زمانی که افراد با عارضه صافی کف پا مواجه میشوند، اولین سوالی که به ذهنشان خطور میکند این است که صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. جواب به این سوال به فاکتورهای بسیاری بستگی دارد. به عبارتی نمیتوان به صورت دقیق پاسخ داد که کف پای صاف تا چه سنی قابل درمان است. پیش از این باید بدانید که صافی کف پا انواع مختلفی دارد و فاکتور سن تنها نمیتواند دلیلی بر درمان شدن و یا نشدن این عارضه باشد.

در ادامه به بررسی درمان صافی کف پا با توجه به فاکتور سن خواهیم پرداخت تا تمامی سوالاتتان در این زمینه رفع شود.

آیا میدانید صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است؟

قبل از اینکه بدانید صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است، بهتر است انواع صافی کف پا و دلایل هر یک از آنها را مورد بررسی قرار دهیم. پس از بررسی انواع صافی پا میتوانید در مورد اینکه صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است تصمیم گیری کنید.

انواع صافی کف پا به این شرح است:

• مادرزادی: این نوع از صافی کف پا اغلب در کودکان قابل تشخیص است. صافی کف پا مادرزادی در سنین پایین قابل درمان است.
• عملکردی: صافی کف پا عملکردی زمانی اتفاق می‌افتد که شخص بر حسب اتفاق‌های گوناگون و یا نحوه قرار دادن پای خود بر روی زمین دچار میشود.
• ساختاری: در این نوع از صافی کف پا ساختار مفاصل و استخوان‌ها ایجاب میکند که شخص به این عارضه مبتلا باشد.

صافی کف پا علاوه بر انواع مختلف درجات مختلفی نیز دارد. نحوه درمان صافی کف پا باید توسط افراد متخصص در این زمینه ارائه شود.

درمان صافی کف پا مادرزادی

صافی کف پا در کودکان بسیار طبیعی است. اما باید بدانید که صافی کف پا تا چه سنی نرمال است و صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. صافی کف پا در کودکان 1 الی 5 ساله بسیار طبیعی است. به عبارتی تمامی کودکان تا سن 5 سالگی کف پای صاف دارند. بعد از 5 سالگی ساختار بدن شروع به تغییر کردن میکند و کم کم قوس کف پا ظاهر میشود.

زمانی میتوان شخصی را به عارضه صافی کف پا مادرزادی نسبت داد که پس از سن 5 سالگی نیز هنوز کف پای صاف داشته باشد. البته تشخیص صافی کف پا مادرزادی باید توسط پزشک متخصص و ارتوپد امکان پذیر است. پیش از مراجعه به پزشک هیچ نگرانی در مورد پاهای فرزندتان نداشته باشد.

و اما درمان‌ها:

• استفاده از کفشها و کفی‌های مخصوص
• انجام انواع حرکات کششی و اصلاحی زیر نظر ارتوپد

معالجه صافی کف پا عملکردی

صافی کف پا عملکردی مادرزادی نیست. به عبارتی افرادی که به صافی کف پا عملکردی دچار میشوند به طور طبیعی با قوس کف پا به دنیا می آیند. با این حال باید بدانید که صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. حتی اگر این عارضه از نوع عملکردی باشد.

افرادی که به صافی کف پای عملکردی دچار میشوند نوعی ضعف در پای خود دارند که باعث فرو ریختن آن قوس و ایجاد صافی کف پا می شود. در صافی کف پا عملکردی شست پا ها نیز منحرف میشود و ارتفاع قوس میانی-طولی در هنگام تحمل وزن نامتعادل و غیر استاندارد میشود.

درمان صافی کف پای عملکردی با انجام انواع ورزش‌های اصلاحی و شرکت در جلسات فیزیوتراپی امکان پذیر است.

معالجه صافی کف پا ساختاری

افرادی که کف پای صاف «ساختاری» دارند با آن به دنیا می‌آیند و برای اصلاح آن کار باید مراحل مختلفی را طی کنند. در صافی کف پا ساختاری قوس طولی و داخلی پا کاملا از بین میرود. به دنبال آن عارضه هالوکس والگوس نیز اتفاق می‌افتد و قوس میانی برجسته میشود. در اصطلاح عامیانه به صافی کف ساختاری، قوس پا افتاده نیز اطلاق میشود.

تشخیص کف پا ساختاری بسیار راحت است و تنها با یک مشاهده ساده توسط پزشک قابل رویت است. عدم توجه به درمان کف پای ساختاری بعدها میتواند مشکل ساز باشد.

درمان صافی کف پا در کودکان و بزرگسالان می تواند متفاوت باشد. در هر دو مورد، معمولاً یک روش محافظه کارانه ترجیح داده می شود و فقط برای موارد شدیدتر جراحی انجام می شود.

درمان صافی کف پا در کودکان

به طور کلی، درمان کف پای صاف در کودکان وجود ندارد و  معمولاً در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی قوس پا ایجاد می شود.

شواهد موجود نشان می دهد که استفاده از اُرتز در کودکان با کف پای صاف به ندرت تاثیرگذار است مپر در کودکانی که مبتلا به ناهنجاری های مادرزادی پا باشند. جراحی حداکثر تا اوایل نوجوانی، زمانی که ساختار استخوان هنوز در حال رشد است، انجام می شود. سپس از اُرتز برای اطمینان از بهبودی پا در موقعیت صحیح استفاده می شود.

درمان غیر جراحی در بزرگسالان

قوس های افتاده در بزرگسالان اغلب نیازی به درمان ندارند. افرادی که علائم دائمی یا شدید دارند می توانند از ارتزها و حرکات کششی و تقویتی مچ پا بهره مند شوند. به طور کلی قبل از اینکه جراحی در نظر گرفته شود، درمان های محافظه کارانه ای مانند تزریق داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، کورتیکواستروئیدها و اُرتزها یا بریس ها امتحان می شوند.

در درمان های غیر جراحی از اُرتز برای تغییر ساختار پای شما استفاده می شود. در طی چند هفته یا چند ماه، و به صورت تدریجی لایه‌هایی اضافه می‌شوند که به شما این امکان را می‌دهند که به تدریج با کمترین ناراحتی خود را با این ارتز وفق دهید.

درمان همچنین باید شامل تمریناتی باشد که انعطاف و قدرت قوس را افزایش می دهد. از جمله تکنیک هایی که معمولا توسط متخصصین پا و فیزیوتراپ استفاده می شود:

ژیمناستیک پا شامل فعالیت هایی است که عضلات درونی پا را تقویت می کند. این حرکات ممکن است شامل برداشتن تیله ها با انگشتان پا، چیدن وسایل با انگشتان پا، یا نوشتن اعداد روی شن با انگشت شست پا باشد.

حرکات کششی مچ پا نیز  ممکن است برای برگرداندن انعطاف پذیری به عضلات پشت ساق پا و تاندون آشیل شما استفاده شود. سفت شدن و کوتاهی عضلات پشت ساق و تاندون آشیل می‌تواند حرکات طبیعی مچ پای شما را مختل کنند.

Downward Dog  یک حرکت در یوگا است که هدف آن کشش و تقویت عضلات ساق پا و تاندون آشیل است.

ماساژهای درمانی، مانند چرخاندن توپ زیر پا، ممکن است به بهبود انعطاف پذیری قوس کمک کند و در عین حال درد را کاهش دهد.

عمل جراحی

در صورت نیاز، جراحی کف پای صاف می‌تواند باعث تسکین درد شود و حتی ممکن استباعث تشکیل دوباره قوس پا  در جایی که وجود نداشته است، شود. از آنجایی که علل و محل درد می تواند متفاوت باشد، هیچ دو جراحی هرگز شبیه هم نیستند. رویکرد جراحی در نهایت بر اساس سن، علائم و ماهیت تغییر شکل ساختاری شما خواهد بود.

دو نوع جراحی اصلی برای درمان صافی کف پا وجود دارد. رایج ترین آنها جراحی ترمیمی است که تاندون ها را تغییر مکان می دهد و مفاصل خاصی را به هم می چسباند تا به درستی پا را نگه داری کنند. در روش دیگری از ایمپلنت ساب تالار برای حمایت از قوس استفاده می شود. ایمپلنت فلزی در پشت پا گذاشته می شود تا صافی کف پا را اصلاح کند.

جمع بندی

صافی کف پا (به ویژه نوع مادرزادی) تا سن ۵ سالگی طبیعی تلقی شده و اغلب خود به خود بهبود می‌یابد؛ بنابراین، سن به تنهایی محدودیت درمان نیست و ماهیت عارضه تعیین‌کننده است. درمان در کودکان تا اوایل نوجوانی بر روش‌های غیرجراحی مانند ارتز، حرکات اصلاحی (ژیمناستیک پا) و کشش تاندون آشیل متمرکز است. در بزرگسالان و موارد شدید ساختاری، هدف کنترل درد و علائم مزمن با ارتزهای سفارشی و تزریقات دارویی است. جراحی (مانند تغییر مکان تاندون یا ایمپلنت ساب تالار) به عنوان آخرین راهکار و فقط برای موارد شدید یا دردناک در نظر گرفته می‌شود.

در این مقاله به علایم ظاهری کف پای صاف، روش های تشخیص و علائم کف پای صاف و استفاده از اسکنرها برای تشخیص صافی کف پا در بیماران اشاره شده است. در عارضه‌ی کف پای صاف یا پس پلانوس، به دلیل نبود قوس طبیعی، هنگام ایستادن تمام کف پا بر روی زمین قرار می‌گیرد. این مسئله در نوزادان و کودکان نوپا به خاطر وجود بافت نرم و چربی، امری طبیعیست. اما اگر پس از ۴ سالگی، کف پای کودک هنوز هم صاف بود و یا با مشکل در فعالیت و درد پا روبرو شده بود، باید با مراجعه به پزشک، به تشخیص و سپس درمان او پرداخت. در ادامه به بررسی و نحوه‌ی تشخیص کف پای صاف در کودکان و بزرگسالان می‌پردازیم.

تشخیص و علائم کف پای صاف

در بزرگسالان ظاهر این عارضه بسیار محسوس تر از کودکان است. کودکی که دچار این عارضه می‌باشد، مچ پا و پاهای او در یک راستا قرار نمی‌گیرد، به همین علت زانوها و لگن کودک از حالت تراز خارج می‌شود، که این امر مشکلات و علائمی را به همراه خود خواهد داشت.

اگر مشکوک به صافی کف پا در کودکتان هستید، با دیدن هر یک علائم زیر به متخصص اُرتوپد مراجعه کنید:

• عدم شرکت در بازی‌ها و فعالیت‌های حرکتی

• گرفتگی‌های مکرر و درد در ناحیه‌ی مچ پا، ساق، زانو و ران‌ها

• افزایش درد پاها در هنگام فعالیت معمول و دویدن

• کاهش انرژی و خستگی زودرس هنگام فعالیت

• ضعف در تاندون آشیل پا

• در یک راستا قرار نگرفتن پاها

• مشکل یا تغییر شکل در انگشتان پا

راه‌های تشخیص کف پای صاف

ساده‌ترین روش برای تشخیص کف پای صاف به این صورت است که، کف پا را مرطوب کرده و روی یک کاغذ تیره رنگ قرار دهید. در این حالت با توجه به ردی که از کف پا روی کاغذ ایجاد می‌شود، می‌توان قوس کف پا را بررسی نمود.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

معمولا در بررسی اولیه‌ی متخصص، بیمار ایستاده معاینه می‌شود. در کودکان مشاهده‌ی راه رفتن و بررسی دردِ ناحیه ساق پا، می‌تواند در تشخیص پزشک نقشی اساسی ایفا کند. همچنین به دلیل چرخش مچ به سمت داخل، که به خاطر صافی کف پا ایجاد می‌شود، لبه‌های داخلی کفش، بیشتر از سایر نقاط دچار فرسودگی خواهند شد.

