شد.

تصویربرداری از زانو مرحله بعدی تشخیص است و بسته به موردی که پزشک به آن مشکوک است ممکن است از روش‌های عکس‌برداری مختلفی مانند عکس رادیولوژی، MRI و… استفاده شود.

برای ارزیابی آرتروز: معمولاً برای تجسم فضای بین استخوان‌ها در مفصل زانو، عکس‌برداری با اشعه ایکس انجام می‌شود. اشعه ایکس همچنین به پزشک اجازه می‌دهد تا هرگونه آسیبی را که ممکن است به خود استخوان وارد شده باشد، ببیند.

برای ارزیابی کندرومالاسی کشکک: ازآنجایی‌که آسیب غضروف را نمی‌توان در اشعه ایکس مشاهده کرد، معمولاً (MRI) برای تشخیص این عارضه ضروری است.

برای ارزیابی آسیب رباط: ممکن است از روش عکس‌برداری اولتراسوند استفاده شود که پزشک از امواج صوتی برای دیدن ساختارهای داخل زانو استفاده می‌کند. همچنین ممکن است برای کمک به رد سایر علل یا تعیین وسعت آسیب به عکس‌برداری با اشعه ایکس یا ام‌آرآی نیز نیاز داشته باشید.

برای ارزیابی سندرم درد پاتلوفمورال: اگرچه این عارضه معمولاً بر اساس سابقه سلامتی و معاینه فیزیکی تشخیص داده می‌شود، اما ممکن است عکس‌برداری با اشعه ایکس از زانوی شما برای درک میزان آسیب انجام شود.

درمان درد زانو هنگام بالارفتن از پله

بسیاری از آسیب‌های زانو را می‌توان در ابتدا با اقدامات محافظه‌کارانه به‌خوبی مدیریت کرد، به‌خصوص زمانی که علائم خفیف تا متوسط باشد. پیشنهادات زیر ممکن است به کاهش دردی که هنگام بالارفتن از پله‌ها احساس می‌کنید کمک کند.

کندرومالاسی کشکک

کندرومالاسی کشکک در افرادی که در فعالیت‌های تکراری مانند دویدن شرکت می‌کنند شایع است؛ بنابراین، کندرومالاسی اغلب با استراحت و فیزیوتراپی قابل‌درمان است. علاوه بر این، درمان‌های زیر نیز ممکن است کمک‌کننده باشد:

• گذاشتن یخ روی زانو
• استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه یا با نسخه
• کاهش وزن
• استفاده از کفش مناسب
• فیزیوتراپی می‌تواند به ایجاد قدرت و انعطاف‌پذیری در عضلات پای شما کمک کند. علاوه بر این، فیزیوتراپی می‌تواند به کاهش نیروهای وارد شده به‌زانو و بهبود مسیر شیار کشکک زانو کمک کند. پزشک همچنین ممکن است برای اصلاح فرم دویدن یا دوچرخه‌سواری برای کاهش درد زانو برای شما تجویزاتی داشته باشد.

آرتروز

مانند کندرومالاسی، شما می‌توانید درد آرتریت را با استفاده از اصل RICE (استراحت، یخ، فشرده‌سازی، بالابردن) بهبود بخشید. علاوه بر این، موارد زیر ممکن است برای آرتریت زانو مفید باشد:

• استفاده از داروهای ضددرد
• فعال ماندن
• فیزیوتراپی
• استفاده از کفی در کفش
• حفظ وزن سالم

• استراحت در رختخواب یا بی‌تحرکی به‌ندرت راه‌حل مؤثری برای این بیماری است. در عوض، دوچرخه ثابت را با حداقل مقاومت یا پیاده‌روی‌های کوتاه‌مدت را امتحان کنید. این فعالیت‌ها می‌توانند به کاهش سفتی زانو و بهبود کلی شما کمک کنند.

• فیزیوتراپی عضلات حمایت‌کننده از لگن و زانو شما را تقویت می‌کند و انعطاف‌پذیری کلی را در شما بهبود می‌بخشد.

متأسفانه، در برخی موارد، درمان‌های محافظه‌کارانه در تسکین علائم شما مؤثر نیست. در این صورت ممکن است برای درمان، جراحی لازم باشد. جراحی برای آرتریت زانو ممکن است شامل تعویض جزئی یا کامل زانو باشد.

آسیب‌های رباطی

آسیب رباط زانو را نیز می‌توانید در خانه با اصل RICE مدیریت کنید. تمرینات تقویت‌کننده زانو می‌تواند در زمان بهبودی بسیار مفید باشند. همچنین باید در حین فعالیت از زانوبند استفاده کنید و فعالیت‌هایی را که به‌زانو فشار وارد می‌کنند محدود کنید. برخی از آسیب‌های رباطی نیاز به جراحی دارند.

سندرم درد پاتلوفمورال

مهم‌ترین درمان سندرم درد کشکک رانی استراحت است. تا زمانی که بتوانید بدون احساس درد کارهای خود را انجام دهید، باید از انجام هر گونه فعالیت شدید خودداری کنید.

درمان‌های دیگر برای سندرم درد پاتلوفمورال شامل مدیریت درد، استفاده از اصل RICE  و تمرینات تقویتی است.

جلوگیری از درد زانو هنگام بالارفتن از پله

از بیشتر دلایل زانودرد هنگام بالارفتن از پله‌ها می‌توان با انجام موارد زیر جلوگیری کرد:

1. کاهش وزن، در صورت داشتن اضافه‌وزن یا چاقی.
2. پوشیدن زانوبند در مواقعی که زمان زیادی را صرف راه‌رفتن می‌کنید.
3. انتخاب کفش مناسب و استفاده از کفی‌های مناسب.
4. عضلات پای خود را تقویت کنید: روی تمریناتی تمرکز کنید که عضلات همسترینگ، چهار سر، دورکننده‌ها و نزدیک کننده‌ها را تقویت می‌کند. اگر در معرض خطر ابتلا به آرتریت هستید، فعالیت‌های کم ضربه مانند پیاده‌روی و دوچرخه ثابت را انتخاب کنید و حتماً دقت کنید تا از تکنیک مناسب استفاده کنید. قبل از تمرین بدن خود را گرم کنید و بعد از آن نیز سردکردن را نیز فراموش نکنید.

کلام آخر

آرتریت و کندرومالاسی کشکک معمولاً باعث درد زانو می‌شوند که هنگام بالارفتن از پله‌ها ایجاد می‌شود. زانودرد همچنین می‌تواند ناشی از آسیب رباط یا وضعیتی به نام سندرم درد کشکک رانی باشد.

متخصص این شرایط را از طریق تکنیک‌های تصویربرداری، مانند اشعه ایکس و MRI تشخیص می‌دهد. درمان ممکن است بسته به علت این درد کمی متفاوت باشد، اما استراحت، یخ و فیزیوتراپی معمولاً به همه این شرایط کمک می‌کند.

گرفتگی و اسپاسم عضلات گردن معمولاً نشانه یک عارضه جدی نیست، اما این بدان معنا نیست که باید با این درد زندگی کنید!  خواه علت گردن درد شما به دلیل گذراندن ساعت‌های طولانی جلوی صفحه‌نمایش باشد، خواه به علت فعالیت‌هایی مانند باغبانی یا تمیزکردن خانه، احتمالاً به دنبال راهی برای خلاص‌شدن از شر آن هستید.

خوشبختانه راه‌های زیادی وجود دارد که می‌توانید به‌وسیله آنها درد گردن خود را تسکین و سفتی و گرفتگی آن را کاهش دهید. گاهی این اسپاسم‌های عضلانی در گردن، یا محدودیت حرکتی و سردرد همراه است.

در ادامه با ما باشید تا نگاهی به برخی از دلایل گرفتگی و اسپاسم گردن بیندازیم و همچنین برخی از مفیدترین کشش‌هایی که می‌توان برای این موضوع انجام داد را بررسی کنیم.

چرا عضلات گردن دچار گرفتگی می‌شوند؟

عوامل متعددی می‌توانند در اسپاسم و درد گردن نقش داشته باشند، از جمله این علل می‌توان به عادات روزمره مانند وضعیت نادرست بدنی، نشستن برای مدت طولانی، و فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری، مطالعه یا رانندگی اشاره نمود. همچنین نگاه‌کردن بیش از حد به گوشی موبایل یا رایانه شخصی نیز می‌تواند منجر به گرفتگی و اسپاسم عضلات گردن شود.

سایر علل سفتی گردن می‌تواند شامل کشیدگی عضلانی، آرتروز یا تحت‌فشار قرارگرفتن عصب‌ها در این ناحیه باشد. صدمات ناشی از تصادفات اتومبیل و فعالیت‌های ورزشی نیز می‌تواند منجر به درد گردن شود. علاوه بر این، بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید، مننژیت یا سرطان نیز می‌توانند عوارضی مانند گردن درد ایجاد کنند.

