زمانی که افراد با عارضه صافی کف پا مواجه میشوند، اولین سوالی که به ذهنشان خطور میکند این است که صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. جواب به این سوال به فاکتورهای بسیاری بستگی دارد. به عبارتی نمیتوان به صورت دقیق پاسخ داد که کف پای صاف تا چه سنی قابل درمان است. پیش از این باید بدانید که صافی کف پا انواع مختلفی دارد و فاکتور سن تنها نمیتواند دلیلی بر درمان شدن و یا نشدن این عارضه باشد.

در ادامه به بررسی درمان صافی کف پا با توجه به فاکتور سن خواهیم پرداخت تا تمامی سوالاتتان در این زمینه رفع شود.

آیا میدانید صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است؟

قبل از اینکه بدانید صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است، بهتر است انواع صافی کف پا و دلایل هر یک از آنها را مورد بررسی قرار دهیم. پس از بررسی انواع صافی پا میتوانید در مورد اینکه صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است تصمیم گیری کنید.

انواع صافی کف پا به این شرح است:

• مادرزادی: این نوع از صافی کف پا اغلب در کودکان قابل تشخیص است. صافی کف پا مادرزادی در سنین پایین قابل درمان است.
• عملکردی: صافی کف پا عملکردی زمانی اتفاق می‌افتد که شخص بر حسب اتفاق‌های گوناگون و یا نحوه قرار دادن پای خود بر روی زمین دچار میشود.
• ساختاری: در این نوع از صافی کف پا ساختار مفاصل و استخوان‌ها ایجاب میکند که شخص به این عارضه مبتلا باشد.

صافی کف پا علاوه بر انواع مختلف درجات مختلفی نیز دارد. نحوه درمان صافی کف پا باید توسط افراد متخصص در این زمینه ارائه شود.

درمان صافی کف پا مادرزادی

صافی کف پا در کودکان بسیار طبیعی است. اما باید بدانید که صافی کف پا تا چه سنی نرمال است و صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. صافی کف پا در کودکان 1 الی 5 ساله بسیار طبیعی است. به عبارتی تمامی کودکان تا سن 5 سالگی کف پای صاف دارند. بعد از 5 سالگی ساختار بدن شروع به تغییر کردن میکند و کم کم قوس کف پا ظاهر میشود.

زمانی میتوان شخصی را به عارضه صافی کف پا مادرزادی نسبت داد که پس از سن 5 سالگی نیز هنوز کف پای صاف داشته باشد. البته تشخیص صافی کف پا مادرزادی باید توسط پزشک متخصص و ارتوپد امکان پذیر است. پیش از مراجعه به پزشک هیچ نگرانی در مورد پاهای فرزندتان نداشته باشد.

و اما درمان‌ها:

• استفاده از کفشها و کفی‌های مخصوص
• انجام انواع حرکات کششی و اصلاحی زیر نظر ارتوپد

معالجه صافی کف پا عملکردی

صافی کف پا عملکردی مادرزادی نیست. به عبارتی افرادی که به صافی کف پا عملکردی دچار میشوند به طور طبیعی با قوس کف پا به دنیا می آیند. با این حال باید بدانید که صافی کف پا تا چه سنی قابل درمان است. حتی اگر این عارضه از نوع عملکردی باشد.

افرادی که به صافی کف پای عملکردی دچار میشوند نوعی ضعف در پای خود دارند که باعث فرو ریختن آن قوس و ایجاد صافی کف پا می شود. در صافی کف پا عملکردی شست پا ها نیز منحرف میشود و ارتفاع قوس میانی-طولی در هنگام تحمل وزن نامتعادل و غیر استاندارد میشود.

درمان صافی کف پای عملکردی با انجام انواع ورزش‌های اصلاحی و شرکت در جلسات فیزیوتراپی امکان پذیر است.

معالجه صافی کف پا ساختاری

افرادی که کف پای صاف «ساختاری» دارند با آن به دنیا می‌آیند و برای اصلاح آن کار باید مراحل مختلفی را طی کنند. در صافی کف پا ساختاری قوس طولی و داخلی پا کاملا از بین میرود. به دنبال آن عارضه هالوکس والگوس نیز اتفاق می‌افتد و قوس میانی برجسته میشود. در اصطلاح عامیانه به صافی کف ساختاری، قوس پا افتاده نیز اطلاق میشود.

تشخیص کف پا ساختاری بسیار راحت است و تنها با یک مشاهده ساده توسط پزشک قابل رویت است. عدم توجه به درمان کف پای ساختاری بعدها میتواند مشکل ساز باشد.

درمان صافی کف پا در کودکان و بزرگسالان می تواند متفاوت باشد. در هر دو مورد، معمولاً یک روش محافظه کارانه ترجیح داده می شود و فقط برای موارد شدیدتر جراحی انجام می شود.

درمان صافی کف پا در کودکان

به طور کلی، درمان کف پای صاف در کودکان وجود ندارد و  معمولاً در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی قوس پا ایجاد می شود.

شواهد موجود نشان می دهد که استفاده از اُرتز در کودکان با کف پای صاف به ندرت تاثیرگذار است مپر در کودکانی که مبتلا به ناهنجاری های مادرزادی پا باشند. جراحی حداکثر تا اوایل نوجوانی، زمانی که ساختار استخوان هنوز در حال رشد است، انجام می شود. سپس از اُرتز برای اطمینان از بهبودی پا در موقعیت صحیح استفاده می شود.