در افراد مبتلا به این عارضه، ضعف و اختلال در تاندون‌ها می‌تواند بر راه رفتن بیمار اثر گذاشته و باعث درد و ورم در قسمت داخلی مچ پا، زیر برآمدگی استخوانی شود. به همین منظور برای بررسی وضعیت تاندون و عملکرد آن، تست ایستادن بر روی پنجه، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تست پزشک از بیمار می‌خواهد که بر روی یک پا ایستاده و ۳ تا ۵ بار پاشنه‌ی خود را از زمین بلند کند و روی پنجه بایستد؛ اگر بیمار نتواند این حرکت را انجام دهد و یا با درد مواجه شود، به احتمال زیاد تاندون خلفی دچار مشکل شده است.

به غیر از معاینه‌های اولیه‌ای که ذکر شد، اگر بیمار با درد مزمن دست و پنجه نرم کند و یا بیمار فردی بزرگسال باشد و نیاز به بررسی تخصصی تری داشته باشد، از آزمایش‌های تصویربرداری زیر استفاده می‌گردد:

• عکس برداری با اشعه‌ی ایکس (X-ray)

• سی تی اسکن (CT Scan)

• اسکن اولتراسوند (Ultrasound)

• آزمایش ام آر آی (MRI)

استفاده از اسکنرها

به غیر از علائم ظاهری و روش‌های تشخیصی ساده‌ای که اندکی قبل مورد بررسی قرار دادیم، متخصص می‌تواند با استفاده از اسکنر‌هایی نیز به بررسی اختلالات کف پای بیمار بپردازد.

اسکنرهای مخصوصی که برای این عارضه استفاده می‌شوند، قادرهستند با تهیه‌ی یک نمونه، اطلاعات و جزئیات دقیقی را از کف پای بیمار در اختیار پزشک قرار دهند. این اسکنر‌ها در سه مدل مختلف طراحی شده‌اند که هر کدام برای طیف خاصی از بیماران پیشنهاد خواهند شد:

• اسکن دو بعدی: از این اسکن برای تایید کف پای طبیعی و تشخیص کف پای صاف یا کف پا با قوس بیش از حد استفاده می‌شود.

• اسکن فشار: این اسکن، فشار وارده از کف پای بیمار را در حال ایستادن (استاتیک) و راه رفتن (دینامیک) اندازه‌گیری و بررسی می‌کند.

• اسکن سه بعدی: توسط این اسکن، یک قالب دیجیتالی سه بعدی از کف پا تهیه می‌شود که به وسیله‌ی آن، کفی طبی برای بیمار ساخته می‌گردد.

از نکات مثبت اسکنرها این است که جوابشان معمولا در کمتر از چند دقیقه حاضر می‌شود.

شاخص‌های ارزیابی برای تشخیص کف پای صاف

برای تشخیص کامل‌تر این عارضه، شاخص‌هایی در علم پزشکی تعریف شده است که به اختصار به شرح آنها می‌پردازیم.

• روش Calcaneal Pitch Measurement : متخصص در این روش زاویه‌ی بین پاشنه و کف پا یا استخوان کالکانئوس را مورد بررسی قرار می‌دهد و اگر زاویه، کمتر از ۱۷-۱۸ درجه باشد، تشخیص نهایی صافی کف پا خواهد بود‌.

• روش Meary’s Angle : در این شیوه زاویه‌ی بین محور طولی استخوان تالوس با اولین استخوان متاتارس، توسط متخصص بررسی می‌گردد. این روش می‌تواند سه نتیجه متفاوت را ارائه دهد.

اگر زاویه کمتر از ۴ درجه باشد، یعنی میزان صافی کف پا، خفیف است. اگر بین ۱۵ تا ۳۰ درجه باشد، یعنی عارضه در حد متوسط و پیشرفته‌تر از مرحله‌ی خفیف است؛ و در نهایت اگر زاویه بیشتر از ۳۰ درجه تشخیص داده شود، عارضه در دسته‌ی شدید قرار داده خواهد شد.

به عنوان سخن آخر، قابل ذکر است که عارضه‌ی کف پای صاف، چه در کودکان و چه در بزرگسالان، به راحتی توسط متخصص قابل شناسایی است و پس از تشخیص کامل، درمان مناسب از سوی پزشک تجویز می‌گردد.

کف پای صاف عارضه‌ای است که سلامت بزرگسالان و کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مشکل می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و عوارض متعددی از قبیل کمر درد، پا درد، خستگی مفرط عضلانی، تغییر شکل انگشتان پا، از تراز خارج شدن زانوها و لگن را نیز ایجاد کند. پس در صورت مشکوک بودن به این عارضه و جلوگیری از تشدید عوارض، باید به متخصص مراجعه نمود. در این مقاله به بررسی دستگاه‌های تشخیص کف پای صاف پرداخته شده است؛ و انواع دستگاه‌های اسکن کف پای صاف معرفی و با یکدیگر مقایسه شده‌اند.

برای تشخیص کف پای صاف، از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود که می‌توان به علائم ظاهری، تست‌های بالینی و دستگاه‌های مخصوص اشاره کرد. در ادامه به معرفی و بررسی دستگاه اسکن کف پای صاف می‌پردازیم.

[sc name=”didar”][/sc]

دستگاه تشخیص کف پای صاف

دستگاهی که برای اسکن کف پای صاف مورد استفاده قرار می‌گیرد، نوعی اسکنر است که با آنالیز مرکز ثقل و توزیع فشار کف پا، اختلالات پا را تشخیص می‌دهد. این اسکنرها انواع مختلفی دارند:

• اسکنر نوری کف پا
• اسکنر فشاری کف پا
• دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام
• اسکنر سه بعدی کف پا

اسکنر نوری کف پا

ساده‌ترین دستگاه برای این مورد، اسکنرهای نوری هستند. این اسکنرها از یک سطح شیشه‌ای، دوربین و منبع نور ساخته شده‌اند و تقریباً شبیه به دستگاه‌های اسکن کاغذ کار می‌کنند. به این شکل که مراجعه کننده، بر روی صفحه‌ی شیشه‌ای دستگاه، ثابت می‌ایستد تا کف پا اسکن شود. توسط اسکنرهای نوری، وضعیت و نوع قوس کف پا و ابعاد دقیق، برای ساخت کفی و کفش طبی، تعیین می‌شود.

از دیگر کاربردهای این نوع اسکنر می‌توان به شناسایی نقاط پرفشار کف پا، توسط رنگ تصاویر اشاره کرد. بدین صورت، قسمتی که به رنگ سفید نزدیک‌تر است یعنی آن ناحیه از کف پا، فشار و وزن بیشتری را متحمل شده است‌.

اسکنر نوری برای تشخیص صافی کف پا و سایز دقیق پا بسیار کاربردیست؛ اما دارای نقاط ضعفی نیز می‌باشد:

• عدم استفاده در حالت داینامیک (آهسته راه رفتن)
• دقت و کیفیت نسبتاً پایین در ارائه نقاط پرفشار
• کاربردی نبودن برای آنالیز کف پای مبتلایان به دیابت
• عدم تشخیص کف پای صاف منعطف از کف پای صاف فیکس
• نداشتن نمودارهای تحلیلی

اسکنر فشاری کف پا

اسکنرهای فشاری در طول‌های متفاوت، ارتفاع ۱۰ میلیمتر و عرضی حدود ۴۰ سانتیمتر ساخته می‌شوند؛ و معاینه بیمار به دو حالت ایستایی (ثابت ایستادن) و یا داینامیک (آهسته قدم برداشتن) امکان‌پذیر است. سطح اسکنرهای فشاری با هزاران سنسور پوشیده شده که فشار وارده از سطح زمین و توزیع آن بر کف پا را آنالیز می‌کنند.

در نتیجه‌ی این بررسی، اطلاعاتی دقیق، از جزئیاتی مانند ساختار اسکلتی پاها، شدت قوس کف پا (کف پای صاف، نرمال یا قوس بیش از حد)، ناهنجاری‌های حرکتی و نقاط تحت فشار مضاعف نیز، به متخصص ارائه می‌شوند. اسکنرهای فشاری از کیفیت و دقت بیشتری نسبت به اسکنرهای نوری برخوردار هستند. قابل ذکر است که ارائه‌ی داده‌ها و نمودار در این دستگاه به صورت تخصصی می‌باشد و باید توسط متخصصِ آموزش‌دیده، تفسیر شوند.

دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام

برای معاینه‌ی کامل کف پا از جمله تشخیص صافی کف پا، می‌توان از نوع پیشرفته‌ی اسکنرهای فشاری، به نام دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام، بهره برد. این دستگاه‌ها قادر هستند که الگوی دقیقی از راه رفتنِ مراجعه کننده را با بررسی قدم‌های او، ارائه کنند.

دستگاه آنالیز گیت، افزون بر قابلیت‌های اسکنر فشاری، می‌تواند اختلاف فاز و فاصله‌ی بین پاها، طول گام‌ها، جابجایی مرکز ثقل بدن و نمودارهای حرکتی را نیز، در اختیار متخصص قرار دهد. همچنین اسکن کف پای صاف توسط این دستگاه، با مدت زمان کمتری انجام می‌شود.

در مجموع مزیت و برتری‌ اسکنرهای فشاری و دستگاه‌های آنالیز گیت، نسبت به اسکنرهای نوری به شرح زیر است:

• امکان اسکن کف پای صاف حتی در حالت داینامیک یا قدم آهسته
• مناسب برای بیماران دیابتی برای تشخیص کف پای صاف و نقاط مستعد زخم
• ارائه تصاویر، با کیفیت بالاتر و اطلاعات دقیق‌تر از قسمت‌های مختلف پا و تشخیص ناهنجاری‌های اسکلتی-عضلانی
• تشخیص توزیع نامناسب فشار بر کف پا
• تشخیص و بررسی جابجایی مرکز ثقل در کف پا
• ارائه‌ی نمودارهای حرکتی با دقت بالا
• بررسی مشکلات زانو و لگن

اسکنر سه بعدی تشخیص کف پای صاف

استفاده از اسکنر سه بعدی کف پا بدین صورت است که مراجعه کننده پای خود را بر روی آن می‌گذارد و چند ثانیه صبر می‌کند تا لیزر، تمام کف پا را اسکن کند؛ سپس خروجی این دستگاه به شکل یک مدل سه بعدی، در دیتابیس ذخیره می‌شود.

ویژگی خاص اسکن سه بعدی این است که می‌تواند در حالت‌های نشسته، ایستاده، بدون وزن و یا با نصف وزن بررسی را انجام دهد. این دستگاه ارتفاع قوس کف پا را بسیار دقیق بررسی کرده و به صورت خودکار نوع قوس کف پا را تشخیص می‌دهد. همچنین اطلاعات جامعی را درباره‌ی ابعاد کف پا در اختیار پزشک می‌گذارد. قابل ذکر است که لیزرِ این دستگاه هیچ عوارضی در پی نخواهد داشت.

با تمام این ویژگی‌ها، نقاط ضعف این مدل از اسکنر نسبت به دو مدل قبلی، عدم امکان تست در حالت داینامیک و عدم تشخیص ناهنجاری‌‌های ساختاری پا می‌باشد.

سخن آخر

همان طور که می‌دانید تشخیص به موقع و دقیق کف پای صاف، از اهمیت بسیاری برخوردار است. طبق توضیحات، بهترین دستگاه‌ها برای این مورد، اسکنرهای فشاری و دستگاه آنالیز گیت هستند؛ که اطلاعات کافی و جامعی را در اختیار متخصص قرار می‌دهند.

حتما تا به حال این مَثَل را شنیده‌اید که پا قلب دوم انسان است. پاها به عنوان ستون سیستم اسکلتی-عضلانی بدن، هنگام ایستادن، پیاده‌روی و دویدن، همواره وزن بدن را بر روی خود تحمل کرده و فشار و ضربه‌های وارده از سوی زمین را به خود جذب می‌کنند. به همین علت سلامت کف پاها همیشه مورد توجه بوده است؛ زیرا که هر آسیب یا عارضه‌ای مانند کف پای صاف ، تاثیر بسیاری بر کیفیت زندگی فرد خواهد گذاشت. گاهی اوقات این عارضه‌ها به راحتی نمایان نمی‌شوند؛ در این مواقع برای تشخیص، از اقداماتی مانند اسکن کف پا بهره خواهیم برد که در ادامه این مطلب به فواید اسکن کف پا و نحوه انجام آن اشاره می کنیم.