حرکات کششی گردن برای جلوگیری از گردن درد

برای تسکین درد، تنش و سفتی گردن می‌توانید حرکات کششی زیر را انجام دهید. این تمرینات همچنین به بهبود انعطاف‌پذیری، تحرک و قدرت عضلات نیز کمک می‌کنند.

حداقل یک‌بار در روز این تمرینات را به‌عنوان بخشی از یک‌روال و روتین فعالیت‌های خود انجام دهید. همچنین می‌توانید این تمرینات را به قطعات 5 دقیقه‌ای تقسیم کرده و در طول روز انجامشان دهید.

در ابتدای انجام حرکات، ملایم باشید و به‌تدریج کشش‌ها را افزایش دهید. به‌خصوص اگر گردن شما حساس است، حتماً به این نکته توجه کنید. تا جایی که می‌توانید این کشش‌ها را بدون هیچ‌گونه اعمال فشار بیش از حدی انجام دهید.

طبیعی است که در ابتدا فشار و کشش زیادی را احساس کنید، اما در صورت احساس درد فوراً انجام تمرین را متوقف کنید. اگر فکر می‌کنید ممکن است به خود آسیب رسانده باشید یا به نظر می‌رسد که کشش‌ها برای شما مؤثر نیستند، با یک پزشک مشورت کنید.

1.حرکت چین تاک

 

این حرکت عضلات جلوی گردن شما را هدف قرار می‌دهد. اگر به عقب بردن سر برای شما ناراحت‌کننده است، می‌توانید پشت سر خود یک کوسن قرار دهید و سر خود را به دیوار تکیه دهید. انجام حرکت را در حالت ایستاده یا نشسته و هرطور که راحت هستید شروع کنید.

سر، گردن و ستون فقرات خود را درحالی‌که شانه‌های خود را به سمت پایین و پشت می‌کشید، تراز کنید. درحالی‌که اجازه می‌دهید سرتان به سمت عقب برود، چانه خود را به سمت داخل خم کنید. این وضعیت را تا 30 ثانیه نگه دارید و به‌آرامی به موقعیت شروع بازگردید. 2تا 4 تکرار این حرکت را انجام دهید.

2.چرخش گردن

این کشش دو طرف گردن شما را هدف قرار می‌دهد و به بهبود دامنه حرکتی شما کمک می‌کند. در طول حرکت، شانه‌ها و باسن خود را روبه‌جلو نگه دارید.

به‌آرامی گردن خود را به سمت راست بچرخانید و به شانه مخالف خود خیره شوید. این وضعیت را تا 30 ثانیه نگه دارید و سپس در طرف مقابل تکرار کنید. این حرکت را برای هر طرف 2 تا 4 بار انجام دهید.

3.خم‌شدن به جلو در حالت ایستاده

این حرکت به شما این امکان را می‌دهد که تنش را در سر، گردن و پشت خود کاهش دهید. همچنین با انجام این حرکت، ستون فقرات و پاهای خود را ریلکس خواهید کرد. برای عمیق‌تر شدن این کشش، زانوهای خود را خم کنید و کف دست‌هایتان را به سمت بالا و زیر پاهایتان قرار دهید.

بایستید و پاها را به‌اندازه عرض لگن یا کمی بیشتر از هم باز کنید. به باسن خود خم کنید و بالاتنه را به سمت پاهایتان پایین بیاورید. زانوهایتان را تاحدی‌که احساس راحتی کنید خم کنید.

دستان خود را روی پاها یا روی زمین قرار دهید. چانه خود را به سمت قفسه سینه بکشید و اجازه دهید سرتان تا جای ممکن آویزان شود. این وضعیت را تا 1 دقیقه نگه دارید. سپس دست‌های خود را روی ران‌های خود قرار دهید و به حالت اولیه برگردید.

4.ژست شتر – گربه

حالت شتر – گربه دارای حرکت فلکشن و اکستنشن گردن است که به کاهش تنش در سر، گردن و پشت شما کمک می‌کند. این تمرین همچنین به ارتقای آگاهی و وضعیت بدنی خوب کمک می‌کند.

به‌صورت چهاردست‌وپا قرار بگیرید. شکم خود را به سمت داخل و بالا فروببرید تا کمر شما دارای یک برآمدگی به سمت بالا شود. در حین این حرکت سعی کنید چانه خود را به قفسه سینه نزدیک کنید. نفس خود را بیرون دهید، و سپس چانه خود را از قفسه سینه دور کنید و گردن خود را به سمت عقب ببرید و سعی کنید به سقف نگاه کنید.

در همین حالت سعی کنید تا کمر خود را به سمت بالا گود کنید. این حرکت به بالا و پایین را متناسب با توان خود انجام دهید. هنگام انجام حرکت نفس عمیق بکشید. حداقل 1 دقیقه این حرکت را ادامه دهید.

5.ژست ابوالهول

این ژست ستون فقرات شما را کشش می‌دهد و تقویت می‌کند. همچنین انجام این تمرین می‌تواند به بهبود وضعیت بدنی شما کمک کند.

روی شکم خود دراز بکشید و آرنج‌ها را مستقیماً زیر شانه‌های خود قرار دهید. ساعدهای خود را طوری قرار دهید که کف دست‌ها روبه‌پایین باشد. از کمر، باسن و ران‌های خود کمک بگیرید تا سینه و سر خود را بالا بیاورید. مستقیم به جلو یا کمی به سمت سقف نگاه کنید. این وضعیت را تا 1 دقیقه نگه دارید و 1 تا 3 بار تکرار کنید.

6.آویزان کردن گردن از تخت

این کشش به تقویت گردش خون، کاهش تنش و اصلاح عدم تعادل از نگاه مکرر یا خم‌شدن به جلو کمک می‌کند.

درحالی‌که شانه‌هایتان نزدیک لبه است، روی تخت دراز بکشید. به‌آرامی سر خود را به پشت‌، روی لبه تخت آویزان کنید. دست‌های خود را بالای سر یا کنار بدن خود قرار دهید.

این موقعیت را تا 1 دقیقه حفظ کنید و 1 تا 2 بار این حرکت را تکرار کنید.

اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از گرفتگی گردن

چندین استراتژی وجود دارد که می‌توانید برای جلوگیری از اسپاسم و گرفتگی گردن از آن‌ها استفاده کنید. به شما پیشنهاد می‌دهیم برخی از این گزینه‌ها را امتحان کنید:

• محیط کاری خود را طوری بچینید که رایانه، صفحه‌کلید و ابزارها به‌درستی در جای خود قرار گرفته باشند.
• صندلی را انتخاب کنید که از انحنای طبیعی ستون فقرات شما پشتیبانی کند.
• به‌ازای هر یک ساعت کار نشسته، برخیزید و در اطراف قدم بزنید یا حداقل 5 دقیقه ورزش‌های سبک انجام دهید.
• از بالش‌هایی استفاده کنید که برای پیشگیری و تسکین گردن درد طراحی شده است.
• در حالی به پهلو یا پشت بخوابید که سروگردن در یک راستا با بدن قرار گرفته باشند. از خوابیدن روی شکم خودداری کنید؛ زیرا ممکن است باعث گردن درد شود.
• هنگام انجام فعالیت‌هایتان در طول روز از وضعیت بدن خودآگاه باشید.
• به‌جای حمل کیف‌های سنگین روی شانه از کوله‌پشتی یا کیف چرخ‌دار استفاده کنید.
• یک کیسه یخ یا آب گرم را هر بار به مدت 15 دقیقه روی ناحیه آسیب‌دیده قرار دهید.
• ماساژ بگیرید.
• اگر سیگاری هستید، برای ترک یا کاهش آن برنامه‌ریزی کنید.

کلام آخر

انجام کشش‌های گردن می‌تواند به شما کمک کند تا تحرک و دامنه حرکتی خود را دوباره به دست آورید. این تمرینات به شما امکان می‌دهد تا حرکات روزانه خود را به‌راحتی انجام دهید. با انجام این تمرینات متوجه خواهید شد که وقتی برای مدت طولانی می‌نشینید یا می‌ایستید، راحت‌تر خواهید بود.

برای حفظ نتایج، این حرکات کششی را حتی پس از مشاهده پیشرفت‌ و بهبودی ادامه دهید و در آخر به یاد داشته باشید که اگر درد شما به مدت طولانی ادامه داشت یا با خوددرمانی بهبود پیدا نکرد، با یک پزشک دراین‌رابطه صحبت کنید.

چرخش لگن زمانی اتفاق می‌افتد که لگن به سمت جلو یا عقب خم شده باشد. این موضوع باعث عدم تعادل و ناهماهنگی در ستون فقرات می‌شود که می‌تواند کمردرد را به همراه داشته باشد. این ناهنجاری بسته به جهت چرخش و چرخش لگن، می‌تواند باعث درد در زانوها، پاها، باسن، لگن، شانه‌ها و گردن شود.

چرخش لگن اغلب نتیجه وضعیت نامناسب بدنی است. این ناهنجاری همچنین می‌تواند به دلیل تغییر آناتومیکی لگن یا باسن که ناشی از تخریب مفصل یا عوامل مادرزادی است نیز اتفاق افتد.