درمان غیر جراحی در بزرگسالان

قوس های افتاده در بزرگسالان اغلب نیازی به درمان ندارند. افرادی که علائم دائمی یا شدید دارند می توانند از ارتزها و حرکات کششی و تقویتی مچ پا بهره مند شوند. به طور کلی قبل از اینکه جراحی در نظر گرفته شود، درمان های محافظه کارانه ای مانند تزریق داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، کورتیکواستروئیدها و اُرتزها یا بریس ها امتحان می شوند.

در درمان های غیر جراحی از اُرتز برای تغییر ساختار پای شما استفاده می شود. در طی چند هفته یا چند ماه، و به صورت تدریجی لایه‌هایی اضافه می‌شوند که به شما این امکان را می‌دهند که به تدریج با کمترین ناراحتی خود را با این ارتز وفق دهید.

درمان همچنین باید شامل تمریناتی باشد که انعطاف و قدرت قوس را افزایش می دهد. از جمله تکنیک هایی که معمولا توسط متخصصین پا و فیزیوتراپ استفاده می شود:

ژیمناستیک پا شامل فعالیت هایی است که عضلات درونی پا را تقویت می کند. این حرکات ممکن است شامل برداشتن تیله ها با انگشتان پا، چیدن وسایل با انگشتان پا، یا نوشتن اعداد روی شن با انگشت شست پا باشد.

حرکات کششی مچ پا نیز  ممکن است برای برگرداندن انعطاف پذیری به عضلات پشت ساق پا و تاندون آشیل شما استفاده شود. سفت شدن و کوتاهی عضلات پشت ساق و تاندون آشیل می‌تواند حرکات طبیعی مچ پای شما را مختل کنند.

Downward Dog  یک حرکت در یوگا است که هدف آن کشش و تقویت عضلات ساق پا و تاندون آشیل است.

ماساژهای درمانی، مانند چرخاندن توپ زیر پا، ممکن است به بهبود انعطاف پذیری قوس کمک کند و در عین حال درد را کاهش دهد.

عمل جراحی

در صورت نیاز، جراحی کف پای صاف می‌تواند باعث تسکین درد شود و حتی ممکن استباعث تشکیل دوباره قوس پا  در جایی که وجود نداشته است، شود. از آنجایی که علل و محل درد می تواند متفاوت باشد، هیچ دو جراحی هرگز شبیه هم نیستند. رویکرد جراحی در نهایت بر اساس سن، علائم و ماهیت تغییر شکل ساختاری شما خواهد بود.

دو نوع جراحی اصلی برای درمان صافی کف پا وجود دارد. رایج ترین آنها جراحی ترمیمی است که تاندون ها را تغییر مکان می دهد و مفاصل خاصی را به هم می چسباند تا به درستی پا را نگه داری کنند. در روش دیگری از ایمپلنت ساب تالار برای حمایت از قوس استفاده می شود. ایمپلنت فلزی در پشت پا گذاشته می شود تا صافی کف پا را اصلاح کند.

جمع بندی

صافی کف پا (به ویژه نوع مادرزادی) تا سن ۵ سالگی طبیعی تلقی شده و اغلب خود به خود بهبود می‌یابد؛ بنابراین، سن به تنهایی محدودیت درمان نیست و ماهیت عارضه تعیین‌کننده است. درمان در کودکان تا اوایل نوجوانی بر روش‌های غیرجراحی مانند ارتز، حرکات اصلاحی (ژیمناستیک پا) و کشش تاندون آشیل متمرکز است. در بزرگسالان و موارد شدید ساختاری، هدف کنترل درد و علائم مزمن با ارتزهای سفارشی و تزریقات دارویی است. جراحی (مانند تغییر مکان تاندون یا ایمپلنت ساب تالار) به عنوان آخرین راهکار و فقط برای موارد شدید یا دردناک در نظر گرفته می‌شود.

در این مقاله به علایم ظاهری کف پای صاف، روش های تشخیص و علائم کف پای صاف و استفاده از اسکنرها برای تشخیص صافی کف پا در بیماران اشاره شده است. در عارضه‌ی کف پای صاف یا پس پلانوس، به دلیل نبود قوس طبیعی، هنگام ایستادن تمام کف پا بر روی زمین قرار می‌گیرد. این مسئله در نوزادان و کودکان نوپا به خاطر وجود بافت نرم و چربی، امری طبیعیست. اما اگر پس از ۴ سالگی، کف پای کودک هنوز هم صاف بود و یا با مشکل در فعالیت و درد پا روبرو شده بود، باید با مراجعه به پزشک، به تشخیص و سپس درمان او پرداخت. در ادامه به بررسی و نحوه‌ی تشخیص کف پای صاف در کودکان و بزرگسالان می‌پردازیم.

تشخیص و علائم کف پای صاف

در بزرگسالان ظاهر این عارضه بسیار محسوس تر از کودکان است. کودکی که دچار این عارضه می‌باشد، مچ پا و پاهای او در یک راستا قرار نمی‌گیرد، به همین علت زانوها و لگن کودک از حالت تراز خارج می‌شود، که این امر مشکلات و علائمی را به همراه خود خواهد داشت.