اسکن کف پا چیست؟

علت بسیاری از عارضه‌های حرکتی و ساختاری از جمله درد‌های کمر، در نهایت به پا ختم می‌شود. برای مثال در کف پای صاف حتی اگر خود کف پا هیچ دردی نداشته باشد، می‌تواند عامل درد برای مچ، ساق، زانو، ران‌ها و لگن باشد. به همین دلایل سلامت کف پاها از اهمیت بسیاری برخوردار است. اسکن کف پا می‌تواند جزئیات بسیاری از عارضه‌ی وارد شده، نقاط فشاری، عملکرد ساختاری و ابعاد دقیق برای ساخت کفی طبی به متخصص ارائه دهد و به تشخیص صحیح بیماری کمک شایانی کند.

اسکن کف پا با آنالیز فشار وارد شده بر پاشنه تا نوک انگشتان پا، اطلاعاتی را ارائه می‌دهد، که پزشک با توجه به آنها می‌تواند مسیر درمانی بیمار را تعیین کند.

اسکن کف پا چگونه انجام می‌شود؟

با توجه به هدفی که پزشک در اسکن دنبال می‌کند، از اسکنرهای مختلفی استفاده می‌شود. بعضی از اسکنرها قادر هستند در هر دو حالت ایستاده و نشسته کف پا را بررسی و تصاویر را با یکدیگر تلفیق کنند. سپس یک تصویر جامع از نقاط فشاری و عملکرد کف پا را در اختیار متخصص قرار دهند.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

اسکنرهای کف پا به دو دسته‌ی نوری و فشاری تقسیم می‌شوند. اسکنرهای نوری، در مدل‌های دو بعدی و سه بعدی، با استفاده از نور، تمرکز فشار در هر نقطه از کف پا را مشخص کنند. اسکنرهای فشاری وضعیت بیمار را در دو حالت ایستاده (استاتیک) و حرکت آهسته (داینامیک) بررسی می‌کند.

اسکن کف پای نوری

اسکن کف پای فشاری

در مجموع برای تهیه‌ی اسکن، فرد به حالت نشسته یا ایستاده، با گام‌های ثابت یا آهسته بر روی اسکنر قرار می‌گیرد و این عمل حدودا ۱۵ دقیقه به طول می‌انجامد.

موارد قابل مشاهده در اسکن

همان طور که گفته شد، در این اسکن بخش‌های مختلف کف پا، آنالیز شده و اطلاعاتی از مشکلات احتمالی را در اختیار متخصص قرار می‌دهد. به طور کلی می‌توان گفت در نتیجه‌ی اسکن کف پا موارد زیر مشاهده می‌شود :

• نوع و شدت قوس کف پا

• عدم وجود قوس کف پا یا صافی کف پا

• نقاط و الگوی توزیع فشار در کف پا

• شکل کف پا (طبیعی، مستطیلی، شکسته) و سایز دقیق برای ساخت کفش و کفی طبی

• الگوی راه رفتن و مشکلات موجود در آن

فواید اسکن کف پا

• تعیین میزان دقیق قوس کف پا طراحی دقیق کفی و کفش مناسب

• کمک به مدیریت بیماران دیابتی و شناسایی زخم‌های احتمالی در کف پا

• تشخیص علت فشار و در نتیجه کاهش فشار بر مناطق آسیب دیده

• ارائه اطلاعات دقیق از الگوی راه رفتن

• تشخیص عدم تقارن در مرحله موضع گیری

• تشخیص اختلاف فشار کف پای چپ و راست

• کمک به بهبود تعادل با استفاده از داده‌های اسکن

اسکن پا برای چه کسانی سودمند است؟

برخی از بیماران، برای تشخیص صحیح و کمک به روند درمان خود لازم است حتما اسکن کف پا را انجام دهند :

• افرادی که قوس پای بسیار شدید دارند.

• افرادی که دچار عارضه‌ی کف پای صاف هستند.

• کسانی که از خار پاشنه و پینه­های دردناک رنج می‌برند.

• کسانی که به مدت طولانی و مزمن، با درد در ناحیه پاشنه‌ی پا مواجه شدند.

• مبتلایان به دیابت و نوروپاتی که در خطر زخم شدن پاها هستند.

• مبتلایان به بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون و فلج مغزی که در حفظ تعادل با مشکل روبرو هستند.

• کودکانی که به دلیل اختلال اوتیسم، دچار عدم تعادل و مشکل در راه رفتن هستند.

• افرادی که از کمر درد انتشاری به مفاصل رنج می‌برند.

• کسانی که به صورت مداوم در پاها و اندام تحتانی احساس درد می‌کنند.

• ورزشکارانی که قصد بهبود عملکرد و کاهش آسیب پا را دارند.

• کسانی که درطول روز به مدت طولانی می‌ایستند.

• قبل و بعد از عمل جراحی پا، بهتر است وضعیت بیمار بررسی شود.

 سخن آخر

به دلیل اهمیت سلامت پاها بر سایر اندامها و سلامت عمومی، پزشکان توصیه می‌کنند هر فردی برای بررسی سلامت خود و پیشگیری از مشکلات احتمالی، بهتر است سالی یک بار کف پای خود را اسکن کند.

کف پای صاف چیست در برخی از کودکان کف پای صاف بسیار شایع است و حین ایستادن و یا راه رفتن هرگز در پای خود قوس ایجاد نمی‌کنند و اگر بخواهید به رد پای فردی با کف پای صاف نگاه کنید، یک رد پای صاف و محکم بدون هیچ فرورفتگی در طرفین داخلی پاها مشاهده خواهید کرد که نشان دهنده از بین رفتن قوس طبیعی کف پا است. اگرچه بسیاری از افراد از داشتن کف پای صاف هیچ عارضه بدی ندارند، برای برخی دیگر کف پای صاف چندان خوش شانس نیست و گاهی مشکل ساز می‌شود.

کف پای صاف می‌تواند دردناک شود و حتی منجر به بی ثباتی مچ پا و بد شکلی پا شود. این وضعیت همچنین می‌تواند بر نحوه‌ی راه رفتن فرد تأثیر بگذارد و اگر این حالت مختل یا ناخوشایند شود، حرکت کردن و راه رفتن به یک دردسر واقعی تبدیل می‌شود.

[sc name=”didar”][/sc]

کف پای صاف چیست

پاها عضوی از بدن هستند که به خوبی طراحی شده‌اند که فرد را به جایی که نیاز دارد می‌برند، به فرد این امکان را می‌دهند که کار و فعالیت کنند و در اصل فرد را در طول زندگی حمل می‌کنند.

هدف قوس کف پا این است که به پاها اجازه دهد وزن بدن را به صورت متعادل و در عین حال انعطاف‌پذیر تحمل کنند و در حین راه رفتن یا دویدن فرد را به سمت جلو سوق دهند. قوس‌های کف پا ترکیبی از ماهیچه‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها و استخوان‌ها هستند.

صحبت در مورد قوس کف پا نیز کمی مبهم است، زیرا کف پا در واقع به سه قوس مجهز است:

قوس داخلی

قوس جانبی

قوس عرضی قدامی

قوس‌های داخلی و جانبی در طول پا بالا و پایین می‌روند، در حالی که قوس عرضی قدامی از روی پا می‌گذرد و می‌توانید همه کارها را از پیاده‌روی گرفته تا پرش و دوی سرعت انجام دهید و به عنوان ضربه گیر نیز عمل می‌کنند.

چرا برخی از افراد کف پای صاف دارند و یا قوس طبیعی کف پا را ندارد؟

ممکن است هرگز در دوران کودکی قوس طبیعی کف پا تشکیل نشود، یا ممکن است پاهایتان به مرور زمان صاف شده باشد، در نتیجه آسیب ترومایی یا زندگی با برخی بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فشار خون بالا و آرتروز ممکن است باعث ایجاد صافی کف پا شود. اگر چاق هستید و همچنین در دوران بارداری، قوس‌ کف پا ممکن است به سمت داخل و به سمت زمین انحراف پیدا کنند. علت صافی کف پا هر چه باشد، مشکلاتی از درد گرفته تا ناهنجاری‌ها ممکن است رخ دهد، از جمله:

درد در ناحیه قوس یا پاشنه پا

کمردرد

درد پا

تورم در قسمت‌های پایین داخلی پاها

بی حسی در پاها یا مچ پا

خستگی پا

پینه پا

انگشت چکشی

ایجاد انواع پینه‌ها

انحنای ساق پا

علاوه بر این مشکلات بالقوه، صافی کف پا همچنین می‌تواند باعث کج شدن بیش از حد انگشت شست پا شود، یعنی زمانی که مچ پا در هنگام راه رفتن یا دویدن بیش از حد به سمت داخل و پایین غلت می‌خورد. این چرخش زمانی ادامه می‌یابد که انگشتان پا باید شروع به حرکت به سمت جلو کنند، اما در عوض فقط انگشتان بزرگ و انگشت دوم پا تمام کار را انجام می‌دهند و این باعث ایجاد کج شدن انگشتان می‌شود.

وقتی قسمت‌هایی از بدن شروع به تغییر شکل می‌کنند که در کف پای صاف به دلیل نداشتن قوس این تغییر شکل وجود دارد، راه رفتن و توزیع وزن تحت تأثیر قرار می‌گیرد و تحرک به خطر می‌افتد. این می‌تواند تأثیر بسیار واقعی و منفی بر کیفیت زندگی داشته باشد. حتی ممکن است منجر به یک زندگی کمتر فعال شود که می‌تواند فرد را در معرض خطر همه چیز از دیابت گرفته تا بیماری قلبی قرار دهد.

مشکلات ناشی از صافی کف پا متنوع است، اما درمان‌هایی وجود دارد که می‌تواند درد، عدم تعادل فیزیکی و تردید در مورد فعالیت بدنی را تسکین دهد.

پیشگیری از صافی کف پا

برای مقابله با صافی کف پا راه‌های پیشگیری نیز وجود دارد. متخصصان حرکات اصلاحی چندین روش درمانی نوآورانه را ارائه می‌دهند که می‌تواند مشکلات مربوط به کف پای صاف را تسکین دهد، از جمله تمرینات اصلاحی و درمانی و وسایل کمکی مانند ارتزهای سفارشی و کفی کفش‌های حمایتی که به طور موقت به کف پا قوس می‌دهد و درد را تسکین می‌دهد.

همچنین ممکن است داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)، تزریق کورتیکواستروئید و درمان‌های داروهای احیاکننده را توصیه کنند که از توانایی‌های درمانی طبیعی بدن برای رفع ناراحتی ناشی از صافی کف پا استفاده می‌کنند. همچنین ممکن است یک دوره فیزیوتراپی را پیشنهاد کنند، زیرا می‌تواند در کنار تمرینات اصلاحی نتیجه مؤثری به یکسان کردن توزیع وزن و رفع مشکلات راه رفتن کمک کند.

کف پای صاف

کف پای صاف (پس پلانوس) به تغییر شکل پا اشاره دارد که در آن پا قوس طبیعی در هنگام ایستادن وجود ندارد.

علل کف پای صاف

صافی کف پا یک بیماری شایع است. این وضعیت در نوزادان و کودکان نوپا طبیعی است. کف پای صاف به این دلیل رخ می‌دهد که بافت هایی که مفاصل پا را در کنار هم نگه می‌دارند (به نام تاندون‌ها) شل هستند. با بزرگ‌تر شدن کودکان، بافت کف پاها سفت می‌شوند و قوس کف پا شکل می‌گیرد. این تا زمانی که کودک 2 یا 3 ساله شود انجام می‌شود. اکثر افراد تا زمان بزرگسالی قوس‌های طبیعی دارند. با این حال، قوس ممکن است هرگز در برخی افراد ایجاد نشود. برخی از بیماری‌های ارثی باعث شل شدن تاندون‌ها می‌شوند.

افرادی که با کف پای صاف متولد می‌شوند ممکن است تا بزرگسالی نیز کف پای صاف داشته باشند. افزایش سن، جراحات یا بیماری ممکن است به تاندون‌ها آسیب برساند و باعث ایجاد کف پای صاف در فردی شود که قبلاً قوس‌هایی ایجاد کرده است. این نوع کف پای صاف ممکن است فقط در یک طرف ایجاد شود.