در این مقاله سه نوع مختلف چرخش لگن و علل و علائم آنها توضیح داده شده است. این مقاله همچنین توضیح می‌دهد که چگونه هر کدام از این چرخش‌ها می‌تواند با ورزش، فیزیوتراپی یا مداخلات پزشکی دیگر درمان یا اصلاح شود.

چرخش لگن چگونه منجر به درد می‌شود؟

لگن گروهی از استخوان‌ها است که توسط مفاصلی که در قسمت پایین کمر قرار دارند و به‌عنوان ستون فقرات کمری شناخته می‌شوند، به ستون فقرات شما متصل شده است. لگن می‌تواند به جلو و عقب خم شود یا بچرخد. این مفصل می‌تواند از هر طرف به سمت بالا یا پایین نیز برود. لگن همچنین می‌تواند ترکیبی از این حرکات را هم‌زمان انجام دهد.

زمانی که لگن نه خیلی به جلو و نه خیلی به عقب متمایل شده باشد، به‌خوبی تراز شده یا در اصطلاح به حالت “خنثی” قرار گرفته است. بااین‌حال، اگر لگن شما به طور مداوم از این وضعیت خنثی در هنگام ایستادن یا نشستن خارج شود، ممکن است مشکلاتی ایجاد شود.

این چرخش غیرعادی لگن، “زنجیره حرکتی” را مختل می‌کند. زنجیره حرکتی نشان می‌دهد که چگونه مفاصل، عضلات و بخش‌های مختلف بدن باهم کار می‌کنند تا حرکت را امکان‌پذیر کنند. هنگامی که زنجیره حرکتی توسط چرخش غیرطبیعی لگن مختل می‌شود، این بی‌ثباتی به سایر بخش‌های بدن نیز انتشار می‌یابد که این موضوع منجر به مشکلات حرکتی و معمولاً کمردرد می‌شود.

چرخش قدامی لگن

چرخش به سمت جلو یا قدام، چرخش قدامی لگن نامیده می‌شود. علت این چرخش، کوتاه‌شدن عضلات خم‌کننده ران (که به شما امکان می‌دهد زانوی خود را به سمت قفسه سینه خود بیاورید) و کشیده‌شدن عضلات بازکننده ران (که زانوی شما را از قفسه سینه دور می‌کند) ایجاد می‌شود. این موضوع باعث افزایش انحنای ستون فقرات در قسمت تحتانی می‌شود.

یکی از شایع‌ترین علل چرخش قدامی لگن، وزن اضافی شکم، از جمله وزن حاملگی است. با خم‌شدن لگن به سمت جلو، شما مجبور می‌شوید پشت خود را به شکل یک منحنی غیرطبیعی “C” شکل دراورید تا این جلو رفتگی را جبران کنید. نشستن طولانی‌مدت همراه با کم‌تحرکی نیز می‌تواند منجر به چرخش قدامی لگن شود. به این حالت در اصطلاح هایپرلوردوزیس نیز می‌گویند.

علائم چرخش قدامی لگن

با چرخش لگن به سمت جلو، عضلات جلوی لگن دچار ضعف خواهد شد و می‌توانند علائمی مانند علائم زیر ایجاد کنند:

• درد کمر
• سفت‌شدن عضلات لگن و ران
• بیرون‌زدگی شکم
• درد احتمالی زانو، لگن و پا

درمان و اصلاح چرخش قدامی لگن

چرخش قدامی لگن را می‌توان با تغییر عادات زندگی در خانه به‌راحتی تسکین داد. از جمله این موارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

از نشستن طولانی‌مدت خودداری کنید، همچنین از استراحت‌های بیش از حد نیز خودداری کنید تا بتوانید حرکات کششی و راه‌رفتن کافی در طی روز داشته باشید.

از نشستن روی لبه صندلی به هنگام کارکردن خودداری کنید؛ زیرا این موضوع لگن شما را بیشتر به سمت جلو چرخش می‌دهد.

در هنگام خواب یک بالش یا پتو بین زانوهای خود قرار دهید تا لگن خود را در حالت خنثی نگه دارید.

در صورت نیاز وزن خود را کاهش دهید.

همچنین تمرینات خاصی وجود دارد که می‌تواند با تقویت عضلات کمر و شکم به اصلاح چرخش قدامی کمک کند، تمریناتی مانند:

• اسکات
• چسباندن گودی کمر به زمین در حالت خوابیده
• پلانک
• کشش عضلات خم‌کننده ران

چرخش خلفی لگن

چرخش به عقب را چرخش خلفی لگن می‌نامند. این ناهنجاری به دلیل عدم تعادل بین عضلات پا و عضلات مرکزی تنه اتفاق می‌افتد. عضلات مرکزی شامل عضلات کف لگن، عضلات عرضی شکم، عضلات ارکتور اسپاینا و دیافراگم می‌شود.

چرخش خلفی لگن می‌تواند ناشی از بسیاری از موارد مشابه با چرخش قدامی باشد. اما، به‌جای خم‌شدن به سمت عقب، لگن به سمت جلو خم می‌شود. این موضوع باعث کشیدگی عضلاتی می‌شود که بیش از حالت طبیعی خود دچار کشش شده‌اند. این ناهنجاری همچنین می‌تواند منجر به پشت صاف (فلت بک) یا پشت تاب‌دار (سوئِی بک) نیز شود.

وضعیت خوابیدن شما نیز می‌تواند انحنای طبیعی ستون فقرات کمری را مختل کند. تحقیقات نشان می‌دهد که زوایای لگن در وضعیت خوابیده به پشت به‌شدت متفاوت است و می‌تواند منجر به چرخش غیرطبیعی لگن شود.

علائم چرخش خلفی

با چرخش خلفی، جلوی لگن بالا می‌رود و پشت لگن پایین می‌آید که می‌تواند منجر به علائمی مانند علائم زیر شود:

• درد کمر
• شانه‌های روبه‌جلو
• کشش عضلات بالای کمر
• کوتاهی همسترینگ
• درد احتمالی زانو و لگن

درمان و اصلاح چرخش خلفی لگن

مانند چرخش لگن قدامی، چرخش لگن خلفی نیز با تغییرات ساده در وضعیت بدن بهبود می‌یابد. از جمله:

• اطمینان حاصل کنید که ارتفاع میز، ارتفاع صندلی و صفحه کامپیوتر شما در سطح مناسبی قرار دارند.
• یک صندلی با تکیه‌گاه کمری مناسب تهیه کنید یا درحالی‌که نشسته‌اید یک بالش کوچک پشت کمر خود قرار دهید.
• هنگام خواب یک حوله کوچک رول شده زیر قوس کمر خود قرار دهید.
• تمرینات ورزشی نیز می‌توانند به اصلاح چرخش لگنی خلفی کمک کنند، تمریناتی مانند:
• پرس‌آپ شکم (حرکت کبرا)
• کشش همسترینگ
• حرکت پل
• بالاآوردن مستقیم پا در حالت درازکش
• حرکت سوپرمن

انحراف جانبی لگن

انحراف جانبی لگن پیچیده‌تر از چرخش قدامی یا خلفی لگن است. این ناهنجاری زمانی ایجاد می‌شود که یک سمت لگن بالاتر از سمت دیگر باشد یا یک سمت لگن در جهت مخالف با دیگری بچرخد.

همراه با انحراف جانبی لگن، موارد زیر اتفاق می‌افتد:

یک سمت لگن بالا می‌رود درحالی‌که سمت دیگر پایین‌تر قرار دارد.

یک سمت لگن به جلو و سمت دیگر به عقب چرخانده می‌شود.

به انحراف لگن، عدم تعادل لگنی نیز گفته می‌شود.

این ناهنجاری ممکن است همراه با بیماری به اسکولیوز اتفاق بیفتد. اسکولیوز یک اختلال ارتوپدی است که در آن ستون فقرات به طور غیرطبیعی به‌جانب انحراف پیدا می‌کند.

اکثر انحراف‌های لگنی به دلیل تفاوت در طول پاها به وجود می‌آید. ناهماهنگی مفصل ران که ناشی از عارضه دیسپلازی هیپ است یا اسکولیوز می‌تواند منجر به تفاوت در طول پا، به‌ویژه در کودکان یا نوجوانان درحال‌رشد شود.

بیماری‌های دژنراتیو ستون فقرات مانند استئوآرتریت لگن نیز می‌توانند منجر به انحراف لگن در بزرگسالان با ایجاد ضعف مفصل ران در یک طرف بدن شوند.