اگر مشکوک به صافی کف پا در کودکتان هستید، با دیدن هر یک علائم زیر به متخصص اُرتوپد مراجعه کنید:

• عدم شرکت در بازی‌ها و فعالیت‌های حرکتی

• گرفتگی‌های مکرر و درد در ناحیه‌ی مچ پا، ساق، زانو و ران‌ها

• افزایش درد پاها در هنگام فعالیت معمول و دویدن

• کاهش انرژی و خستگی زودرس هنگام فعالیت

• ضعف در تاندون آشیل پا

• در یک راستا قرار نگرفتن پاها

• مشکل یا تغییر شکل در انگشتان پا

راه‌های تشخیص کف پای صاف

ساده‌ترین روش برای تشخیص کف پای صاف به این صورت است که، کف پا را مرطوب کرده و روی یک کاغذ تیره رنگ قرار دهید. در این حالت با توجه به ردی که از کف پا روی کاغذ ایجاد می‌شود، می‌توان قوس کف پا را بررسی نمود.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

معمولا در بررسی اولیه‌ی متخصص، بیمار ایستاده معاینه می‌شود. در کودکان مشاهده‌ی راه رفتن و بررسی دردِ ناحیه ساق پا، می‌تواند در تشخیص پزشک نقشی اساسی ایفا کند. همچنین به دلیل چرخش مچ به سمت داخل، که به خاطر صافی کف پا ایجاد می‌شود، لبه‌های داخلی کفش، بیشتر از سایر نقاط دچار فرسودگی خواهند شد.

در افراد مبتلا به این عارضه، ضعف و اختلال در تاندون‌ها می‌تواند بر راه رفتن بیمار اثر گذاشته و باعث درد و ورم در قسمت داخلی مچ پا، زیر برآمدگی استخوانی شود. به همین منظور برای بررسی وضعیت تاندون و عملکرد آن، تست ایستادن بر روی پنجه، مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این تست پزشک از بیمار می‌خواهد که بر روی یک پا ایستاده و ۳ تا ۵ بار پاشنه‌ی خود را از زمین بلند کند و روی پنجه بایستد؛ اگر بیمار نتواند این حرکت را انجام دهد و یا با درد مواجه شود، به احتمال زیاد تاندون خلفی دچار مشکل شده است.

به غیر از معاینه‌های اولیه‌ای که ذکر شد، اگر بیمار با درد مزمن دست و پنجه نرم کند و یا بیمار فردی بزرگسال باشد و نیاز به بررسی تخصصی تری داشته باشد، از آزمایش‌های تصویربرداری زیر استفاده می‌گردد:

• عکس برداری با اشعه‌ی ایکس (X-ray)

• سی تی اسکن (CT Scan)

• اسکن اولتراسوند (Ultrasound)

• آزمایش ام آر آی (MRI)

استفاده از اسکنرها

به غیر از علائم ظاهری و روش‌های تشخیصی ساده‌ای که اندکی قبل مورد بررسی قرار دادیم، متخصص می‌تواند با استفاده از اسکنر‌هایی نیز به بررسی اختلالات کف پای بیمار بپردازد.

اسکنرهای مخصوصی که برای این عارضه استفاده می‌شوند، قادرهستند با تهیه‌ی یک نمونه، اطلاعات و جزئیات دقیقی را از کف پای بیمار در اختیار پزشک قرار دهند. این اسکنر‌ها در سه مدل مختلف طراحی شده‌اند که هر کدام برای طیف خاصی از بیماران پیشنهاد خواهند شد:

• اسکن دو بعدی: از این اسکن برای تایید کف پای طبیعی و تشخیص کف پای صاف یا کف پا با قوس بیش از حد استفاده می‌شود.

• اسکن فشار: این اسکن، فشار وارده از کف پای بیمار را در حال ایستادن (استاتیک) و راه رفتن (دینامیک) اندازه‌گیری و بررسی می‌کند.

• اسکن سه بعدی: توسط این اسکن، یک قالب دیجیتالی سه بعدی از کف پا تهیه می‌شود که به وسیله‌ی آن، کفی طبی برای بیمار ساخته می‌گردد.

از نکات مثبت اسکنرها این است که جوابشان معمولا در کمتر از چند دقیقه حاضر می‌شود.

شاخص‌های ارزیابی برای تشخیص کف پای صاف

برای تشخیص کامل‌تر این عارضه، شاخص‌هایی در علم پزشکی تعریف شده است که به اختصار به شرح آنها می‌پردازیم.

• روش Calcaneal Pitch Measurement : متخصص در این روش زاویه‌ی بین پاشنه و کف پا یا استخوان کالکانئوس را مورد بررسی قرار می‌دهد و اگر زاویه، کمتر از ۱۷-۱۸ درجه باشد، تشخیص نهایی صافی کف پا خواهد بود‌.

• روش Meary’s Angle : در این شیوه زاویه‌ی بین محور طولی استخوان تالوس با اولین استخوان متاتارس، توسط متخصص بررسی می‌گردد. این روش می‌تواند سه نتیجه متفاوت را ارائه دهد.