علائم کف پای صاف

بیشتر کف پای صاف باعث درد یا مشکلات دیگری نمی‌شود. کودکان اغلب درد پا، مچ پا یا درد ساق پا ندارند. در صورت وقوع باید توسط یک متخصص حرکات اصلاحی معاینه و ارزیابی شوند.

علائم کف پای صاف در بزرگسالان ممکن است شامل پاهای خسته یا دردناک پس از دوره‌های طولانی ایستادن یا ورزش کردن باشد. همچنین ممکن است در قسمت بیرونی مچ پا درد داشته باشید.

تشخیص کف پای صاف

در افرادی که صافی کف پا دارند، هنگام ایستادن کف پا با زمین تماس پیدا می‌کند. برای تشخیص مشکل، متخصص حرکات اصلاحی از فرد می‌خواهد که روی انگشتان خود بایستید. اگر قوس ایجاد شود، کف پای صاف انعطاف‌پذیر نامیده می‌شود و دیگر نیازی به آزمایش یا درمان نخواهد داشت. اگر قوس با ایستادن روی پنجه ایجاد نشود (به نام کف پای صاف سفت و سخت)، یا اگر درد وجود داشته باشد، ممکن است آزمایش‌های دیگری مورد نیاز باشد، از جمله:

سی تی اسکن برای مشاهده استخوان‌های پا

اسکن MRI برای مشاهده تاندون‌های پا

اشعه ایکس از پا برای بررسی آرتروز

درمان کف پای صاف

صافی کف پا در کودک اگر باعث درد یا مشکلات راه رفتن نشود نیازی به درمان ندارد. پاهای کودک به همان اندازه رشد می‌کند، خواه از کفش‌های مخصوص، کفی کفش، آتل پاشنه استفاده شود. کودک ممکن است با پای برهنه راه برود، بدود یا بپرد، یا هر فعالیت دیگری را بدون بدتر کردن کف پای صاف انجام دهد.

در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان، کف پای صاف انعطاف‌پذیر که باعث درد یا مشکلات راه رفتن نمی‌شود، نیازی به درمان بیشتر ندارد. اگر به دلیل انعطاف‌پذیری کف پای صاف درد دارید، موارد زیر ممکن است کمک کنده باشد:

حفظ قوس کف پا (کفی کفش) که در کفش خود قرار می‌دهید. می‌توانید آن را از فروشگاه خریداری کنید یا به صورت سفارشی تهیه کنید.

کفش مخصوص.

انحنای ساق پا و کف پای صاف

کف پای صاف سفت یا دردناک باید توسط یک متخصص حرکات اصلاحی بررسی شود زیرا درمان بستگی به علت صافی کف پا دارد. در مواردی که انحنای ساق پا باعث ایجاد کف پی صاف شده است، درمان با تمرینات اصلاحی و در مواردی احتمالاً با گچ گرفتن شروع می‌شود. در صورت عدم بهبود درد ممکن است نیاز به جراحی باشد. دقت کنید در موارد شدیدتر، ممکن است به جراحی نیاز باشد:

تاندون را ترمیم کنید

انتقال تاندون برای بازیابی قوس

مفاصل کف پا را در یک موقعیت اصلاح شده قرار دهید

صافی کف پا در افراد مسن را می‌توان با مسکن‌ها، کفی های طبی و گاهی اوقات جراحی درمان کرد.

اکثر موارد صافی کف پا بدون درد بوده و مشکلی ایجاد نمی‌کند و نیازی به درمان نخواهند داشت. برخی از علل صافی کف پای دردناک را می‌توان بدون جراحی درمان کرد. اگر درمان‌های دیگر مؤثر واقع نشد، ممکن است در برخی موارد جراحی برای تسکین درد مورد نیاز باشد. برخی از شرایط مانند انحنای ساق پا ممکن است برای اصلاح ناهنجاری به جراحی نیاز داشته باشد تا پا انعطاف‌پذیر بماند. جراحی اغلب درد و عملکرد پا را برای افرادی که به آن نیاز دارند بهبود می‌بخشد.

عوارض احتمالی جراحی کف پای صاف

مشکلات احتمالی بعد از جراحی عبارت‌اند از:

عدم التیام استخوان‌های دارای انحنا

بدشکلی پا که از بین نمی‌رود

عفونت

از دست دادن حرکت مچ پا

دردی که از بین نمی‌رود

مشکلات تناسب کف پا

اگر احساس درد مداوم در پاهای خود دارید یا فرزندتان از درد پا یا درد ساق پا شکایت دارد، با پزشک و یا متخصص حرکات اصلاحی تماس بگیرید.

کف پای صاف زمانی رخ می‌دهد که قوس کف پا هنگام ایستادن، وضعیت طبیعی نداشته باشد؛ به این معنی است که لبه داخلی کف پا هنگام ایستادن در یک یا هر دو پا با سطح زمین تماس دارد. از این وضعیت به عنوان قوس‌ افتاده نیز یاد می‌شود.

صافی کف پا برای نوزادان و کودکان امری شایع و هچنین طبیعی است؛ زیرا قوس داخلی پای آنها به دلیل این واقعیت که استخوان‌ها و مفاصل این ناحیه هنوز انعطاف پذیر است و هنوز کامل رشد نکرده است؛ شکل نگرفته است. صافی کف پا در اغلب کودکان وجود دارد که بین سنین سه تا شش سالگی برطرف می‌شود.

وجود کف پای صاف در کودکان بعد از ۲ سالگی به ندرت امری جدی و خطرناک به حساب می‌آید، اما می‌تواند در بزرگسالی خطرات جدی به همراه داشته باشد. مرکز ارزیابی سلامت پا در سال ۲۰۱۲ نشان داد که ۸ درصد از بزرگسالان ۲۱ سال و بالاتر در ایالات متحده دارای کف پای صاف هستند. ۴ درصد دیگر قوس‌ فرو رفته دارند.

کف پای صاف مشکلی است که معمولاً در بحث ارتوپدی و آناتومیکی بدن کودکان وجود دارد و عموماً ناشی از تحلیل قوس طولی داخلی در پا است. مشخص شده است كه 42٪ كودكان بين 3 تا 6 سال با وزن طبيعي دچار کف پای صاف می‌شوند.

سن، جنس، چاقی، فلج مغزی، سندرم داون و… عوامل خطر آمیزی برای رشد و نمو نادرست اسکلتی عضلانی شناخته ‌شده‌اند. تقریباً 20٪ از افراد بالغ دارای کف پای صاف هستند. در بعضی موارد، پاهای صاف در اثر صدمات یا بیماری ایجاد می‌شود و مشكلاتی ایجاد می‌کند که موارد زیر ممکن است باعث ایجاد آن باشند:

• پیاده‌روی نادرست
• دویدن نادرست
• ایستادن طولانی مدت

انواع کف پای صاف

• کف پای صاف انعطاف‌ پذیر :

کف پای صاف انعطاف‌ پذیر رایج‌ترین نوع است، قوس پاها فقط زمانی که ایستادید و متحمل وزن هستند، ناپدید می شوند و با حذف وزن میتوانید قوس های کف پا را ببینید. صافی کف پای انعطاف پذیر در دوران کودکی یا نوجوانی ظاهر می شود و معمولا هر دو پا را درگیر می کند.

• کف پای صاف سخت :

فردی که کف پای صاف سخت دارد، هنگام ایستادن یا نشستن قوس پا وضعیت نرمال ندارد. این نوع کف پای صاف در اثر کوتاهی تاندون آشیل به وجود می‌آید. تاندون آشیل، استخوان پاشنه را به عضله دو قلوی پا متصل می‌کند. اگر تاندون آشیل خیلی کوتاه باشد، ممکن است هنگام راه رفتن و دویدن درد ایجاد کند. این شرایط باعث می‌شود که پاشنه پا هنگام راه رفتن یا دویدن زودتر از زمین بلند شود.

برای درک بهتر تفاوت‌های ساختاری و تشخیص اینکه دقیقاً چند نوع کف پای صاف داریم و کدام یک ممکن است شما را درگیر کرده باشد، حتماً ادامه این مطلب را با دقت مطالعه کنید.

طبقه‌بندی کف پای صاف مبتنی بر دو جنبه است:

• ارتفاع قوس:

بهترین توصیف برای ساختار قوس کف پا میزان ارتفاع استخوان ناوی پا با زمین است که کاهش این ارتفاع و صافی کف پا در کودکان عادی است و با افزایش سن آن‌ها ممکن است برطرف شود.

• زاویه چرخش پاشنه:

تغییر شکل پاشنه پا یا عقب رفتن پا به طور کلی به عنوان یک یافته طبیعی در کودکان خردسال و تازه به راه افتاده پذیرفته می‌شود و انتظار می‌رود با افزایش سن کاهش یابد، بررسی ظاهری میزان چرخش پاشنه پا برای تعیین وضعیت پای کودکان بسیار استفاده شده است.

انجام تمرینات مخصوص پاشنه‌ی پا روشی جدید برای از بین بردن این چرخش است، پزشکان این را برای ارزیابی وضعیت پای کودک راهنمایی کرده‌اند و پیشنهاد شده است که از نظر ناهنجاری زاویه پاشنه پای کودک را تا ۷ سالگی، هر ۱۲ ماه به اندازه یک درجه به حالت عمودی قرار دهید پاشنه‌ی پا در حالت عمودی برای عملکرد پا مطلوب است. متوسط ​​زاویه پاشنه‌ی پا برای کودکان از ۶ تا ۱۶ سال ۴ درجه است (از ۰ تا ۹ درجه چرخش خارجی).

علل کف پای صاف چیست؟

• عدم تحریک طولانی مدت و افزایش وزن
• عدم تعادل و هماهنگی میان انعطاف پذیری و قدرت در عضلات کف پایی و ساق پا
• مشاغل سرپایی مثل آرایشگری
• پوشیدن کفش های نامناسب
• وراثت
• بیماری هایی مثل فلج اطفال

نشانه های کف پای صاف چیست؟

• قرار گرفتن پنجه های پا رو به بیرون در هنگام راه رفتن
• قرار گرفتن لبه داخلی پا بر روی زمین در هنگام ایستان و راه رفتن
• سائیدگی قسمت داخلی پاشنه کفش
• خستگی زود رس و ایجاد درد در پا، زانو و کمر
• تمایل به ضربدری شدن زانو ها
• پهن شدن پا
• کاهش قوس طولی
• چرخش پاشنه به سمت بیرون

عوارض صافی کف پا چیست؟

طبق قانون سوم نیوتون؛ هر عملی را عکس‌ العملی است، این قانون به قانون کنش و واکنش هم معروف می‌باشد. یعنی که هرگاه جسمی به جسمی دیگر نیرو وارد می کند جسم دوم نیز نیرویی به همان بزرگی ولی در خلاف جهت بر جسم اوّل وارد می‌کند.

حالا تصور کنید وقتی فرد راه می رود، نیرویی از طریق پا به زمین وارد می کند و طبق قانون عمل و عکس العمل؛ زمین نیز نیرویی به همان میزان به پا وارد می کند. در نتیجه ، اگر پا در موقعیت مناسبی برای جذب و توزیع مجدد آن نیرو مانند کف پای صاف نباشد ، مشکلات می توانند در جای دیگری خود را نشان دهد از جمله عوارض صافی کف پا عبارتند از:

• خستگی زودرس
• درد مچ پا
• التهاب تاندون آشیل
• زانو درد
• استرس فراکچر در قسمت جلو ساق پا که ناشی از عدم جذب توزیع مناسب نیرو می باشد.
• درد کمر
• درد گردن
• پینه پا
• در کف پای صاف یک طرفه ایجاد نابرابرای در لگن و شانه و همچنین ایجاد اسکولیوز

قبل از هر اقدامی بررسی کنید که آیا کف پایتان صاف است یا خیر؟

ابتدا از یک روش ساده و بدون هیچ ابزاری برای تشخیص استفاده کنید؛ برای اینکه ببینید آیا کف پایتان صاف است یا نه، در حالی که ایستاده اید، دو طرف داخلی پای خود را بررسی کنید. اگر کف پای شما صاف باشد، لبه داخلی پای شما روی زمین قرار می گیرد.

اگر قسمت داخلی پای شما به اندازه یک بند انگشت خودتان یا یک سکه با زمین فاصله داشته باشد؛ قوس داخلی پای شما نرمال است.