علائم انحراف جانبی لگن

انحراف جانبی به دلیل فشرده‌سازی و ناهماهنگی ستون فقرات می‌تواند منجر به عارضه‌هایی شود، زیرا بدن می‌خواند به‌نوعی این عدم تعادل در لگن را جبران کند. این موضوع می‌تواند منجر به علائمی مانند علائم زیر شود:

• کمردرد
• درد ساق یا لگن
• الگوی راه‌رفتن “چرخشی”
• به‌وجودآوردن نا راستایی در وضعیت بدنی
• درد شانه یا گردن
• مشکل در راه‌رفتن

درمان و اصلاح انحراف جانبی لگن

اگر علت انحراف لگن آناتومیک باشد، مانند اسکولیوز یا دیسپلازی مفصل ران، ممکن است به بریس یا جراحی نیاز باشد.

اگر در طول پاها به دلیل شرایط دژنراتیو یا مادرزادی تفاوت وجود داشته باشد، ارتزها و کفی‌ها یا کفش‌های ارتوپدی اصلاحی نه‌تنها می‌توانند عدم تعادل را اصلاح کنند، بلکه به تسکین درد نیز کمک می‌کنند.

همچنین می‌توان از تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت سمت ضعیف‌تر لگن استفاده کرد. این تمرینات معمولاً شامل تقویت عضلات مرکزی تنه است که به طور مشخص روی باسن و لگن کار می‌کند. تمریناتی مانند:

• بالا و پایین‌رفتن از پله
• حرکت دد باگ
• لانژهای تک پا
• اسکات تک پا
• حفظ تعادل روی یک پا

کلام آخر

چرخش لگن معمولاً به دلیل وضعیت بدنی نامناسب اتفاق می‌افتد. چرخش لگن به جلو (قدامی) یا عقب (خلفی) باعث ایجاد کمردرد می‌شود، زیرا کمر را مجبور می‌کند تا این ناهماهنگی را جبران کند، چه با به‌وجودآوردن قوس بیش از حد یا کم‌کردن این قوس. معمولاً می‌توان این ناهنجاری‌ها را با ورزش و تغییر در عادات نشستن و خوابیدن اصلاح کرد.

انحراف جانبی لگن، یعنی زمانی که یک سمت لگن بالاتر از سمت دیگر است، معمولاً به دلیل تفاوت در طول ساق پا ایجاد می‌شود، اما می‌تواند به دلیل شرایطی مانند اسکولیوز، دیسپلازی مفصل ران، یا آرتروز مفصل ران نیز باشد. درمان انحراف لگن بسته به علت آن متفاوت است، اگرچه تمرینات فیزیوتراپی و قراردادن کفش‌های ارتوپدی می‌تواند برای بهبود این عارضه کمک‌کننده باشد.

سؤالات متداول

آیا کایروپراکتیک می‌تواند چرخش لگن را درمان کند؟

برخی از مطالعات نشان داده‌اند که دست‌کاری‌های ستون فقرات توسط متخصصی کایروپراکتیک ممکن است به تغییر ستون فقرات و لگن شما در یک راستا به‌مرورزمان کمک کند.

بهترین تمرینات برای چرخش لگن چیست؟

بستگی به چرخش لگن دارد. مثلاً چرخش‌های روبه‌جلو (قدامی) از تمرین‌هایی مانند اسکات و اکستنشن لگن که عضلات خم‌کننده و بازکننده لگن را متعادل می‌کنند، سود می‌برند. چرخش‌های عقب (خلفی) نیز از تمرین‌هایی مانند بریج‌ها و بازکننده‌های کمر بهره می‌برند که به بازیابی انحنای طبیعی ستون فقرات کمک می‌کنند.

چطور تفاوت درد کمر و کلیه رو تشخیص بدیم؟

درد کلیه معمولاً به خاطر عفونت کلیه یا سنگ کلیه تو لوله‌هایی که از کلیه خارج میشن، اتفاق میفته. البته دلایل دیگه‌ای هم می‌ تونه داشته باشه.

محل درد کلیه: درد ناشی از مشکل کلیه رو معمولاً بهش میگن درد پهلو؛ یعنی دردی که یه طرف بدن، بین دنده‌ها و باسن، حس میشه. گاهی هم ممکنه این درد رو جلو و نزدیک پایین‌ترین دنده حس کنی.

نوع درد کلیه: اگه سنگ کلیه داشته باشی، درد کلیه معمولاً تیز و برنده است و اگه عفونت باشه، مبهمه. بیشتر وقتا هم ثابت می‌مونه. اگه داری سنگ کلیه دفع می‌کنی، ممکنه با حرکت سنگ، دردتم تغییر کنه.

شدت درد کلیه: شدت درد کلیه می‌تونه شدید یا خفیف باشه. سنگ کلیه یا کیست می‌تونه باعث درد شدید بشه، درحالی‌که درد ناشی از عفونت معمولاً خفیفه.

چی درد کلیه رو بهتر یا بدتر می‌کنه؟ معمولاً تا وقتی مشکل برطرف نشه، هیچی درد کلیه رو بهتر نمی‌کنه، مثلاً تا سنگ دفع نشه یا عفونت با دارو خوب نشه. برعکس کمردرد، درد کلیه معمولاً با استراحت یا تغییر حرکت کم نمیشه.

جدول تفاوت درد کمر و کلیه

علل شایع درد کلیه

• عفونت کلیه (پیلونفریت): وقتی عفونت ادراری به کلیه‌ها برسه.
• سنگ کلیه: تشکیل سنگ‌های معدنی تو کلیه که موقع حرکت درد زیادی ایجاد می‌کنن.
• هیدرونفروز: جمع شدن ادرار و تورم کلیه به دلیل انسداد.
• بیماری کلیه پلی‌کیستیک: رشد کیست تو کلیه‌ها.
• سرطان کلیه.

علائم همراه درد کلیه

• تب و لرز
• تهوع و استفراغ
• ادرار کدر یا تیره
• نیاز فوری و دردناک به ادرار
• خون یا شن تو ادرار

کمردردی که به کلیه‌ها مربوط نمیشه

کمردردی که ناشی از مشکلات کلیوی نیست، خیلی شایعه و معمولاً به خاطر مشکل تو عضلات، استخوان‌ها یا اعصاب کمر ایجاد میشه. به این نوع درد، کمردرد مکانیکی میگن.

نحوه تشخیص کمردرد

محل درد کمر: درد می‌تونه تو هر جایی از پشتت رخ بده، ولی درد ناشی از مشکلات ستون فقرات معمولاً تو قسمت پایین کمر و اغلب تو هر دو طرف اتفاق می‌افته و معمولاً به پهلوهات انتشار پیدا نمی‌کنه.

نوع درد کمر: درد عضلانی مثل یه درد ضربان‌داره. اگه عصب آسیب‌دیده یا تحریک شده باشه، درد یه احساس سوزش شدیده که ممکنه از باسن به پایین ساق پا یا حتی انگشتای پات برسه.

شدت درد کمر: این درد بر اساس مدت زمانی که داشتیش به صورت حاد (چند روز تا چند هفته) یا مزمن (بیشتر از ۳ ماه) توصیف میشه.

تفاوت درد کمر و کلیه در چیست؟ این درد ممکنه با حرکت‌کردن یا اگه طولانی‌مدت نشستی یا وایستادی، بدتر بشه. اگه وضعیتت رو تغییر بدی، راه بری یا فعالیت‌هایی انجام بدی که فشار رو کم می‌کنه، ممکنه بهتر بشه.

علل شایع کمردرد

• آسیب یا فشار: افتادن، تصادف، یا بلند کردن چیز سنگین.
• فتق دیسک (دیسک لغزنده): فشار دیسک روی اعصاب.
• سیاتیک: فشار روی عصب سیاتیک که از کمر به پاها میره.
• استئوآرتریت: فرسایش غضروف مفاصل.
• ناهنجاری‌های ستون فقرات: مثل اسکولیوز.

علائم همراه کمردرد

• نقطه دردناک یا متورم به لمس حساس
• اسپاسم و گرفتگی عضلانی
• احساس خشکی تو کمر
• بی‌حسی یا ضعف تو پاها (در صورت مشکل عصبی)
• اورژانس پزشکی: اگه کمردرد داری و نمی‌تونی ادرار یا حرکات روده‌ات رو کنترل کنی، فوراً به پزشک مراجعه کن.

تشخیص تفاوت درد کمر و کلیه

یه متخصص می‌تونه بهت کمک کنه تا بفهمی دردت از کجاست.

درد کلیه: کلافه‌کننده است، از اعماق بدن حس میشه، اغلب تو بالای کمره و موقع استراحت یا تغییر وضعیت از بین نمیره.

درد کمر: اغلب تو پایین کمر حس میشه، ممکنه مثل یه احساس خنجر زدن باشه و به پاها انتشار پیدا کنه. ممکنه با فعالیت بدتر بشه و با استراحت یا تغییر وضعیت بهتر بشه.

اگه معمولاً  درد کمر نداری و درد جدیدی تو پهلو یا قسمت بالای کمرت بدون هیچ آسیبی تجربه می‌کنی، ممکنه مشکل کلیوی باشه.