اگر زاویه کمتر از ۴ درجه باشد، یعنی میزان صافی کف پا، خفیف است. اگر بین ۱۵ تا ۳۰ درجه باشد، یعنی عارضه در حد متوسط و پیشرفته‌تر از مرحله‌ی خفیف است؛ و در نهایت اگر زاویه بیشتر از ۳۰ درجه تشخیص داده شود، عارضه در دسته‌ی شدید قرار داده خواهد شد.

به عنوان سخن آخر، قابل ذکر است که عارضه‌ی کف پای صاف، چه در کودکان و چه در بزرگسالان، به راحتی توسط متخصص قابل شناسایی است و پس از تشخیص کامل، درمان مناسب از سوی پزشک تجویز می‌گردد.

کف پای صاف عارضه‌ای است که سلامت بزرگسالان و کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مشکل می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود و عوارض متعددی از قبیل کمر درد، پا درد، خستگی مفرط عضلانی، تغییر شکل انگشتان پا، از تراز خارج شدن زانوها و لگن را نیز ایجاد کند. پس در صورت مشکوک بودن به این عارضه و جلوگیری از تشدید عوارض، باید به متخصص مراجعه نمود. در این مقاله به بررسی دستگاه‌های تشخیص کف پای صاف پرداخته شده است؛ و انواع دستگاه‌های اسکن کف پای صاف معرفی و با یکدیگر مقایسه شده‌اند.

برای تشخیص کف پای صاف، از روش‌های مختلفی استفاده می‌شود که می‌توان به علائم ظاهری، تست‌های بالینی و دستگاه‌های مخصوص اشاره کرد. در ادامه به معرفی و بررسی دستگاه اسکن کف پای صاف می‌پردازیم.

[sc name=”didar”][/sc]

دستگاه تشخیص کف پای صاف

دستگاهی که برای اسکن کف پای صاف مورد استفاده قرار می‌گیرد، نوعی اسکنر است که با آنالیز مرکز ثقل و توزیع فشار کف پا، اختلالات پا را تشخیص می‌دهد. این اسکنرها انواع مختلفی دارند:

• اسکنر نوری کف پا
• اسکنر فشاری کف پا
• دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام
• اسکنر سه بعدی کف پا

اسکنر نوری کف پا

ساده‌ترین دستگاه برای این مورد، اسکنرهای نوری هستند. این اسکنرها از یک سطح شیشه‌ای، دوربین و منبع نور ساخته شده‌اند و تقریباً شبیه به دستگاه‌های اسکن کاغذ کار می‌کنند. به این شکل که مراجعه کننده، بر روی صفحه‌ی شیشه‌ای دستگاه، ثابت می‌ایستد تا کف پا اسکن شود. توسط اسکنرهای نوری، وضعیت و نوع قوس کف پا و ابعاد دقیق، برای ساخت کفی و کفش طبی، تعیین می‌شود.

از دیگر کاربردهای این نوع اسکنر می‌توان به شناسایی نقاط پرفشار کف پا، توسط رنگ تصاویر اشاره کرد. بدین صورت، قسمتی که به رنگ سفید نزدیک‌تر است یعنی آن ناحیه از کف پا، فشار و وزن بیشتری را متحمل شده است‌.

اسکنر نوری برای تشخیص صافی کف پا و سایز دقیق پا بسیار کاربردیست؛ اما دارای نقاط ضعفی نیز می‌باشد:

• عدم استفاده در حالت داینامیک (آهسته راه رفتن)
• دقت و کیفیت نسبتاً پایین در ارائه نقاط پرفشار
• کاربردی نبودن برای آنالیز کف پای مبتلایان به دیابت
• عدم تشخیص کف پای صاف منعطف از کف پای صاف فیکس
• نداشتن نمودارهای تحلیلی

اسکنر فشاری کف پا

اسکنرهای فشاری در طول‌های متفاوت، ارتفاع ۱۰ میلیمتر و عرضی حدود ۴۰ سانتیمتر ساخته می‌شوند؛ و معاینه بیمار به دو حالت ایستایی (ثابت ایستادن) و یا داینامیک (آهسته قدم برداشتن) امکان‌پذیر است. سطح اسکنرهای فشاری با هزاران سنسور پوشیده شده که فشار وارده از سطح زمین و توزیع آن بر کف پا را آنالیز می‌کنند.

در نتیجه‌ی این بررسی، اطلاعاتی دقیق، از جزئیاتی مانند ساختار اسکلتی پاها، شدت قوس کف پا (کف پای صاف، نرمال یا قوس بیش از حد)، ناهنجاری‌های حرکتی و نقاط تحت فشار مضاعف نیز، به متخصص ارائه می‌شوند. اسکنرهای فشاری از کیفیت و دقت بیشتری نسبت به اسکنرهای نوری برخوردار هستند. قابل ذکر است که ارائه‌ی داده‌ها و نمودار در این دستگاه به صورت تخصصی می‌باشد و باید توسط متخصصِ آموزش‌دیده، تفسیر شوند.

دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام

برای معاینه‌ی کامل کف پا از جمله تشخیص صافی کف پا، می‌توان از نوع پیشرفته‌ی اسکنرهای فشاری، به نام دستگاه آنالیز گیت یا تحلیل گام، بهره برد. این دستگاه‌ها قادر هستند که الگوی دقیقی از راه رفتنِ مراجعه کننده را با بررسی قدم‌های او، ارائه کنند.