برای اندازه گیری و تشخیص این عارضه روش های دقیق تری به شرح زیر هست:

1. روش ثبت نقش پا:

با نقش کف پا می توانیم به وضعیت قوس های پا و طبیعی بودن آن بپردازیم. برای این روش خانگی می توانید از آب یا دوده یا پودر مشابهی مثل تالک استفاده کنید. در این روش باید حتما سطح تست صاف باشد و فرد در حالت ایستاده و تحمل وزن.

2. جعبه آینه:

در این روش وقتی فرد روی وسیله می ایستد؛ امکان مشاهده قوس های کف پایی از طریق آینه زیرین هست.

3. اشعه ایکس:

در اشعه ایکس معمولی از مقدار کمی اشعه برای تولید تصاویر از استخوان‌ها و مفاصل در اندام‌ها استفاده می‌کنند. از اشعه ایکس برای دسته بندی کف پاها به عنوان قوس طبیعی، کف پای صاف و متوسط استفاده می‌شود.

4. سی تی اسکن:

این آزمایش با اشعه X تصویر اندام را از زوایای مختلفی می‌گیرد و جزئیات بسیار بیشتری نسبت به اشعه ایکس معمولی ارائه می‌دهد، البته امروزه استفاده از دستگاه اسکن کف پای صاف هم تاثیر بسزایی در این مورد دارد.

5. سونوگرافی:

اگر متخصص حرکات اصلاحی به یک تاندون آسیب دیده مشکوک باشد، ممکن سونوگرافی را انجام دهد که از امواج صوتی برای تولید تصاویر دقیق از بافت‌های نرم در بدن استفاده می‌کند.

6. MRI:

با استفاده از امواج رادیویی انجام می‌شود، MRI جزئیات عالی از هر دو بافت سخت و نرم را ارائه می‌دهد.

7. آنالیز راه رفتن:

با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و دوربین‌های سرعت بالا نحوه راه رفتن و فعالیت عضلات بررسی می‌شود و ویژگی چگونگی کفی کفش و راه‌حل‌های درمانی مشخص می‌گردد. خوشبختانه این روش نسبت به روش‌های دیگر ایمن‌تر است.

تشخیص کف پای صاف

زمانی که حرف از کف پای صاف و یا ناهنجاری‌های اسکلتی بدن پیش می‌آید باید به دنبال متخصص حرکات اصلاحی و درمانگر متخصص مربوط به آن باشیم. معمولاً پزشکان طب ورزش، متخصصان آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی در صدر قرار گرفته و برای درمان باید به آن‌ها مراجعه کنیم.

این افراد به دلیل دارا بودن دانش و تخصص کافی در زمینه‌ی ناهنجاری‌های بدن و شناخت کامل اسکلت بدن می‌توانند با معاینات مخصوص به هر ناحیه راه‌های درمانی مؤثر و مناسب را تجویز کنند. در ابتدا برای مشاهده ظاهر پاهای خود، پزشک پاها را از جلو، پشت و تمام جهات مشاهده خواهد کرد و از فرد می‌خواهد که روی انگشتان پا بایستید. او ممکن است به الگوی سایش کفش‌ها، نوع ایستادن، تغییر ظاهر استخوان‌های پا به خصوص کف پا و زانوها و انگشتان پا نگاه کند که یکی از روش های تشخیص کف پای صاف است.

ورزش های مضر برای کف پای صاف

کف پای صاف وضعیتی است که با از بین رفتن قوس پا باعث تماس کامل آن با زمین شده و می‌تواند منجر به خستگی زودرس و دردهای زنجیره‌ای در زانو و کمر شود. این عارضه که اغلب ریشه در وراثت، ضعف عضلانی یا چاقی دارد، با تمرینات اصلاحی، کفی‌های طبی و مدیریت وزن قابل درمان و کنترل است. اما همان‌قدر که انجام تمرینات درست اهمیت دارد، دوری از حرکات اشتباه نیز برای پیشگیری از تشدید درد و آسیب به تاندون‌ها حیاتی است.

برای جلوگیری از آسیب بیشتر به ساختار پاهایتان، پیشنهاد می‌کنیم حتماً مطلب ورزش های مضر برای کف پای صاف را مطالعه کنید تا از انجام حرکات اشتباه پرهیز نمایید.

اما این سئوال هم مطرح میشود که آیا دوچرخه سواری برای کف پای صاف مفید است یا مضر؟

دوچرخه‌سواری اصولی با تقویت عضلات زیرین پا، یکی از بهترین روش‌های بهبود کف پای صاف، به‌ویژه در کودکان است؛ البته رعایت نکاتی مانند انتخاب سایز مناسب دوچرخه، استفاده از کفش طبی و هم‌راستایی زانو و مچ هنگام رکاب‌زنی برای پیشگیری از آسیب ضروری است.

انتخاب ورزش مناسب برای افراد دارای این عارضه حیاتی است؛ زیرا ورزش‌های پرفشار مانند فوتبال می‌توانند آسیب‌زا باشند، اما تاثیر ژيمناستيك بر كف پای صاف به دلیل تقویت عضلات و افزایش انعطاف‌پذیری بسیار مثبت است. تمرینات تخصصی این رشته، به‌ویژه در سنین پایین و برای نوع انعطاف‌پذیر، به شکل‌گیری قوس طبیعی پا کمک شایانی می‌کند.

علت کف پای صاف را می دانید؟

دلایل فیزیولوژیکی

قوس استخوانی کف پا به طور بالقوه ناپایدار است. که رباط‌ها به هم وصل می‌شوند، اما این توانایی مقاومت در برابر فشار را در کوتاه مدت دارد. در واقع، وظیفه اصلی آن‌ها این است که به عنوان اعضای حسی عمل کنند و هنگامی که کشیده می‌شوند، عضلات به صورت انعطاف‌پذیری عمل کنند، مگر اینکه دارای عضلات کم حجم و ضعیف برای پشتیبانی از آن باشد که در این موقع کف پای صاف ایجاد می‌شود.

کنترل عصبی ناکافی

کف پای نوزادان نمونه‌ای از كنترل عصبي ناكافي است. کودک باید یاد بگیرد که ابتدا سر خود را در حالت تعادل نگه دارد، سپس تنه خود را و در نهایت تعادل بدن را روی پاها برقرار کند. این موارد در ماه‌های اولیه زندگی مورد نیاز نیست؛ اما گاهی اوقات رفلکس‌های تعادلی، حتی پس از شروع راه رفتن کودک، توسعه نمی‌یابند. در آن حالت قوس به ناچار با وزن بدن فرو می‌رود و کف پای صاف ایجاد می‌شود.

عضلات ناکارآمد و ضعیف

بعد از بیماری یا فعالیت‌های اجباری ممکن است عضلات به طور موقت ضعیف باشند و در نتیجه قوس هنگامی که راه رفتن از سر گرفته می‌شود کاهش یابد. که این با وضعیتی ضعیف از عضلات همراه است. کودک (غالباً دختران قبل از نوجوانی) یک وضعیت با حالت سر به جلو، دهان باز، قفسه سینه صاف، پشت گرد ارائه می‌دهد. عضلات باسن عمدتاً وضعیت ایستادگی بدن را تحت کنترل دارند.

آن‌ها به صاف کردن مفصل ران و زانو و چرخش اندام به سمت خارج کمک می‌کنند. این چرخش را نمی‌توان به پایی که به زمین متصل است، منتقل کرد و بنابراین بقیه اندام نسبت به پا به بیرون می‌چرخند. در نتیجه، قوس برداشته می‌شود.

اختلال عملکرد تاندون تیبیال خلفی

این نوع کف پای صاف در بزرگسالی به وجود می‌آید، زمانی که تاندونی که عضله دو قلو را به قسمت داخلی مچ پا وصل می‌کند، آسیب دیده، متورم یا پاره شود، رخ می‌دهد. اگر قوس کف پا پشتیبانی مورد نیاز خود را دریافت نکند، در قسمت داخلی پا و مچ پا و همچنین در قسمت بیرونی مچ پا درد ایجاد خواهد شد.

حرکات اصلاحی کف پای صاف

مراقبت صحیح از کف پای صاف مهم است زیرا می‌تواند منجر به درد، فشار و عدم تعادل در سایر قسمت‌های بدن شود. انجام حرکات اصلاحی کف پای صاف می‌تواند به تراز شدن کل بدن کمک کند.

در اینجا چند تمرین وجود دارد که می‌توانید برای اصلاح کف پای صاف و کاهش درد انجام دهید. در نظر داشته باشید این تمرینات را حداقل سه بار در هفته انجام دهید.

تمرین اول: تمرین موبیلتی مچ پا در اصلاح کف پای صاف

برا اینکه بتوانید ساختار مچ پا را تحت کنترل بگیرید لازم است از دامنه حرکتی کامل آن مطمئن شوید.

روش اجرا: صاف رو به روی یک دیوار بایستید. به شکلی پنجه و پاشنه شما در یک راستا باشد. برای حمایت بیشتر دست های خود را روی دیوار بگذارید. یکی از پاهای خود را عقب تر قرار دهید.سپس زانوی جلویی را خم کنید و به دیوار نزدیک کنید و بعد از 1 تا 3 ثانیه مکث به حالت اولیه برگردید. مطمئن شوید که پاشنه پا از زمین جدا نمی شود.

فیلم تمرین موبیلتی مچ پا در اصلاح کف پای صاف

تمرین دوم: تمرین تقویت مچ پا در اصلاح کف پای صاف

زمانی که قدرت مچ پا از سطح خوبی برخورد باشد شما به راحتی می توانید ساختار مچ پای خود کنترل داشته باشید و در اصلاح کف پای صاف به موفقیت برسید.

روش اجرا: صاف رو به روی یک دیوار بایستید. به شکلی پنجه و پاشنه شما در یک راستا باشد. یک حوله را رول کنید و انگشتان هر دو پا را روی حوله قرار دهید. با فشار انگشتان پا به حوله ، پاشنه خود را از زمین بلند کنید و 1 تا 3 ثانیه در این حالت بمانید.

فیلم تمرین تقویت مچ پا در اصلاح کف پای صاف

تمرین سوم: مجموعه حرکات اصلاح عملکرد و بهبود قدرت عضلات مرکزی

3-1: حرکت حلزونی در اصلاح کف پای صاف
زمانی می توانید راستای مچ پای خو را کنترل کنید و قوس لازم را در کف پای خود ایجاد کنید که لگن شما از ثبات کافی برخوردار باشد.

روش اجرا: به پهلو دراز بکشید به شکلی که سر و تنه شما در یک راستا باشد و ران و زانویتان زاویه 45 درجه داشته باشد. بهتر هست یین زانو های خود یک حوله قرار دهید. ابتدا عضلات شکم و کف لگن خود را منقبض کنید سپس به آرامی زانوها را از هم باز کنید.

فیلم تمرین حلزونی در اصلاح کف پای صاف

3-2: حرکت پل در اصلاح کف پای صاف
عضلات مرکزی بدن ما را گروه عضلات سرینی تشکیل می دهند که با عملکرد صحیح این گروه عضلات ما می توانیم روی اندام تحتانی و فوقانی خود کنترل بهتری داشته باشیم.

فیلم تمرین پل در اصلاح کف پای صاف

3_3: حرکت دور کردن پا در اصلاح کف پای صاف
عملکرد ضعیف و قدرت پایین عضلات دور کننده ران می تواند از علل ایجاد کف پای صاف باشد.

فیلم تمرین دور کردن پا در اصلاح کف پای صاف

تمرین چهارم: حرکت تقویت عضلات کف پا در اصلاح کف پای صاف

با تقویت عضلات کف پا به صورت مستقیم می توانید در ایجاد قوس کف پا کمک کنید. روی یک صندلی بنشینید. یک حوله نازک در مقابل خود روی زمین پهن کنید و پاهای خود را روی انتهای حوله قرار دهید.

فیلم تمرین تقویت عضلات کف پا در اصلاح کف پای صاف

تمرین پنجم : حرکت تقویت مچ پا در اصلاح کف پای صاف

از اقدامات اصلی و اساسی که برای کنترل مچ پا و اصلاح کف پای صاف باید در نظر گرفت، افزایش قدرت و ثبات مچ پا است.