به چه متخصصی باید مراجعه کنیم؟

اگه کمردرد داری ولی مطمئن نیستی چی باعثش شده، با یه دکتر عمومی مشورت کن. اون می‌تونه با آزمایش ادرار و خون، مشکلات احتمالی رو بررسی کنه و در صورت نیاز، تو رو به متخصص مربوطه ارجاع بده.

درمان درد کلیه و کمردرد

درمان به علت دردت بستگی داره. داروها معمولاً کمک‌کننده هستن و تو بعضی موارد جراحی هم لازمه.

درمان درد کلیه

• آنتی‌بیوتیک‌ها برای عفونت.
• داروهای فشار خون برای مشکلات کلیوی مرتبط با فشار خون.
• جراحی برای برداشتن کلیه آسیب‌دیده (در موارد شدید) یا سنگ کلیه.
• نوشیدن آب زیاد برای پیشگیری از سنگ و عفونت.
• رژیم غذایی سالم و وزن مناسب.

درمان کمردرد

• داروهای تسکین درد: استامینوفن، داروهای ضد التهاب، شل‌کننده‌های عضلانی.
• فیزیوتراپی و ورزش.
• طب سوزنی و ماساژ.
• استفاده از کیسه آب گرم.
• جراحی در موارد شدید (مثل فتق دیسک یا آرتروز شدید).

جمع بندی

به خاطر آناتومی و محل قرارگیری کلیه، گاهی مشکلات کلیوی باعث درد کمر میشن. این درد با کمردردهای ناشی از ستون فقرات فرق داره. درد کلیه‌ها اغلب تو قسمت بالای کمر حس میشه و موقع استراحت از بین نمیره، درحالی‌که کمردرد معمولاً تو پایین کمر اتفاق میفته و ممکنه با استراحت بهتر بشه. با اینکه مشکل کلیوی شایع‌ترین علت کمردرد نیست، ولی می‌تونه نشون‌دهنده یه مشکل جدی باشه.

اگر با کمردرد مواجه هستید و در تشخیص دقیق منشأ آن تردید دارید، تعلل جایز نیست. سلامت شما از اهمیت بالایی برخوردار است و نیاز به توجه فوری دارد. لذا، توصیه می‌شود برای ارزیابی دقیق و تشخیص صحیح، هرچه سریع‌تر با پزشکی مجرب و متبحر نظیر دکتر گلشنی یک وقت ملاقات تنظیم نمایید تا علت اصلی درد شما به درستی مشخص و درمان مناسب آغاز گردد.

میزان شیوع گردن درد

گردن درد احساسی ناخوشایند است که می‌تواند از فردی به فرد دیگر دارای شدت و ضعف باشد و بر هر یک از ساختارهای ستون فقرات گردنی تأثیر بگذارد. باتوجه‌به تعریف انجمن بین‌المللی مطالعات درد (IASP)، درد مزمن گردن یا ستون فقرات گردنی یک اختلال اسکلتی عضلانی است که به طور مداوم در ناحیه خلفی گردن، بین آخرین مهره گردنی و اولین مهره سینه‌ای ستون فقرات احساس می‌شود و غالباً 3 ماه یا بیشتر طول می‌کشد. این درد مزمن اغلب ناشی از یک اختلال دژنراتیو یا التهابی در ستون فقرات است.

این درد اغلب اعصاب را نیز درگیر و احتمالاً حرکت را محدود می‌کند که این موضوع منجر به ناتوانی و کاهش کیفیت زندگی می‌شود، درنتیجه می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر افراد و خانواده‌های آنها، جوامع، سیستم‌های مراقبت‌های بهداشتی و اشتغال آنها داشته باشد. گردن درد یکی از مشکلات عمده بهداشت عمومی محسوب می‌شود و می‌تواند هزینه‌های غیرمستقیم زیادی را بر سیستم بهداشت و جامعه تحمیل کند. از طرفی ناهمگونی قابل‌توجهی در مطالعات مربوط به میزان شیوع گردن درد وجود دارد و این موضوع، مقایسه یا گردآوری داده‌های مطالعات مختلف را دشوار می‌کند. درمان گردن درد اغلب شامل درمان پزشکی یا جراحی، آبگرم درمانی، حرکت‌درمانی، الکتروتراپی، طب سوزنی و آموزش بیمار است. مطالعات تا به امروز، میزان شیوع گردن درد را بین 17.1 تا 73 درصد نشان می‌دهد که این عدد با افزایش سن افزایش می‌یابد. گردن درد در زنان در حدود دهه پنجم زندگی شایع‌تر است و پس از آن خطر بروز آن شروع به کاهش می‌کند.

مقالات اخیر نشان می‌دهد که گردن درد مزمن یا حاد به دلیل وضعیت نامناسب بدنی به طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. تخمین زده می‌شود که 22 تا 70 درصد از جمعیت زمین در دوره‌ای از زندگی خود دچار گردن درد می‌شوند. نکته قابل‌توجه این است که حدود پنج درصد از جمعیت بزرگسال مبتلا به گردن درد در نهایت ناتوان خواهند شد و این موضوع نشان‌دهنده این است که گردن درد می‌تواند یک مشکل جدی برای سلامتی محسوب شود.

شایع‌ترین علت گردن درد مزمن و حاد

شایع‌ترین علت گردن دردهای حاد، تروما یا ضربات وارده به ناحیه ستون فقرات گردنی است که اکثر این آسیب‌ها قبل از 12 هفته بهبود می‌یابد. در میان این صدمات، آسیب ویپلش یا شلاقی بیشترین میزان شیوع را دارد. گردن درد مزمن اغلب از تخریب دیسک گردن و بیماری‌های دژنراتیو مفصلی یا بیماری التهابی و خودایمنی ستون مهره‌ها ناشی می‌شود.

سایر علل کمتر شایع گردن درد عبارت‌اند از: آرتریت عفونی مادرزادی، تومور، بیماری‌های متابولیک (پوکی‌استخوان)، درد ارجاعی ناشی از بیماری‌های مربوط به احشا داخلی یا سینه‌ای و گردن درد مزمنی که در اختلالات روانپزشکی دیده می‌شود.

معرفی انواع آب‌درمانی

اصطلاح Aquatic therapy به استفاده از هر نوع آب برای اهداف درمانی اشاره دارد. هنگامی که از آب‌های دریاچه‌های معدنی طبیعی یا محصولات مشتق از آن (گل‌های معدنی) در آب‌درمانی استفاده شود، به آن بالنئوتراپی گفته می‌شود و اگر از آب دریا یا آب دریاچه نمک در درمان استفاده شود، با نام تالاسوتراپی شناخته می‌شود.

در نهایت، درمان با آب لوله‌کشی، به‌عنوان هیدروتراپی شناخته می‌شود که در این روش می‌توان از تکنیک‌های مختلفی مانند حرکت‌درمانی در آب و غیره استفاده نمود.

هدف از این مقاله مرور کلیه تحقیقات مشاهده‌ای یا تحقیقات بالینی بیماران مبتلا به گردن درد است که با استفاده از تکنیک‌های مختلف آبی تحت درمان قرار گرفته‌اند تا میزان اثربخشی بالنئوتراپی، هیدروتراپی و تالاسوتراپی هنگام استفاده برای گردن درد مشخص شود.

بررسی و انتخاب مقالات مربوط به تأثیر انواع آب‌درمانی بر گردن درد

232 مقاله در 10 سال گذشته دراین‌رابطه منتشر شده است که پس از بررسی‌های انجام شده تنها تعداد 13 مقاله که تمام معیارهای ورود را برآورده می‌کرد، مورد بررسی قرار گرفتند. تعداد شرکت‌کنندگان در سیزده مطالعه بررسی شده 658 فرد مبتلا به گردن درد مزمن بود. در هشت مقاله از سیزده مقاله، جنسیت شرکت‌کنندگان مشخص نشده بود و در پنج مطالعه باقی‌مانده، شرکت‌کنندگان 42 مرد و 209 زن بودند.

ویژگی‌های شرکت‌کنندگان در پژوهش

در شش مطالعه از سیزده مطالعه بررسی شده، محدوده سنی شرکت‌کنندگان گزارش نشده بود و فقط میانگین سن شرکت‌کنندگان عنوان شده. در سه مطالعه، هم محدوده سنی و هم میانگین مشخص شده بود و در یک مطالعه هم فقط محدوده سنی. در مطالعه دیگری مشخص شد که محدوده سنی شرکت‌کنندگان 65 سال و بالاتر بوده است و در دو مورد دیگر، نه محدوده سنی و نه میانگین سنی ذکر نشده بود. محدوده سنی در مطالعاتی که میزان آن مشخص شده بود، از 22 تا 74 سال متغیر بود. علائم و علل اصلی گردن درد که در این مطالعات با درمان‌های آبی تحت درمان قرار گرفتند عبارت بودند از: آرتریت گردن در پنج مطالعه، پارگی دیسک در دو مطالعه، کج گردنی (تورتیکولی) در یک مطالعه، جراحی گردن در سه مطالعه، و در پنج مطالعه نیز علت گردن درد مشخص نشده بود. در برخی از این مطالعات، بیماران با یک یا چند علت مختلف گردن درد تحت درمان قرار گرفتند. در چهار مورد از این مطالعات، درمان با آب، تحت نظارت یک فیزیوتراپیست انجام شد، در یکی از آنها توسط مربی ورزشی و در هشت مطالعه دیگر، فرد نظارت‌کننده مشخص نشده بود.