دستگاه آنالیز گیت، افزون بر قابلیت‌های اسکنر فشاری، می‌تواند اختلاف فاز و فاصله‌ی بین پاها، طول گام‌ها، جابجایی مرکز ثقل بدن و نمودارهای حرکتی را نیز، در اختیار متخصص قرار دهد. همچنین اسکن کف پای صاف توسط این دستگاه، با مدت زمان کمتری انجام می‌شود.

در مجموع مزیت و برتری‌ اسکنرهای فشاری و دستگاه‌های آنالیز گیت، نسبت به اسکنرهای نوری به شرح زیر است:

• امکان اسکن کف پای صاف حتی در حالت داینامیک یا قدم آهسته
• مناسب برای بیماران دیابتی برای تشخیص کف پای صاف و نقاط مستعد زخم
• ارائه تصاویر، با کیفیت بالاتر و اطلاعات دقیق‌تر از قسمت‌های مختلف پا و تشخیص ناهنجاری‌های اسکلتی-عضلانی
• تشخیص توزیع نامناسب فشار بر کف پا
• تشخیص و بررسی جابجایی مرکز ثقل در کف پا
• ارائه‌ی نمودارهای حرکتی با دقت بالا
• بررسی مشکلات زانو و لگن

اسکنر سه بعدی تشخیص کف پای صاف

استفاده از اسکنر سه بعدی کف پا بدین صورت است که مراجعه کننده پای خود را بر روی آن می‌گذارد و چند ثانیه صبر می‌کند تا لیزر، تمام کف پا را اسکن کند؛ سپس خروجی این دستگاه به شکل یک مدل سه بعدی، در دیتابیس ذخیره می‌شود.

ویژگی خاص اسکن سه بعدی این است که می‌تواند در حالت‌های نشسته، ایستاده، بدون وزن و یا با نصف وزن بررسی را انجام دهد. این دستگاه ارتفاع قوس کف پا را بسیار دقیق بررسی کرده و به صورت خودکار نوع قوس کف پا را تشخیص می‌دهد. همچنین اطلاعات جامعی را درباره‌ی ابعاد کف پا در اختیار پزشک می‌گذارد. قابل ذکر است که لیزرِ این دستگاه هیچ عوارضی در پی نخواهد داشت.

با تمام این ویژگی‌ها، نقاط ضعف این مدل از اسکنر نسبت به دو مدل قبلی، عدم امکان تست در حالت داینامیک و عدم تشخیص ناهنجاری‌‌های ساختاری پا می‌باشد.

سخن آخر

همان طور که می‌دانید تشخیص به موقع و دقیق کف پای صاف، از اهمیت بسیاری برخوردار است. طبق توضیحات، بهترین دستگاه‌ها برای این مورد، اسکنرهای فشاری و دستگاه آنالیز گیت هستند؛ که اطلاعات کافی و جامعی را در اختیار متخصص قرار می‌دهند.

حتما تا به حال این مَثَل را شنیده‌اید که پا قلب دوم انسان است. پاها به عنوان ستون سیستم اسکلتی-عضلانی بدن، هنگام ایستادن، پیاده‌روی و دویدن، همواره وزن بدن را بر روی خود تحمل کرده و فشار و ضربه‌های وارده از سوی زمین را به خود جذب می‌کنند. به همین علت سلامت کف پاها همیشه مورد توجه بوده است؛ زیرا که هر آسیب یا عارضه‌ای مانند کف پای صاف ، تاثیر بسیاری بر کیفیت زندگی فرد خواهد گذاشت. گاهی اوقات این عارضه‌ها به راحتی نمایان نمی‌شوند؛ در این مواقع برای تشخیص، از اقداماتی مانند اسکن کف پا بهره خواهیم برد که در ادامه این مطلب به فواید اسکن کف پا و نحوه انجام آن اشاره می کنیم.

اسکن کف پا چیست؟

علت بسیاری از عارضه‌های حرکتی و ساختاری از جمله درد‌های کمر، در نهایت به پا ختم می‌شود. برای مثال در کف پای صاف حتی اگر خود کف پا هیچ دردی نداشته باشد، می‌تواند عامل درد برای مچ، ساق، زانو، ران‌ها و لگن باشد. به همین دلایل سلامت کف پاها از اهمیت بسیاری برخوردار است. اسکن کف پا می‌تواند جزئیات بسیاری از عارضه‌ی وارد شده، نقاط فشاری، عملکرد ساختاری و ابعاد دقیق برای ساخت کفی طبی به متخصص ارائه دهد و به تشخیص صحیح بیماری کمک شایانی کند.

اسکن کف پا با آنالیز فشار وارد شده بر پاشنه تا نوک انگشتان پا، اطلاعاتی را ارائه می‌دهد، که پزشک با توجه به آنها می‌تواند مسیر درمانی بیمار را تعیین کند.