فیلم تمرین قدرتی مچ پا در اصلاح کف پای صاف

تمرین ششم: حرکت کشش عضلات پشت ساق در اصلاح کف پای صاف

زمانی که نیروی عضلات اطراف مچ پا از تعدل کافی برخوردار نباشند مشکل می توانید به شکل کف پای صاف ظاهر شود.

فیلم کشش عضلات پشت ساق در اصلاح کف پای صاف

تمرین هفتم: حرکت ماساژ عضلات کف پا در اصلاح کف پای صاف

در پایان تمرینات با ماساژ عضلات کف پا به رفع خستگی این عضلات و بالانس کردن طول عضلات کف پا، برای اصلاح این عارضه وقت بگذارید.

فیلم ماساژ عضلات کف پا در اصلاح کف پای صاف

آیا می دانستید تحقیقات نشان می دهد که کف پای صاف با درد زانو و آسیب غضروف در افراد مسن مرتبط است؟ افرادی که کف پای صاف دارند مستعد زانو درد هستند، بنابراین بهتر است در اسرع وقت با درمان های پیشگیرانه اقدام کنید. در مورد سلامتی ما مطمئناً پیشگیری را بهترین دارو میدانیم. و اگر متاسفانه شما به زانو درد مبتلا شدید برای مدیریت درد زانو این مقاله رو مطالعه کنید.

قوس طولی میانی پا به طور معمول در سن ۵ یا ۶ سالگی ایجاد می‌شود زیرا چربی در این ناحیه در نوزادان به تدریج جذب می‌شود و با حرکات ماهرانه تعادل بهبود می‌یابد. با این حال، در بعضی از کودکان، قوس شکل نمی‌گیرد که ممکن است به علت سفتی در عضلات ساق پا، سستی در تاندون آشیل یا مهار عضلات ضعیف در مناطق دیگر مانند عضلات باسن باشد.

با گذشت زمان ممکن است به یک الگوی ناهنجار راه رفتن، بی تعادلی، سر خوردن حین پیاده‌روی‌های طولانی مدت و درد در پا، زانوها یا باسن منجر شود. در کنار دلایلی که در بالا برای کف پای صاف گفته شد، اختلالات تارسال، اسپاسم پرونئال و تالوس عمودی اتیولوژی شایع در دوران کودکی هستند؛ بنابراین مهم است که درمان مناسب در سنین پایین شروع شود.

زنان میانسال بیشتر مبتلا می‌شوند و به نظر می‌رسد که با افزایش سن شیوع آن بیشتر می‌شود. عوامل خطرزا، فشارخون بالا، دیابت، تزریق استروئید در اطراف تاندون، ورزش‌های با فشار زیاد و چاقی شناخته شده است.

به نقل از وب سایت https://www.footcaremd.org/

Causes
Posterior tibial tendon dysfunction is the most common cause of AAFD. Often there is no specific event or injury that starts the problem. More commonly, the tendon is injured from “wear and tear” over time. Posterior tibial tendon dysfunction occurs more commonly in patients who are born with a flat foot or who develop the condition for other reasons. With a relatively flat arch, more stress is placed on the posterior tibial tendon and also on the ligaments on the inside of the foot and ankle. The result is a progressive disorder. Weight also plays a role in the progression of this disorder. For overweight patients, significant weight loss may lead to some improvement of symptoms.

اختلال عملکرد تاندون تیبیال خلفی (Posterior Tibial Tendon Dysfunction) شایع‌ترین علت بروز صافی کف پای اکتسابی در بزرگسالان (AAFD) است. اغلب هیچ رویداد یا آسیب خاصی آغازگر این مشکل نیست؛ بلکه در موارد شایع‌تر، این تاندون به مرور زمان و در اثر «فرسایش و استهلاک» (Wear and tear) دچار آسیب می‌شود.

اختلال عملکرد تاندون تیبیال خلفی در بیمارانی که به‌صورت مادرزادی با کف پای صاف متولد شده‌اند یا به دلایل دیگر دچار این عارضه می‌شوند، شایع‌تر است. در شرایطی که قوس کف پا نسبتاً صاف باشد، فشار (استرس) بیشتری بر تاندون تیبیال خلفی و همچنین بر رباط‌های (لیگامان‌های) سمت داخلی پا و مچ پا وارد می‌شود. نتیجه این امر، یک اختلال پیشرونده است.

وزن بدن نیز در پیشرفت این اختلال نقش دارد. در بیماران مبتلا به اضافه وزن، کاهش وزن قابل‌توجه ممکن است منجر به درجاتی از بهبود در علائم شود.

علل آناتومیک کف پای صاف چیست؟

۴ گروه از خصوصیات آناتومیکی وجود دارد که مستعد ابتلا به کف پای صاف هستند. وراثت در بروز بسیاری از این خصوصیات سابقه این اختلال در خانواده را توضیح می‌دهد.

اندام تحتانی ممکن است در راستای اشتباه قرار گرفته شده باشد. ممکن است کل اندام به بیرون چرخش پیدا کند یا فقط پا ممکن است از زانو به سمت بیرون چرخیده شود. در هر دو حالت، خط تقارن بدن از نظر آناتومیکی و صحیح تغییر شکل می‌یابد. در نتیجه، هنگامی که در راه رفتن نیروی بدن فرد به سمت جلو حرکت می‌کند، فشار قابل توجهی بر قوس پا تحمیل می‌شود و تمایل به سقوط دارد.

ممکن است این ناهنجاری بر روی ران نیز تأثیرگذار باشد، که به حرکت زانوها به عنوان مثال میتوان اشاره کرد. که، چرخش خارجی بدن و ترکیبی از خم شدن زانوها و بروز کف پای صاف در کودکان ۲ تا ۶ ساله متداول است.

شاخص وضعيت پا (FPI-6)

این مبتنی بر شش معیار خاص است:

• Talar head palpation
• منحنی‌های فوقانی و زیر مالئولوس جانبی و وارونگی پاشنه پا
• برآمدگی در ناحیه مفصل تالونویولیک (TNJ)
• افزایش قوس طولی میانی
• نزدیک و دور کردن پاها
• دامنه حرکت مچ پا

ارزیابی دامنه مچ پای کودکان به طور کلی یک اقدام غیرقابل قبول است، به طور معمول وقتی کودک هنوز توانایی تحمل وزن اضافی را ندارد ارزیابی می‌شود؛ بنابراین، پیشنهاد می‌شود که درمانگران به توانایی کودک در چمباتمه زدن، راه رفتن با پاشنه پا و افزایش طول گام توجه کنند.

مدیریت توان‌ بخشی

در ناهنجاری مادرزادی کف پای صاف، جراحی بیشتر توصیه می‌شود، اما درمان محافظه کارانه نیز نیاز است. توان‌بخشی كودكان دارای کف پای صاف معمولاً شامل موارد زیر است:

توجه به کفش و کفی‌های مناسب

مشاوره در رابطه با کفی‌های مناسب برای بهبود وضعیت پا و مراجعه به یک پزشک متخصص ارتوپدی برای تجویز کفی طبی کفش، اسپلینت پا، معاینه قسمت‌های مختلف پا، کشش‌های مناسب ضروری است. درمان اولیه با اسپلینت تثبیت قسمت خلفی و میانی پا است که با استفاده صحیح قطعا تاثیر کفی‌های طبی بر کف پای صاف را مشاهده خواهید کرد.

کاهش درد و خطر بروز مشکلات مفاصل ثانویه

ارائه مشاوره در مورد ورزش برای کمک به کشش عضلات کشیده شده و تقویت مناطق ضعیف برای کمک به بهبود وضعیت صحیح پا. به دنبال اختلال عملکرد خلفی تیبیا، طبق مراحل مختلف این آسیب درمان می‌شود. در مرحله ۱ و ۲ پا هنوز انعطاف پذیر است، در حالی که در مرحله ۳ و ۴ عضلات پا سفت‌تر می‌شوند.

مرحله ۱ و ۲

التهاب احتمالی اطراف غلاف تاندون خلفی تیبیالیس باید قبل از درمان مورد بررسی قرار گیرد. به عنوان راهکار درمانی، توصیه می‌شود در طی 4 تا 8 هفته با گچ گرفتن زانو یا یک حائل قابل جا به جایی برای کنترل التهاب موجود، پا بی حرکت بماند. در رابطه با این مسئله می‌توان از اقدامات رایس(RICE) و ضد التهاب استفاده کرد. کفش نقش مهمی دارد و باید بیماران را به پوشیدن کفش‌های توری یا چکمه‌های توری که جای آتل‌ها را دارند تشویق کنیم. انواع مختلفی از آتل‌های مختلف و نیمه محکم قوس طولی داخلی پا را پشتیبانی می‌کنند و یا در مرحله 1 پاشنه را در ترازی خنثی نگه می‌دارند.

در مرحله ۲، پاشنه خم شده را در تراز خنثی قرار داده و اصلاح می‌کند. این روش درمانی چندین کارکرد دارد که عبارت‌اند از: کاهش فشار در قسمت خلفی تیبیالیس که بتواند با نگه داشتن فیبر پشتی مانع پیشرفت و جلوگیری از پیشرفت ناهنجاری شود.

مرحله ۳ و ۴

این مرحله از ویژگی‌های التهابی کمتری برخوردار است. این درمان به جای تلاش برای تصحیح آن، با آتل‌های سفت و سخت قالب‌ریزی شده که با کفش مناسب مورد استفاده قرار می‌گیرد و باعث تصحیح ناهنجاری به وجود آمده می‌شود.

خصوصیات ارائه بالینی

بیماران ممکن است از درد مچ پا در قسمت داخلی ناشی از تنوسینوویتیت خلفی و یا تاندونیس شکایت کنند. علاوه بر این در پیشرفت ناهنجاری، بیماران معمولاً درد جانبی در پا را تجربه می‌کنند.

• تشخیص‌های افتراقی
• کشیدگی مزمن مچ پا
•  آرتروز استخوان‌های پا
• ورم مفاصل و التهاب
• بیماری‌های عصبی عضلانی
• معاینات متخصصان برای درمان کف پای صاف

در طول راه رفتن، باید توجه داشت که آیا پاشنه پا زمین را لمس می‌کند و در چه زاویه‌ای نرمال کردن انگشتان پا ممکن است.
وضعیت پاشنه پا از پشت معاینه می‌شود تا جایی که ممکن است بیمار فشار بر پاشنه پا داشته باشد. در صورت بروز درد، باید توجه داشت. همچنین حرکت مفصل و موقعیت مفصل ساب تالار را باید با پاشنه در وضعیت برعکس ارزیابی کرد.

پاشنه آسیب دیده در حالت چرخش به خارج قرار خواهد گرفت و مسطح شدن قوس طولی میانی، خم و راست شدن جلوی پا قابل مشاهده است. سفتی تاندون آشیل با چرخش اجباری ارزیابی می‌شود، از این طریق می‌توان استحکام و انعطاف پذیری پا را ارزیابی کرد.

همچنين ناحيه خلفي در عضله داخلي براي تورم و لمس در امتداد قسمت ديستالي تاندون استخواني تيبيال خلفي (PTT) مورد بررسي قرار می‌گیرد كه نشان‌دهنده دژنراسيون PTT است. ناتوانی در انجام افزایش فشار پاشنه پا نشان‌دهنده کمبود PTT است.

مدیریت پزشکی

محققان بسته به نوع کف پای صاف امکانات مختلف عملی را تعریف می‌کنند. کف پای صاف مادرزادی معمولاً در سنین جوانی درمان می‌شود، در حالی که کف پای صاف اکتسابی بعداً در صورت تشخیص درمان می‌شود.برای درمان کف پای صاف مادرزادی، محققان بسته به سن فرد یا کودک بهترین روش‌های درمانی ممکن را تعریف کرده‌اند.

در كودكی كه سن كمتر از ۲ سال داشته باشد، با طولانی‌تر كردن تاندون آشیل و روش رفع آن، تركیب گسترده‌ای را توصیه می‌کنند که نسبت به سایر تکنیک‌ها کمتر تهاجمی است، زیرا نیازی به انتقال تاندون یا روش‌های درمانی استخوانی نیست. این توضیح می‌تواند به دلیل سازگاری بیشتر بافت‌های غضروفی باشد.