از میان پژوهش های بررسی شده، 9 مطالعه به این نتیجه رسیدند که آبدرمانی باعث کاهش درد شده و در سه مطالعه نیز گزارش شد که ناتوانی حرکتی بهبودیافته است. همچنین در پنج مطالعه ظرفیت عملکردی و در شش مطالعه کیفیت زندگی نیز بهبودیافته بود.

بحث و نتیجه‌گیری

یکی از اصلی‌ترین دلایل اثربخشی آب‌درمانی، ویژگی‌های فیزیکی آب از قبیل چگالی، ویسکوزیته، کشش سطحی و ویژگی‌های حرارتی آن مانند هدایت حرارتی و گرمای نهان است. این ویژگی‌ها در کنار هم باعث به‌وجودآمدن “فشار آب” می‌شوند. فشار آب اثراتی مانند ماساژ بر بدن اعمال می‌کند، باعث بهبود جریان خون وریدی و شناوری می‌شود، وزن واقعی بدن را کاهش می‌دهد، تحرک در آب را بهبود می‌بخشد و در نهایت بار روی مفاصل را کاهش می‌دهد.

علاوه بر این، آب تنش عضلانی را کاهش می‌دهد و باعث آرامش می‌شود که این موضوع می‌تواند به حرکت بهینه مفاصل کمک کند.

دمای آب باعث بهبود متابولیسم عضلانی و در نتیجه ترمیم بافت می‌شود. تمرینات غوطه‌وری در آب بیشتر برای درمان جراحات و تروماها استفاده می‌شود، اما گاهی این تکنیک برای بیماری‌های مربوط به ناتوانی عصبی حرکتی نیز مورداستفاده قرار می‌گیرد.

اثر بالنئوتراپی بر گردن درد: بررسی مقالات منتشر شده

Balneotherapy شامل درمان با آب‌های چشمه‌های معدنی طبیعی و شامل استفاده از گازها، حمام گِل و تمرینات انجام شده در این آب‌ها است. مطالعات اخیر مکانیسم‌های اثر بالنئوتراپی را هنگام استفاده برای درمان گردن درد بررسی کرده‌اند و بسیاری از آن‌ها استفاده از گل درمانی را به‌عنوان یک تکنیک خاص برای درمان درد و اختلالات روماتیسمی توصیه می‌کنند.

در مطالعات کاراگل و همکاران (2016 و 2017)، شرکت‌کنندگان به مدت 2 هفته، 2 جلسه در روز تحت درمان بالنئوتراپی، شامل: ماساژ، حمام گل و تمرینات آبی قرار گرفتند.

در مطالعه‌ای دیگر کویونکو و همکاران (2016) کارایی بالنئوتراپی را در چشمه‌ای با آب‌معدنی طبیعی و دمای 42 درجه سانتی‌گراد، به مدت 2 هفته، 7 روز در هفته و 20 دقیقه در روز ارزیابی کردند. جلسات آب‌درمانی همراه با جلسات فیزیوتراپی روزانه به مدت 46 دقیقه، شامل 20 دقیقه استفاده از کیسه آب گرم، 20 دقیقه تحریک الکتریکی از طریق پوست (TENS) و 6 دقیقه استفاده از امواج اولتراسوند بود. در گروه کنترل درمان فقط به‌وسیله جلسات فیزیوتراپی انجام شد.

در مطالعه‌ای که تورل و همکاران (2015) انجام دادند، از بالنئوتراپی بدین شکل استفاده شد: غوطه‌وری کامل در آب، همراه با گل درمانی، ماساژ و تمرینات درمانی. شرکت‌کنندگان در این پژوهش تحت 15 جلسه بالنئوتراپی، به‌صورت یک جلسه در روز قرار گرفتند. در این پژوهش گروه کنترل فقط تمرینات درمانی را انجام دادند.

پیل و همکاران (2015) استفاده از گل درمانی را در دمای 42 درجه سانتیگراد و به مدت 10 جلسه برای گردن درد ارزیابی کردند. نچواتال و همکاران (2014) مطالعه خود را بر روی افرادی که تحت عمل جراحی ایمپلنت بین مهره‌ای گردن قرار گرفته بودند، انجام دادند. آزمودنی‌های گروه تجربی، تکنیک‌های بالنئوتراپی و توان‌بخشی را به مدت 6 ماه دریافت کردند درحالی‌که گروه کنترل فقط برنامه توان‌بخشی را انجام دادند. نتایج نشان داد که در هر دو گروه، درد و ناتوانی کاهش یافت و ظرفیت عملکردی و کیفیت زندگی بهبود یافت.

به طور خلاصه، کاراگول و همکاران (2016، 2017)، تورل و همکاران (2015)، کویونکو و همکاران (2016) پیل و همکاران (2015) به این نتیجه رسیدند که بالنئوتراپی گردن درد را بهبود می‌بخشد. علاوه بر این، نتایج مطالعات کاراگول و همکاران (2016، 2017)، تورل و همکاران (2015) و نچواتال و همکاران (2014) همچنین نشان داد که ظرفیت عملکردی در کسانی که تحت درمان با بالنئوتراپی قرار گرفتند بهبود یافت. شرکت‌کنندگان در مطالعه کویونکو و همکاران (2016) و نچواتال و همکاران (2014) بهبود کیفیت زندگی را نیز گزارش کردند.

اثر هیدروتراپی و ورزش در آب بر گردن درد: بررسی مقالات منتشر شده

همان‌طور که قبلاً ذکر شد، در هیدروتراپی از آب لوله‌کشی برای آب‌درمانی استفاده می‌شود و شامل تمرینات در آب یا تکنیک‌های خاص دیگر است.

فرناندز گارسیا و همکاران (2015) یک برنامه آرام‌سازی به‌وسیله ورزش در آب را در یک استخر در دمای 30-27 درجه سانتیگراد به مدت 8 هفته و 3 جلسه در هفته به مدت 50 دقیقه در روز انجام دادند.

ویلانئوا و همکاران (2012، 2013) و کالادو و همکاران (2010) به این نتیجه رسیدند که هیدروتراپی باعث کاهش گردن درد می‌شود. شرکت‌کنندگان در مطالعه ویلانئوا و همکاران. (2012، 2013) کسانی بودند که از سرطان سینه بهبودیافته بودند و در پایان پژوهش، محققان نشان دادند که حساسیت به درد و اندازه دور کمر در این شرکت‌کنندگان کاهش یافت.

فرناندز گارسیا و همکاران (2015) همچنین گزارش کردند که ظرفیت عملکردی در این شرکت‌کنندگان، بهبودیافته است.

شرکت‌کنندگان در پژوهش کوستا – وارگاس و همکاران (2015) افزایش کیفیت زندگی و شرکت‌کنندگان در پژوهش کالادو و همکاران (2010) بهبودهایی را در تعادل، آرامش و خلق‌وخوی را گزارش کردند.

برنامه هیدروتراپی که توسط کلادو و همکاران (2010) انجام شد، شامل تکنیک‌های Watsu در جلسات گروهی بود که این جلسات در یک استخر کم‌عمق و در دمای 33 درجه سانتیگراد، 40 دقیقه در روز، به مدت 6 هفته انجام شد. تکنیک واتسو نوعی ماساژدرمانی به‌وسیله آب محسوب می‌شود که در آن ماساژ دهنده با غوطه‌ورکردن فرد در آب تکنیک‌های ماساژ را بر روی فرد اجرا می‌کند. در این تکنیک، ماساژ گیرنده در آب شناور می‌شود و در نقاط گردن و لگن حمایت می‌شود. در طول ماساژ چشم‌ها باید کاملاً بسته باشند تا اطلاعات حسی کاهش یابد. این روش به همه افراد علی‌الخصوص کسانی که مشکلات جسمی یا حرکتی دارند، این امکان را می‌دهد که در فعالیت‌های آبی شرکت کنند.

نتایج این پژوهش حاکی از کاهش درد، افزایش ظرفیت عملکردی، کاهش ناتوانی، بهبود کیفیت زندگی و خلق‌وخوی بود.

اثر ایروبیک در آب بر گردن درد: بررسی مقالات منتشر شده

تمرینات هوازی در آب ظرفیت سیستم تنفسی و گردش خون را افزایش می‌دهد و زمان بهبودی و عملکرد کلی بیمار را بهبود می‌بخشد. کوستا – وارگاس و همکاران (2015) تأثیر فیزیوتراپی در آب را در استخری به عمق 180 تا 200 سانتی‌متر، با دمای آب 30-29 درجه سانتی‌گراد، طی 12 ماه و 60 دقیقه در روز در دو گروه بررسی کردند.