اسکن کف پا چگونه انجام می‌شود؟

با توجه به هدفی که پزشک در اسکن دنبال می‌کند، از اسکنرهای مختلفی استفاده می‌شود. بعضی از اسکنرها قادر هستند در هر دو حالت ایستاده و نشسته کف پا را بررسی و تصاویر را با یکدیگر تلفیق کنند. سپس یک تصویر جامع از نقاط فشاری و عملکرد کف پا را در اختیار متخصص قرار دهند.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

اسکنرهای کف پا به دو دسته‌ی نوری و فشاری تقسیم می‌شوند. اسکنرهای نوری، در مدل‌های دو بعدی و سه بعدی، با استفاده از نور، تمرکز فشار در هر نقطه از کف پا را مشخص کنند. اسکنرهای فشاری وضعیت بیمار را در دو حالت ایستاده (استاتیک) و حرکت آهسته (داینامیک) بررسی می‌کند.

اسکن کف پای نوری

اسکن کف پای فشاری

در مجموع برای تهیه‌ی اسکن، فرد به حالت نشسته یا ایستاده، با گام‌های ثابت یا آهسته بر روی اسکنر قرار می‌گیرد و این عمل حدودا ۱۵ دقیقه به طول می‌انجامد.

موارد قابل مشاهده در اسکن

همان طور که گفته شد، در این اسکن بخش‌های مختلف کف پا، آنالیز شده و اطلاعاتی از مشکلات احتمالی را در اختیار متخصص قرار می‌دهد. به طور کلی می‌توان گفت در نتیجه‌ی اسکن کف پا موارد زیر مشاهده می‌شود :

• نوع و شدت قوس کف پا

• عدم وجود قوس کف پا یا صافی کف پا

• نقاط و الگوی توزیع فشار در کف پا

• شکل کف پا (طبیعی، مستطیلی، شکسته) و سایز دقیق برای ساخت کفش و کفی طبی

• الگوی راه رفتن و مشکلات موجود در آن

فواید اسکن کف پا

• تعیین میزان دقیق قوس کف پا طراحی دقیق کفی و کفش مناسب

• کمک به مدیریت بیماران دیابتی و شناسایی زخم‌های احتمالی در کف پا

• تشخیص علت فشار و در نتیجه کاهش فشار بر مناطق آسیب دیده

• ارائه اطلاعات دقیق از الگوی راه رفتن

• تشخیص عدم تقارن در مرحله موضع گیری

• تشخیص اختلاف فشار کف پای چپ و راست

• کمک به بهبود تعادل با استفاده از داده‌های اسکن

اسکن پا برای چه کسانی سودمند است؟

برخی از بیماران، برای تشخیص صحیح و کمک به روند درمان خود لازم است حتما اسکن کف پا را انجام دهند :

• افرادی که قوس پای بسیار شدید دارند.

• افرادی که دچار عارضه‌ی کف پای صاف هستند.

• کسانی که از خار پاشنه و پینه­های دردناک رنج می‌برند.

• کسانی که به مدت طولانی و مزمن، با درد در ناحیه پاشنه‌ی پا مواجه شدند.

• مبتلایان به دیابت و نوروپاتی که در خطر زخم شدن پاها هستند.

• مبتلایان به بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون و فلج مغزی که در حفظ تعادل با مشکل روبرو هستند.

• کودکانی که به دلیل اختلال اوتیسم، دچار عدم تعادل و مشکل در راه رفتن هستند.

• افرادی که از کمر درد انتشاری به مفاصل رنج می‌برند.

• کسانی که به صورت مداوم در پاها و اندام تحتانی احساس درد می‌کنند.

• ورزشکارانی که قصد بهبود عملکرد و کاهش آسیب پا را دارند.

• کسانی که درطول روز به مدت طولانی می‌ایستند.

• قبل و بعد از عمل جراحی پا، بهتر است وضعیت بیمار بررسی شود.

 سخن آخر

به دلیل اهمیت سلامت پاها بر سایر اندامها و سلامت عمومی، پزشکان توصیه می‌کنند هر فردی برای بررسی سلامت خود و پیشگیری از مشکلات احتمالی، بهتر است سالی یک بار کف پای خود را اسکن کند.

کف پای صاف چیست در برخی از کودکان کف پای صاف بسیار شایع است و حین ایستادن و یا راه رفتن هرگز در پای خود قوس ایجاد نمی‌کنند و اگر بخواهید به رد پای فردی با کف پای صاف نگاه کنید، یک رد پای صاف و محکم بدون هیچ فرورفتگی در طرفین داخلی پاها مشاهده خواهید کرد که نشان دهنده از بین رفتن قوس طبیعی کف پا است. اگرچه بسیاری از افراد از داشتن کف پای صاف هیچ عارضه بدی ندارند، برای برخی دیگر کف پای صاف چندان خوش شانس نیست و گاهی مشکل ساز می‌شود.

کف پای صاف می‌تواند دردناک شود و حتی منجر به بی ثباتی مچ پا و بد شکلی پا شود. این وضعیت همچنین می‌تواند بر نحوه‌ی راه رفتن فرد تأثیر بگذارد و اگر این حالت مختل یا ناخوشایند شود، حرکت کردن و راه رفتن به یک دردسر واقعی تبدیل می‌شود.

[sc name=”didar”][/sc]

کف پای صاف چیست

پاها عضوی از بدن هستند که به خوبی طراحی شده‌اند که فرد را به جایی که نیاز دارد می‌برند، به فرد این امکان را می‌دهند که کار و فعالیت کنند و در اصل فرد را در طول زندگی حمل می‌کنند.