در كودكان بالای ۲ سال، آن‌ها درمان با روش انتقال تاندون را توصیه می‌کنند. اصلاح جراحی در کودکان بزرگ‌تر به دلیل تغییر ثانویه استخوان دشوار می‌شود. این روش بهترین نتیجه برای کودکانی است که پتانسیل راه رفتن و ایستادن آن‌ها برقرار شده است.

در صورت عدم انجام مراحل قبلی، ممکن است یک روش استخوانی در نظر گرفته شود. با این روش‌ها نتایج خوبی برای کودکان ۴ ساله و بزرگ‌تر وجود دارد. فقط در موارد شدید و در مواردی که کودک بزرگ‌تر از ۴ سال باشد، ممکن است آرتروز نیز در نظر گرفته شود.

آیا درمانی برای ناهنجاری کف پای صاف داریم؟

اگر کف پای صاف، بد شکل و یا دردناک است، متخصص حرکات اصلاحی ممکن است موارد زیر را پیشنهاد کند:

• استفاده از صندل طبی جهت حفظ طبیعی قوس کف پا.
• یا این که متخصص حرکات اصلاحی ممکن است کفی‌های مخصوصی که برای پای فرد طراحی شده و به اندازه پاها قالب ریزی شده را پیشنهاد کند.
• برخی از افراد دارای کف پای صاف نیز تاندون آشیل کوتاهی دارند. تمرینات کششی در این تاندون ممکن است کمک کننده باشد.
• یک کفش از لحاظ ساختاری خاص و مناسب، ممکن است راحت‌تر از صندل یا کفش معمولی و غیر خاص برای افراد مبتلا به کف پای صاف باشد.

روش درمان صافی کف پا

یک متخصص حرکات اصلاحی می‌تواند با استفاده از تجزیه و تحلیل ویدیویی از نحوه راه رفتن و اسکن کف پا به بهبود وضعیت فرد کمک کند اما برخی از روش های درمان صافی کف پا هستند که می توان هر کدام را انجام دهید.

1.عمل جراحی

جراحی فقط برای اصلاح صافی کف پا صورت نمی‌گیرد. با این وجود، ممکن است برای یک مشکل مرتبط مانند پارگی تاندون جراحی توصیه شود.

محققان بسته به نوع کف پای صاف امکانات مختلف عملی را تعریف می‌کنند. کف پای صاف مادرزادی معمولاً در سنین جوانی درمان می‌شود، در حالی که کف پای صاف اکتسابی بعداً در صورت تشخیص درمان می‌شود. در کف پای صاف اکتسابی فقط در صورتی که کلیه روش‌های محافظه کارانه ناکارآمد باشند، جراحی می‌کنند، در موارد خاص مراحل مختلفی را تعریف می‌کنند. هر مرحله دارای یک عمل جراحی متفاوت است.

مرحله ۱ : پوکی استخوان پاشنه با هدف اصلاح ناهنجاری کف پا و تلاش برای حفظ عملکرد پا در رابطه با انتقال تاندون انجام می‌شود.

مرحله ۲ : این درمان مستلزم انتقال تاندون در ترکیب با استئوتومی اصلاحی است. دلیل اصلی این عمل جراحی این است که به منظور بهبود بیومکانیکی تاندون خلفی تیبیالیس بازسازی شده، استئوتومی برای اصلاح استخوانی پا لازم است.

مرحله ۳ : هدف از درمان با جراحی و اصلاح ناهنجاری و کاهش درد از طریق آرتروز سه گانه از مفصل‌های زیر تالار، کالکانیوکوبیوئید و تالونویولی است.

مرحله ۴ : در این مرحله تغییرات دژنراتیو اضافی در مفصل مچ پا وجود دارد. جراحی معمولاً شامل یک درمان با آرتروز پانتالیار مچ پا (مفصل زیر تالار، کلکانانوکوبیوئید و تالوناویکولار) است.

هر عمل جراحی معمولاً به مدت دو تا سه ماه توسط گچ گیری حفاظت می‌شود. بهبودی بعد از عمل حدود ۶ ماه تا ۱ سال طول می‌کشد تا به طور کامل بهبود یابد و به طور کامل در سطح عملکردی مطلوب قرار گیرد.

سبک زندگی و داروهای خانگی

1.استراحت

از انجام فعالیت‌هایی که وضعیت کف پا را بدتر می‌کند، خودداری کنید. در فعالیت‌های کم ‌تحرک‌تر شرکت کنید؛ مانند پیاده‌روی، دوچرخه سواری یا شنا و نه فعالیت‌های پریدن و دویدن و پرتحرک.

2.تقویت قوس کف پا

استفاده از برخی وسایل که در ایجاد قوس کف پا مؤثر هستند ممکن است بهبودی را افزایش دهند.

3.داروها

ممکن است برخی از داروهای ضد درد کمک کننده باشند.

4.کاهش وزن

کاهش وزن می‌تواند استرس و فشار روی پاها را کاهش دهد.

ویژگی کفش مناسب کف پای صاف

کف پای صاف با تخریب قوس پا، عامل دردهای مزمن در کمر و زانو است که برای مدیریت آن، علاوه بر ورزش، استفاده از کفش استاندارد حیاتی است. مهم‌ترین ویژگی کفش مناسب کف پای صاف شامل داشتن پاشنه محکم برای حمایت از مچ، زیره منعطف با قابلیت جذب ضربه و تأمین قوس استاندارد است.

جمع بندی

کف پای صاف عارضه‌ای است که در اثر کاهش یا از بین رفتن قوس طبیعی پا رخ داده و اگرچه در کودکان اغلب طبیعی است، اما در بزرگسالان می‌تواند منجر به خستگی زودرس و دردهای زنجیره‌ای در زانو، کمر و مچ پا شود. این ناهنجاری که به دو نوع انعطاف‌پذیر و سخت تقسیم می‌شود، تحت تأثیر عواملی همچون وراثت، چاقی، کوتاهی تاندون آشیل و ضعف عضلات شکل می‌گیرد و تشخیص دقیق آن نیازمند معاینه بالینی و گاهی تصویربرداری است.

کف پای قوس با یک قوس طولی مسطح غیر طبیعی نمایان می‌شود. افرادی که این شرایط را دارند در هنگام ایستادن و یا پیاده‌روی فشار زیادی را بر روی کف و پاشنه پای خود وارد می‌کنند.

قوس کف پا

طیفی از ناهنجاری‌های مرتبط با قوس کف پا شامل پنجه و انگشتان پا، پا، انقباضات فاسیا پلانتار و ناهنجاری انگشت شست وجود دارد. این می‌تواند باعث تحمل وزن زیاد در متاتارس و کالوس شود.

اتیولوژی(سبب شناسی)

اتیولوژی را می‌توان به مغز، نخاع، اعصاب محیطی یا مشکلات ساختاری پا نسبت داد. هنگامی که یک ناهنجاری حرکتی قبل از رشد کامل اسکلت بدن شروع می‌شود، می‌تواند یک تغییر اساسی در ساختار استخوان‌های سالم ایجاد کند. هنگامی که قوس کف پا در حین بلوغ اسکلتی به وجود می‌آید، ممکن است کمی موجب تغییر شود. دو سوم از بزرگسالان دارای کف پای قوس‌دار دارای یک بیماری عصبی اساسی هستند، معمولاً: بیماری‌های ستون فقرات، پلی ونیتیت، تومورهای داخل نخاعی، پولیومیلیت، سیرینژومیلیا، آتاکسی، فلج مغزی و تومورهای نخاعی، می‌تواند باعث عدم تعادل عضلات شود که منجر به افزایش قوس پا می‌شود. بیمار مبتلا به این ناهنجاری در یک طرف و بدون سابقه آسیب باید از نظر تومورهای ستون فقرات ارزیابی شود.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

مکانیسم علت و تغییر شکل اساسی قوس کف پا پیچیده است و به خوبی درک نشده است. عواملی که در توسعه این ناهنجاری تأثیرگذار به حساب می‌آیند شامل ضعف عضلانی و عدم تعادل بین عصب و عضلات، اثرات باقیمانده از بیماری‌های مادرزادی، ناهنجاری استخوان پس از سانحه، انقباض فاسیا پلانتار و کوتاه شدن تاندون آشیل است. همچنین به عنوان ارثی و نوروپاتی حسی (HMSN) شناخته می‌شود، از نظر ژنتیکی معمولاً در دهه اول زندگی با اختلال حرکتی، ضعف عضلات دیستال، ناهنجاری و شکستگی‌های مکرر نشان داده می‌شود. در بزرگسالی، بیماری Charcot-Marie-Tooth می‌تواند باعث ناهنجاری‌های دردناک پا مانند کف پای قوس‌دار شود. اگرچه این بیماری یک اختلال نسبتاً شایع در پا و مچ پا است، اما در مورد توزیع ضعف عضلات، شدت ناهنجاری‌های ارتوپدی یا انواع درد پا که تجربه می‌شود، کمی شناخته شده است. هیچ روش درمانی یا دوره‌های درمانی مؤثر برای متوقف کردن پیشرفت هر شکلی از Charcot-Marie وجود ندارد.

Charcot-Marie-Tooth

پیشرفت قوس کف پا که در بیماری Charcot-Marie-Tooth دیده می‌شود قبلاً با عدم تعادل قدرت عضلات اطراف پا و مچ پا مرتبط بوده است. یک مدل فرضی که توسط نویسندگان مختلف ارائه شده است، رابطه‌ای را توصیف می‌کند که به موجب آن عضلات خارجی ضعیف توسط عضلات داخلی قوی‌تر تقویت می‌شوند و باعث ایجاد یک حرکت اضافی خلفی و قدامی می‌شوند. به طور مشابه، عضلات خم کننده ضعیف تحت تأثیر عضلات قوی‌تر قرار دارند و باعث ایجاد اولین قوس و خمیدگی می‌شوند.

انواع قوس کف پا

معمولاً در منابع مختلف سه نوع اصلی (قوس کف پا) توصیف می‌شود:

 pes cavovarus

 pes calcaneocavus

 pes cavus

این سه نوع را می‌توان با نگاه ظاهری، علائم بالینی و ظاهر رادیولوژیکی تشخیص داد.

Pes cavovarus، رایج‌ترین نوع قوس کف پا، در درجه اول در اختلالات عصبی عضلانی مانند بیماری Charcot-Marie-Tooth دیده می‌شود و در موارد اتیولوژی ناشناخته معمولاً ایدیوپاتیک نامیده می‌شود.

افزایش قوس کف پا، اولین نشانه و تغییر شکل را در پنجه پا به وجود می‌آورد. تجزیه و تحلیل رادیولوژیک قوس کف پا در بیماری Charcot-Marie-tooth نشان می‌دهد که قسمت قدامی بطور معمول به‌صورت خم شده نسبت به قسمت خلفی قرار دارد.

 تخمین‌های خوبی در مورد شیوع قوس کف پا در جامعه وجود ندارد. اگرچه گزارش شده است که بین 2 تا 29٪ از جمعیت بزرگسال دچار این ناهنجاری هستند، بسیاری از داده‌های شیوع گزارش شده در این مطالعات وجود دارد. مطالعات مبتنی بر جمعیت نشان می‌دهد که شیوع کف پای قوس‌دار تقریباً 10٪ است.

آناتومی

از نظر بالینی این یک ناهنجاری در قوس داخلی پا هنگام تحمل وزن است. از نظر بیومکانیکی، این قوس به عنوان یک مانع اصلی چرخش داخلی تعریف شده است. هنگامی که زاویه بین تالوس و پاشنه کم می‌شود، استخوان ناوی به سمت استخوان مربعی حرکت می‌کند. این کار عملکرد مفصل کف پا و انگشتان را دشوار می‌کند. تالوس اتصال پا و مچ پا است. پا در اطراف تالوس می‌چرخد و استخوان مکعبی به همراه آن حرکت می‌کند.

مشخصات

در طول چرخه راه رفتن، پا در طول مرحله ایستاده قفل می‌شود و باعث می‌شود که فشار کمتری احساس شود. این می‌تواند منجر به metatarsalgia، شکستگی با فشار از قسمت پنجم متاتارسال، فاشیات پلانتار، درد قوس طولی داخلی، سندرم باند ایلو تیبیال و بی ثباتی شود. این قفل کردن و باز کردن یک عنصر مهم در کف پا است.