کوستا – وارگاس و همکاران. (2013) همچنین استفاده از تمرینات هوازی در آب‌های عمیق را مورد بررسی قرار دادند. این تمرینات در محدوده 55 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب طبیعی برای سن شرکت‌کننده انجام شد. آزمودنی‌ها توسط یک شناور حمایت می‌شدند تا سر خود را بالای آب نگه دارند. جلسات 30 دقیقه، 2 بار در هفته به مدت 8 هفته انجام شد. نتایج نشان داد که وضعیت سلامت عمومی و کیفیت زندگی در آزمودنی‌ها بهبود یافت.

تأثیر ترکشن گردن در آب بر گردن درد: بررسی مقالات منتشر شده

کشش گردن در آب یک درمان مؤثر برای تسکین گردن درد است که بسیار مورداستفاده قرار می‌گیرد. اولاه و همکاران (2008) کارایی کشش گردن در آب را از طریق غوطه‌وری بدن در استخری که در دمای 33 تا 34 درجه سانتیگراد گرم شده است، ارزیابی کرد. درمان به‌صورت 15 جلسه انجام شد: جلسه اول 10 دقیقه، دوم 15 دقیقه و بقیه جلسات 20 دقیقه همراه با تکنیک‌های توان‌بخشی انجام شد. افراد گروه کنترل فقط تکنیک‌های توان‌بخشی را انجام دادند. نتایج نشان داد که ترکشن و کشش گردن در آب، باعث کاهش درد، بهبود تحرک مفصل و بهبود کیفیت زندگی شد.

نتیجه‌گیری کلی دررابطه‌با تأثیر انواع آب‌درمانی بر گردن درد

نتایج مطالعات بررسی شده نشان داد که افراد مبتلا به گردن درد مزمن که نوعی درمان با آب دریافت کرده‌اند، در یک یا چند علامت و نشانه بیماری خود بهبود یافته‌اند. درمان گردن درد با استفاده از آب‌درمانی و تکنیک‌های مختلف آن باعث کاهش درد و ناتوانی، بهبود ظرفیت عملکردی، کیفیت زندگی، تحرک مفاصل، تعادل، آرامش و خلق‌وخو شد. همچنین طی بررسی‌های انجام شده دررابطه‌با این پژوهش‌ها، مشخص شد که درمان‌های آبی آستانه درد و اندازه دور کمر را در افراد بهبودیافته از سرطان سینه کاهش می‌دهد. درمان به‌وسیله ترکشن و کشش گردن در آب، باعث کاهش درد، افزایش انعطاف‌پذیری مفاصل و بهبود کیفیت زندگی می‌شود.

اگر تا به‌ حال احساس کرده‌اید که چیزی روی پوستتان در حال خزیدن است، یا بی‌حسی یا خارش بی‌دلیل داشته‌اید، ممکن است پارستزی را تجربه کرده باشید.

تقریباً همه افراد در مواردی پارستزی یا خواب‌رفتگی را تجربه کرده‌اند. یکی از رایج‌ترین مواقعی که افراد احساس آشنای سوزن‌سوزن‌شدن را تجربه می‌کنند، زمانی است که دست‌ها یا پاهایشان به خواب می‌رود. این احساس در شما معمولاً به این دلیل رخ می‌دهد که ناخواسته به عصب فشار آورده‌اید و هنگامی که موقعیت خود را تغییر دهید و فشار را از روی عصب آسیب‌دیده بردارید، این احساس برطرف می‌شود. این نوع پارستزی موقتی است و معمولاً بدون درمان برطرف می‌شود. اما اگر پارستزی یا خواب‌رفتگی ادامه یابد، ممکن است دچار یک اختلال پزشکی زمینه‌ای باشید که نیاز به درمان داشته باشد.

علائم پارستزی چیست؟

پارستزی یا خواب‌رفتگی می‌تواند هر بخشی از بدن را درگیر کند، اما معمولاً موارد زیر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد:

• دست‌ها
• بازوها
• پاها
• انگشتان پا

این احساس خواب‌رفتگی می‌تواند موقت یا مزمن باشد. علائم می‌تواند شامل احساسات زیر باشد:

• بی‌حسی
• ضعف
• مورمور
• سوزش
• سردشدن اندام

خواب‌رفتگی یک احساس غیرمعمول نیست. اکثر مردم در زمان‌های مختلفی آن را تجربه می‌کنند. بااین‌حال، گاهی اوقات این احساس ممکن است برای یک دوره زمانی طولانی باقی بماند یا در کنار علائم دیگر رخ دهد. اگر این اتفاق افتاد، باید به پزشک مراجعه کنید؛ زیرا این احساس ممکن است نشانه‌ای از یک بیماری زمینه‌ای باشد. پارستزی مزمن ممکن است باعث درد شدید و منجر به ضعف اندام آسیب‌دیده شود. هنگامی که پارستزی در پاهای شما رخ می‌دهد، می‌تواند راه‌رفتن را دشوار کند.

چه چیزی باعث پارستزی می‌شود؟

همیشه نمی‌توان علت پارستزی را تعیین کرد. پارستزی موقت اغلب به دلیل فشار بر عصب یا گردش خون ضعیف است که بعد از مدتی برطرف می‌شود. این موضوع ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که روی دست خود خوابیده‌اید یا به مدت طولانی با پاهای روی‌هم انداخته نشسته باشید. اما پارستزی مزمن ممکن است نشانه آسیب عصبی باشد. دو نوع از انواع آسیب عصبی عبارت‌اند از: رادیکولوپاتی و نوروپاتی.

رادیکولوپاتی

رادیکولوپاتی وضعیتی است که در آن ریشه‌های عصبی فشرده، تحریک شده یا ملتهب می‌شوند. این موضوع می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که:

1. پارگی دیسک اتفاق افتاده باشد و به عصب فشار بیاورد.
2. کانالی که عصب را از نخاع به اندام شما منتقل می‌کند باریک شود.
3. زائده‌ای عصب را هنگام خروج از ستون فقرات تحت‌فشار قرار دهد.

رادیکولوپاتی که کمر شما را تحت‌تأثیر قرار دهد رادیکولوپاتی کمری نامیده می‌شود. رادیکولوپاتی کمری می‌تواند باعث پارستزی در ساق یا انگشتان پای شما شود. در موارد شدیدتر، ممکن است فشردگی عصب سیاتیک رخ دهد و منجر به ضعف در پاهای شما شود. عصب سیاتیک بزرگ‌ترین عصب بدن است که از قسمت تحتانی نخاع شما شروع می‌شود و تا انگشتان پا می‌رسد.

رادیکولوپاتی گردنی شامل اعصابی می‌شود که حس و قدرت بازوهای شما را فراهم می‌کنند. اگر رادیکولوپاتی گردن دارید، ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• گردن درد مزمن
• پارستزی در اندام‌های فوقانی
• ضعف بازو
• ضعف دست

نوروپاتی

نوروپاتی به دلیل آسیب مزمن عصبی رخ می‌دهد. شایع‌ترین علت نوروپاتی هایپرگلیسمی یا قند خون بالا است.

سایر علل احتمالی نوروپاتی عبارت‌اند از:

• ضربه
• آسیب‌های حرکتی مکرر
• بیماری‌های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید
• بیماری‌های عصبی مانند ام اس
• بیماری‌های کلیوی
• بیماری‌های کبدی
• سکته
• وجود تومورهای مغزی یا تومورهایی نزدیک اعصاب
• اختلالات مغز استخوان یا بافت همبند
• کم‌کاری تیروئید
• کمبود ویتامین B-1، B-6، B-12، E یا نیاسین
• دریافت بیش از حد ویتامین D
• عفونت‌هایی مانند بیماری لایم، زونا یا HIV
• برخی داروها مانند داروهای شیمی‌درمانی
• قرارگرفتن در معرض مواد سمی مانند مواد شیمیایی یا فلزات سنگین

آسیب عصبی در نهایت می‌تواند منجر به بی‌حسی یا فلج دائمی شود.

کمبود ویتامین B

انواع مختلفی از ویتامین B وجود دارد، و همه آنها به حفظ سلامت سلولی و حفظ انرژی شما کمک می‌کنند. اگرچه بسیاری از افراد از طریق رژیم غذایی خود ویتامین B کافی دریافت می‌کنند، اما برخی از افراد نیز ممکن است نیاز به مصرف مکمل‌ها برای تأمین مقدار توصیه شده روزانه خود داشته باشند.

اگر ویتامین B کافی دریافت نکنید، ممکن است پارستزی را تجربه کنید. این موضوع در میان افراد زیر ممکن است بیشتر رخ دهد:

• افراد مسن
• گیاهخواران
• افرادی که بیش از حد الکل مصرف می‌کنند
• افراد مبتلا به کم‌خونی‌های شدید

احتباس مایعات

احتباس مایعات می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد، از جمله مصرف زیاد نمک و نوسانات سطح هورمون‌ها در دوران قاعدگی. این موضوع می‌تواند باعث ایجاد تورم در سراسر بدن یا در قسمت‌های خاصی از بدن و به‌صورت موضعی شود. گاهی اوقات این تورم می‌تواند گردش خون را مختل کند و باعث ایجاد احساس سوزن‌سوزن‌شدن در ناحیه آسیب‌دیده شود.