هدف قوس کف پا این است که به پاها اجازه دهد وزن بدن را به صورت متعادل و در عین حال انعطاف‌پذیر تحمل کنند و در حین راه رفتن یا دویدن فرد را به سمت جلو سوق دهند. قوس‌های کف پا ترکیبی از ماهیچه‌ها، رباط‌ها، تاندون‌ها و استخوان‌ها هستند.

صحبت در مورد قوس کف پا نیز کمی مبهم است، زیرا کف پا در واقع به سه قوس مجهز است:

قوس داخلی

قوس جانبی

قوس عرضی قدامی

قوس‌های داخلی و جانبی در طول پا بالا و پایین می‌روند، در حالی که قوس عرضی قدامی از روی پا می‌گذرد و می‌توانید همه کارها را از پیاده‌روی گرفته تا پرش و دوی سرعت انجام دهید و به عنوان ضربه گیر نیز عمل می‌کنند.

چرا برخی از افراد کف پای صاف دارند و یا قوس طبیعی کف پا را ندارد؟

ممکن است هرگز در دوران کودکی قوس طبیعی کف پا تشکیل نشود، یا ممکن است پاهایتان به مرور زمان صاف شده باشد، در نتیجه آسیب ترومایی یا زندگی با برخی بیماری‌های مزمن مانند دیابت، فشار خون بالا و آرتروز ممکن است باعث ایجاد صافی کف پا شود. اگر چاق هستید و همچنین در دوران بارداری، قوس‌ کف پا ممکن است به سمت داخل و به سمت زمین انحراف پیدا کنند. علت صافی کف پا هر چه باشد، مشکلاتی از درد گرفته تا ناهنجاری‌ها ممکن است رخ دهد، از جمله:

درد در ناحیه قوس یا پاشنه پا

کمردرد

درد پا

تورم در قسمت‌های پایین داخلی پاها

بی حسی در پاها یا مچ پا

خستگی پا

پینه پا

انگشت چکشی

ایجاد انواع پینه‌ها

انحنای ساق پا

علاوه بر این مشکلات بالقوه، صافی کف پا همچنین می‌تواند باعث کج شدن بیش از حد انگشت شست پا شود، یعنی زمانی که مچ پا در هنگام راه رفتن یا دویدن بیش از حد به سمت داخل و پایین غلت می‌خورد. این چرخش زمانی ادامه می‌یابد که انگشتان پا باید شروع به حرکت به سمت جلو کنند، اما در عوض فقط انگشتان بزرگ و انگشت دوم پا تمام کار را انجام می‌دهند و این باعث ایجاد کج شدن انگشتان می‌شود.

وقتی قسمت‌هایی از بدن شروع به تغییر شکل می‌کنند که در کف پای صاف به دلیل نداشتن قوس این تغییر شکل وجود دارد، راه رفتن و توزیع وزن تحت تأثیر قرار می‌گیرد و تحرک به خطر می‌افتد. این می‌تواند تأثیر بسیار واقعی و منفی بر کیفیت زندگی داشته باشد. حتی ممکن است منجر به یک زندگی کمتر فعال شود که می‌تواند فرد را در معرض خطر همه چیز از دیابت گرفته تا بیماری قلبی قرار دهد.

مشکلات ناشی از صافی کف پا متنوع است، اما درمان‌هایی وجود دارد که می‌تواند درد، عدم تعادل فیزیکی و تردید در مورد فعالیت بدنی را تسکین دهد.

پیشگیری از صافی کف پا

برای مقابله با صافی کف پا راه‌های پیشگیری نیز وجود دارد. متخصصان حرکات اصلاحی چندین روش درمانی نوآورانه را ارائه می‌دهند که می‌تواند مشکلات مربوط به کف پای صاف را تسکین دهد، از جمله تمرینات اصلاحی و درمانی و وسایل کمکی مانند ارتزهای سفارشی و کفی کفش‌های حمایتی که به طور موقت به کف پا قوس می‌دهد و درد را تسکین می‌دهد.

همچنین ممکن است داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)، تزریق کورتیکواستروئید و درمان‌های داروهای احیاکننده را توصیه کنند که از توانایی‌های درمانی طبیعی بدن برای رفع ناراحتی ناشی از صافی کف پا استفاده می‌کنند. همچنین ممکن است یک دوره فیزیوتراپی را پیشنهاد کنند، زیرا می‌تواند در کنار تمرینات اصلاحی نتیجه مؤثری به یکسان کردن توزیع وزن و رفع مشکلات راه رفتن کمک کند.

کف پای صاف

کف پای صاف (پس پلانوس) به تغییر شکل پا اشاره دارد که در آن پا قوس طبیعی در هنگام ایستادن وجود ندارد.

علل کف پای صاف

صافی کف پا یک بیماری شایع است. این وضعیت در نوزادان و کودکان نوپا طبیعی است. کف پای صاف به این دلیل رخ می‌دهد که بافت هایی که مفاصل پا را در کنار هم نگه می‌دارند (به نام تاندون‌ها) شل هستند. با بزرگ‌تر شدن کودکان، بافت کف پاها سفت می‌شوند و قوس کف پا شکل می‌گیرد. این تا زمانی که کودک 2 یا 3 ساله شود انجام می‌شود. اکثر افراد تا زمان بزرگسالی قوس‌های طبیعی دارند. با این حال، قوس ممکن است هرگز در برخی افراد ایجاد نشود. برخی از بیماری‌های ارثی باعث شل شدن تاندون‌ها می‌شوند.