راه دیگر برای مشاهده عملکرد، مشاهده کف پا از جلو با برداشتن اولین گام با پای جلویی است. اگر یک محور که از طریق دو اتصال رسم شده و به موازات زمین باشد را در نظر بگیریم. هرچه محور به جهت عمودی نزدیک‌تر شود، انعطاف‌پذیری کمتری خواهد داشت. در پاهای دارای قوس بسیار، تحمل وزن به طور ناموزون در امتداد متاتارس و مرز جانبی پاها توزیع می‌شود. این نوع اختلال باعث می‌شود که پا در قسمت متاتارس و پاشنه، ناشی از فشار بیش از حد تحمل وزن تحت فشار شدید باشد. همچنین پا مستعد تشکیل استئوفیت در محل اتصال پایه‌های متاتارس و استخوان میخی است.

علائم و ارائه بالینی

درمانگران به کمک بررسی میزان درد، بی ثباتی پا، مشکل در راه رفتن و مشکلات مربوط به کفش برای تشخیص استفاده می‌کنند. علائم با میزان ناهنجاری متفاوت است. طیف وسیعی از شکایات گزارش شده شامل متاتارسالژی، درد زیر متاتارس، فاسئیت پلانتار، حساسیت به لمس (دردناک)، آرتروز مچ پا و تاندونیت آشیل است.

تورم

ناپایداری مچ پا

چرخش داخلی پا

خم شدن کف پا

شکستگی بر اثر فشار در اندام تحتانی

زانو درد

سندرم اصطکاک باند ایلوتیبیال

کمردرد

عدم تعادل

مدیریت پزشکی

مدیریت پزشکی این است که بیمار بتواند بدون هیچ مشکلی درمان شود. این مهم است که بیمار درک کند که بازتوانی با جراحی پای سالم و طبیعی را فراهم نمی‌کند. هدف اصلی از بازتوانی با جراحی، تولید پلژی و کاهش درد است. انجام جراحی‌های مکرر می‌تواند ضروری باشد، خصوصاً اگر ناهنجاری پیشرونده باشد. روش‌های جراحی را می‌توان به طور گسترده‌ای به روش‌های بافت نرم و استخوانی طبقه‌بندی کرد. درمان مشکلات تاندون و پوکی استخوان می‌تواند اصلاح ناهنجاری را بدون نیاز به جراحی امکان سازد.

آزمایش‌های بالینی

تست بلوک کالمن تعیین می‌کند که مفصل ساب تالار انعطاف پذیر است یا خیر. آزمایش با داشتن یک پایه ایستاده و یک بلوک چوبی 1 اینچی در زیر پاشنه پا و پهلو انجام می‌شود. اگر قسمت پاشنه پا در موقعیت خنثی اصلاح شود، تغییر شکل انعطاف پذیر است. در صورت صحیح نبودن تمرین، ناهنجاری سفت و سخت خواهد شد. (افزایش درد پاشنه)

مدیریت توان‌بخشی

تمرینات توان‌بخشی پیشنهادی برای بیماران مبتلا به قوس شدید کف پا به طور معمول شامل راهکارهای کاهش و توزیع مجدد فشار در کف پا، با استفاده از کفی‌های طبی پا و کفش مخصوص است.

کفی‌های طبی باید به اهداف خاصی برسند:

افزایش سطح تماس کف پا و متاتارس به کمک این کفی‌های طبی ایجاد می‌شود. افزایش سطح تماس کف پا باعث می‌شود که پا وزن وارد شده را در قوس تحمل کند، در حالی که متاتارس در طی فعالیت متحمل وزن کمتری است. برخی از قوس‌های کف پا از ناپایداری مچ پا در ناحیه میانی و اختلال در پشت پا رنج می‌برند. کشش و تقویت ماهیچه‌های کوتاه شده و ضعیف، استفاده از طب سوزنی در کف پا، تقویت استخوانی، ماساژ، توان‌بخشی‌های فیزیکی پا و مچ پا و راهکارهای بهبود تعادل با استفاده از کفی‌هایی که دارای عمق جهت پر کردن برجستگی استخوانی و جلوگیری از ساییدگی انگشتان پا هستند، ممکن است باعث بهبود علائم شود. برای ناهنجاری‌های واروس، اصلاح عضلانی می‌تواند عملکرد را بهبود بخشد. مهار ناهنجاری‌های پوستی یا افتادگی کف پا باعث می‌شود که بیماران بهبود یابند؛ اما در بیمارانی که آسیب‌های شدید دارند، لازم است ارزیابی مکرر توسط درمانگر انجام شود.

مدیریت جراحی

اصلاح کف پا

بسیاری از اصلاحات شامل انتقال تاندون و ترشحات کپسولی است

اصلاح انعطاف‌پذیری پلانتاری با انجام یک دورسیفلکسیشن

آرتروز متاتارس

آرتروز مفصل، استئوتومی جانبی در پشت پا

زمانی که حرف از کف پای صاف و یا ناهنجاری‌های اسکلتی بدن پیش می‌آید باید به دنبال پزشک و درمانگر متخصص مربوط به آن باشیم! معمولاً پزشکان طب ورزش، متخصصان آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی در صدر قرار گرفته و برای درمان باید به آن‌ها مراجعه کنیم. این افراد به دلیل دارا بودن دانش و تخصص کافی در زمینه‌ی ناهنجاری‌های بدن و شناخت کامل اسکلت بدن می‌توانند با معاینات مخصوص به هر ناحیه راه‌های درمانی مؤثر و مناسب را برای شما تجویز کنند. در اینجا راه‌های تشخیص کف پای صاف و درمان‌های خانگی و یا غیر خانگی را می‌خوانیم!

[sc name=”didar”][/sc]

در ابتدا برای مشاهده ظاهر پاهای خود، پزشک (که در ابتدا گفته شد) پاهای شما را از جلو، پشت و تمام جهات مشاهده خواهد کرد و از شما می‌خواهد که روی انگشتان پا بایستید. او ممکن است به الگوی سایش کفش‌های شما، نوع ایستادن، تغییر ظاهر استخوان‌های پا به خصوص کف پا و زانوها و انگشتان پا نگاه کند. پس از تشخیص ظاهری کف پای صاف از راه‌های غیر چشمی برای تشخیص کف پای صاف استفاده خواهد کرد که شامل موارد زیر است:

تشخیص کف پای صاف

اشعه ایکس: در اشعه ایکس معمولی از مقدار کمی اشعه برای تولید تصاویر از استخوان‌ها و مفاصل در اندام‌های شما استفاده می‌کنند. به ویژه در تشخیص آرتروز مفید است.

سی تی اسکن: این آزمایش با اشعه X تصویر اندام شما را از زوایای مختلفی می‌گیرد و جزئیات بسیار بیشتری نسبت به اشعه ایکس معمولی ارائه می‌دهد.

سونوگرافی: اگر پزشک شما به یک تاندون آسیب دیده مشکوک باشد، ممکن است این آزمایش را انجام دهد که از امواج صوتی برای تولید تصاویر دقیق از بافت‌های نرم در بدن استفاده می‌کند.

MRI: با استفاده از امواج رادیویی و یک آهنربای قوی انجام می‌شود، MRI جزئیات عالی از هر دو بافت سخت و نرم را ارائه می‌دهد.

آنالیز راه رفتن (Clinical gait analysis): با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته و دوربین‌های سرعت بالا نحوه راه رفتن و فعالیت عضلات بررسی می‌شود و ویژگی چگونگی کفی کفش و راه‌حل‌های درمانی مشخص می‌گردد. خوشبختانه این روش نسبت به روش‌های دیگر ایمن‌تر است.

در صورت عدم وجود درد، هیچ درمانی برای صافی کف پا توصیه نشده است اما همیشه این جمله را به یاد داشته باشیم پیشگیری بهتر از درمان است.

درمان کف پای صاف

اگر کف پاهای شما صاف، بد شکل و یا دردناک است، پزشک ممکن است موارد زیر را پیشنهاد کند:

کفی حمایتی قوس کف پا (کفی‌های طبی).

پشتیبانی و تقویت قوس‌های موجود در کف پا در تسکین درد ناشی از صافی کف پا و عوارض بعدی کمک می‌کنند.

یا این که پزشک شما ممکن است کفی‌های مخصوصی که برای پای شما طراحی شده و به اندازه پاهای شما قالب ریزی شده را پیشنهاد کند. این کفی‌ها کاملاً کف پای صاف را قوس‌دار نمی‌کند، اما اغلب علائم را کاهش می‌دهند.

تمرینات کششی: برخی از افراد دارای کف پای صاف نیز تاندون آشیل کوتاهی دارند. تمرینات کششی در این تاندون ممکن است کمک کننده باشد.

کفش‌های مخصوص: یک کفش از لحاظ ساختاری خاص و مناسب ممکن است راحت‌تر از صندل یا کفش معمولی و غیر خاص باشد.

درمان‌های اصلاحی

یک متخصص حرکات اصلاحی می‌تواند با استفاده از تجزیه و تحلیل ویدیویی از نحوه راه رفتن و اسکن کف پا به بهبود وضعیت شما کمک کند.

عمل جراحي

جراحی فقط برای اصلاح صافی صورت نمی‌گیرد. با این وجود، ممکن است برای یک مشکل مرتبط مانند پارگی تاندون یا پارگی جراحی داشته باشید.

سبک زندگی و داروهای خانگی

اگر کف پاهای شما صاف است و احساس درد جزئی را ایجاد می‌کند، ممکن است بخواهید برای کاهش این درد مواردی را امتحان کنید:

• استراحت

از فعالیت‌هایی که وضعیت شما را بدتر می‌کند، خودداری کنید. در فعالیت های کم‌تحرک تر شرکت کنید؛ مانند پیاده روی، دوچرخه سواری یا شنا و نه فعالیت‌های پریدن و دویدن و پرتحرک.

• پشتیبانی و تقویت قوس کف پا

استفاده از برخی وسایل که در ایجاد قوس کف پا مؤثر هستند ممکن است بهبودی شما را افزایش دهند.

• داروها

ممکن است برخی از داروهای ضد درد برایتان کمک کننده باشند.

• کاهش وزن

کاهش وزن می‌تواند استرس و فشار روی پاهای شما را کاهش دهد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر صاف بودن کف پاهای شما باعث ایجاد درد قابل توجهی می‌شود، پزشک شما ممکن است شما را به پزشک متخصص در اختلالات پا (podiatrist) یا پزشکی ورزشی ارجاع دهد.

آنچه شما برای مراجعه به پزشک باید انجام دهید:

کفش‌های روزمره خود را در زمان مراجعه بپوشید تا پزشک بتواند الگوهای سایش کفش و کف پا را بررسی کند.

قبل از قرار ملاقات، ممکن است بخواهید پاسخ سؤالات زیر را بنویسید:

• چه موقع برای اولین بار متوجه وجود مشکل در پاهای خود شدید؟

• در صورت وجود چه مشکلات پزشکی دیگری دارید؟

• آیا والدین یا خواهر و برادران شما هم این مشکل را دارند؟

• آیا تا به حال پا یا مچ پای شما آسیب دیده است؟

• به طور مرتب چه داروها و مکمل‌هایی مصرف می‌کنید؟

چه انتظاری از پزشک می‌رود؟

پزشک ممکن است برخی از سؤالات زیر را بپرسد:

• دقیقاً در کجا صدمه دیده است؟

• چگونه درد (خسته‌کننده، تیز، سوزش) را توصیف می‌کنید؟

• آیا حرکت یا موقعیت خاصی درد را کاهش می‌دهد یا آن را بدتر می‌کند؟

• آیا نوع کفشی که می‌پوشید، روی درد تأثیر می‌گذارد؟

• آیا می‌توانید روی یک پا روی نوک انگشتان بایستید؟

• کفی کفش‌های ایجاد قوس پا را امتحان کرده‌اید؟

• این درد چگونه در زندگی شما تأثیر می‌گذارد؟

پس از جواب به تمام سؤالات به مرحله‌ای می‌رسید که راه درمان صحیح و مناسب را انتخاب کرده و با رعایت آن به بهبودی کامل می‌رسید.