سندرم تونل کارپال

اگر بی‌حسی یا سوزن‌سوزن‌شدن دست شما را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، ممکن است این احساسات ناشی از سندرم تونل کارپال باشد. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که عصب میانی دست شما دچار فشردگی شود. انجام مکرر حرکات مشابه، مانند تایپ‌کردن روی صفحه‌کلید یا کار با ماشین‌آلات، می‌تواند علت بروز این عارضه باشد.

سایر دلایل پارستزی

شرایطی که بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می‌گذارد، مانند مولتیپل اسکلروزیس و سکته مغزی نیز می‌تواند باعث پارستزی شود. تومورها، به‌ویژه آنهایی که در مغز یا ستون فقرات قرار دارند، ممکن است باعث تحریک اعصاب آن ناحیه و بروز پارستزی و خواب‌رفتگی شوند.

چه کسانی در خطر پارستزی هستند؟

هر کسی ممکن است پارستزی یا خواب‌رفتگی موقت را تجربه کند. اما خطر ابتلا به رادیکولوپاتی با افزایش سن افزایش می‌یابد. همچنین ممکن است بیشتر مستعد ابتلا به آن باشید اگر:

حرکات تکراری که به طور مکرر اعصاب شما را فشرده می‌کند، مانند تایپ‌کردن، نواختن ساز، یا بازی‌کردن ورزشی مانند تنیس را انجام می‌دهید

زیاد الکل بنوشید و از یک رژیم غذایی نامناسب استفاده کنید که منجر به کمبود ویتامین، به‌ویژه ویتامین B-12 و فولات شود.

دیابت نوع 1 یا 2 دارید

یک بیماری خودایمنی دارید

یک بیماری عصبی مانند ام اس دارید

پارستزی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر پارستزی مداوم و بدون علت واضح دارید باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک از شما سابقه پزشکتان را خواهد پرسید. سعی کنید هر فعالیتی را که در آن شرکت می‌کنید و شامل حرکات تکراری است، ذکر کنید. همچنین باید داروهای بدون نسخه یا با نسخه‌ای را که مصرف می‌کنید فهرست کنید. پزشک شما شرایط سلامتی شناخته شده شما را در نظر می‌گیرد تا به کمک آنها تشخیص را انجام دهد. برای مثال، اگر دیابت دارید، پزشک شما باید تعیین کند که آیا آسیب عصبی یا نوروپاتی دارید یا خیر.

پزشک شما احتمالاً یک معاینه فیزیکی کامل را انجام خواهد داد. این موضوع شامل یک معاینه عصبی نیز می‌شود. آزمایش خون و سایر آزمایش‌های آزمایشگاهی، مانند ضربه‌زدن به ستون فقرات، ممکن است به پزشک در رد بیماری‌های دیگر کمک کند.

اگر پزشک شما مشکوک باشد که مشکلی در گردن یا ستون فقرات شما وجود دارد، ممکن است آزمایش‌های تصویربرداری مانند اشعه ایکس، سی‌تی‌اسکن یا اسکن MRI را توصیه کند.

پزشک بسته به نتایج آزمایشات، ممکن است شما را به یک متخصص، مانند متخصص مغز و اعصاب، ارتوپد یا متخصص غدد ارجاع دهد.

درمان پارستزی چیست؟

درمان این عارضه بستگی به علت پارستزی شما دارد. اگر پارستزی شما به‌ ندرت اتفاق می‌افتد، ممکن است نیازی به انجام هیچ درمانی نداشته باشید. تغییر موقعیت بدنی برای کاهش فشار روی عصب ممکن است برای تسکین هرگونه گزگز یا بی‌حسی که تجربه می‌کنید کافی باشد.

در برخی موارد نیز می‌توان با از بین‌ بردن علت بیماری آن را درمان کرد. به‌عنوان‌مثال، اگر دچار آسیبی هستید که در نتیجه حرکات مکرر به وجود آمده، اصلاح سبک زندگی یا فیزیوتراپی ممکن است مشکل شما را حل کند.

اگر پارستزی شما به دلیل یک بیماری زمینه‌ای باشد، درمان آن بیماری به طور بالقوه می‌تواند علائم پارستزی را کاهش دهد. درواقع شرایط فردی شما تعیین می‌کند که آیا علائم شما بهبود می‌یابد یا خیر. برخی از انواع آسیب عصبی برگشت‌ناپذیر هستند.

به‌عنوان‌مثال، اگر پزشک متوجه شود که شما به سندرم تونل کارپال مبتلا هستید، ممکن است یک پوشش حمایتی و تمرینات خاصی برای تقویت مچ دست و تسکین عصب را تجویز کند. در موارد شدیدتر، تزریق کورتون یا جراحی نیز ممکن است موردنیاز باشد.

از داروهای مسکن بدون نسخه یا کمپرس سرد نیز می‌توان برای تسکین هر گونه درد موقت ناشی از پارستزی استفاده کرد.

چشم‌انداز افراد مبتلا به پارستزی چیست؟

پارستزی موقت معمولاً در عرض چند دقیقه برطرف می‌شود. اگر آن احساسات عجیب‌ و غریب از بین نرود یا خیلی اوقات عود کند، ممکن است دچار پارستزی مزمن شوید. اگر علائم شدید باشند، می‌تواند زندگی روزمره شما را پیچیده کند. به همین دلیل تلاش برای یافتن علت این عارضه بسیار مهم است پس برای یافتن درمان مناسب حتماً به متخصص مراجعه کنید.

شدت پارستزی مزمن و طول مدت آن تا حد زیادی به علت آن بستگی دارد. در برخی موارد، درمان بیماری زمینه‌ای مشکل را حل می‌کند. اگر درمان شما مؤثر نبود، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید تا بتواند برنامه درمانی شما را عوض کند.

چگونه می‌توان از پارستزی جلوگیری کرد؟

پارستزی یا خواب‌رفتگی همیشه قابل‌پیشگیری نیست. به‌عنوان‌مثال، اگر تمایل دارید روی بازوهای خود بخوابید، احتمالاً نمی‌توانید از این کار جلوگیری کنید و به طور ناخودآگاه و در طی شب روی دستان خود فشار وارد خواهید کرد. بااین‌حال، می‌توانید اقداماتی را برای کاهش وقوع یا شدت پارستزی یا خواب‌رفتگی انجام دهید. به‌عنوان‌مثال، استفاده از آتل مچ دست در شب ممکن است فشردگی اعصاب دست شما را کاهش دهد و به رفع علائم پارستزی و خواب‌رفتگی که در شب تجربه می‌کنید کمک کند.

نکات زیر را برای جلوگیری از پارستزی مزمن رعایت کنید:

• در صورت امکان از حرکات تکراری خودداری کنید.
• اگر نیاز به انجام حرکات تکراری دارید بین این حرکات استراحت کنید.
• اگر مجبور هستید برای مدت طولانی بنشینید، هر چند وقت یکبار بلند شوید و حرکت کنید.
• اگر دیابت یا هر بیماری مزمن دیگری دارید، نظارت دقیق و مدیریت بیماری به کاهش احتمال پارستزی کمک می‌کند.
• معمولاً بازوها در شب به خواب می‌روند، اما این احساس باید نسبتاً سریع از بین برود. اگر این‌طور نیست، ممکن است یک مشکل سلامتی اساسی داشته باشید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر این احساس بیش از یک دوره کوتاه و به مدت طولانی ادامه داشته باشد، یا اگر باعث درد یا ناراحتی قابل‌توجهی شود، باید به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر علائم دیگری را همراه با پارستزی تجربه می‌کنید، باید فوراً با پزشک خود صحبت کنید. این علائم ممکن است ناشی از یک بیماری جدی‌تر باشد.

پارستزی که همراه با هر یک از علائم زیر رخ می‌دهد نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد:

• ضعف عضلانی
• درد شدید
• مشکلات بینایی یا ازدست‌دادن بینایی
• مشکلات در گفتار
• مشکلات هماهنگی
• سرگیجه شدید

کلام آخر

اغلب احساس خواب‌رفتگی و پارستزی خودبه‌خود یا با تغییر جزئی در نحوه قرارگیری بدنتان از بین می‌رود. اما اگر این مشکل ادامه داشت، باید دقت کنید که این احساس چه زمانی رخ می‌دهد، چه مدت طول می‌کشد و آیا علائم دیگری را به همراه آن تجربه می‌کنید یا خیر. این موضوع می‌تواند به پزشک شما کمک کند تا تشخیص دهد که آیا فشردگی عصب منشأ این عارضه است یا علت دیگری پشت علائم شما وجود دارد.