افرادی که با کف پای صاف متولد می‌شوند ممکن است تا بزرگسالی نیز کف پای صاف داشته باشند. افزایش سن، جراحات یا بیماری ممکن است به تاندون‌ها آسیب برساند و باعث ایجاد کف پای صاف در فردی شود که قبلاً قوس‌هایی ایجاد کرده است. این نوع کف پای صاف ممکن است فقط در یک طرف ایجاد شود.

علائم کف پای صاف

بیشتر کف پای صاف باعث درد یا مشکلات دیگری نمی‌شود. کودکان اغلب درد پا، مچ پا یا درد ساق پا ندارند. در صورت وقوع باید توسط یک متخصص حرکات اصلاحی معاینه و ارزیابی شوند.

علائم کف پای صاف در بزرگسالان ممکن است شامل پاهای خسته یا دردناک پس از دوره‌های طولانی ایستادن یا ورزش کردن باشد. همچنین ممکن است در قسمت بیرونی مچ پا درد داشته باشید.

تشخیص کف پای صاف

در افرادی که صافی کف پا دارند، هنگام ایستادن کف پا با زمین تماس پیدا می‌کند. برای تشخیص مشکل، متخصص حرکات اصلاحی از فرد می‌خواهد که روی انگشتان خود بایستید. اگر قوس ایجاد شود، کف پای صاف انعطاف‌پذیر نامیده می‌شود و دیگر نیازی به آزمایش یا درمان نخواهد داشت. اگر قوس با ایستادن روی پنجه ایجاد نشود (به نام کف پای صاف سفت و سخت)، یا اگر درد وجود داشته باشد، ممکن است آزمایش‌های دیگری مورد نیاز باشد، از جمله:

سی تی اسکن برای مشاهده استخوان‌های پا

اسکن MRI برای مشاهده تاندون‌های پا

اشعه ایکس از پا برای بررسی آرتروز

درمان کف پای صاف

صافی کف پا در کودک اگر باعث درد یا مشکلات راه رفتن نشود نیازی به درمان ندارد. پاهای کودک به همان اندازه رشد می‌کند، خواه از کفش‌های مخصوص، کفی کفش، آتل پاشنه استفاده شود. کودک ممکن است با پای برهنه راه برود، بدود یا بپرد، یا هر فعالیت دیگری را بدون بدتر کردن کف پای صاف انجام دهد.

در کودکان بزرگ‌تر و بزرگسالان، کف پای صاف انعطاف‌پذیر که باعث درد یا مشکلات راه رفتن نمی‌شود، نیازی به درمان بیشتر ندارد. اگر به دلیل انعطاف‌پذیری کف پای صاف درد دارید، موارد زیر ممکن است کمک کنده باشد:

حفظ قوس کف پا (کفی کفش) که در کفش خود قرار می‌دهید. می‌توانید آن را از فروشگاه خریداری کنید یا به صورت سفارشی تهیه کنید.

کفش مخصوص.

انحنای ساق پا و کف پای صاف

کف پای صاف سفت یا دردناک باید توسط یک متخصص حرکات اصلاحی بررسی شود زیرا درمان بستگی به علت صافی کف پا دارد. در مواردی که انحنای ساق پا باعث ایجاد کف پی صاف شده است، درمان با تمرینات اصلاحی و در مواردی احتمالاً با گچ گرفتن شروع می‌شود. در صورت عدم بهبود درد ممکن است نیاز به جراحی باشد. دقت کنید در موارد شدیدتر، ممکن است به جراحی نیاز باشد:

تاندون را ترمیم کنید

انتقال تاندون برای بازیابی قوس

مفاصل کف پا را در یک موقعیت اصلاح شده قرار دهید

صافی کف پا در افراد مسن را می‌توان با مسکن‌ها، کفی های طبی و گاهی اوقات جراحی درمان کرد.

اکثر موارد صافی کف پا بدون درد بوده و مشکلی ایجاد نمی‌کند و نیازی به درمان نخواهند داشت. برخی از علل صافی کف پای دردناک را می‌توان بدون جراحی درمان کرد. اگر درمان‌های دیگر مؤثر واقع نشد، ممکن است در برخی موارد جراحی برای تسکین درد مورد نیاز باشد. برخی از شرایط مانند انحنای ساق پا ممکن است برای اصلاح ناهنجاری به جراحی نیاز داشته باشد تا پا انعطاف‌پذیر بماند. جراحی اغلب درد و عملکرد پا را برای افرادی که به آن نیاز دارند بهبود می‌بخشد.

عوارض احتمالی جراحی کف پای صاف

مشکلات احتمالی بعد از جراحی عبارت‌اند از:

عدم التیام استخوان‌های دارای انحنا

بدشکلی پا که از بین نمی‌رود

عفونت

از دست دادن حرکت مچ پا

دردی که از بین نمی‌رود

مشکلات تناسب کف پا

اگر احساس درد مداوم در پاهای خود دارید یا فرزندتان از درد پا یا درد ساق پا شکایت دارد، با پزشک و یا متخصص حرکات اصلاحی تماس بگیرید.