سندرم ITB (سندرم ایلیوتیبیال) یکی از علل شایع آسیب در زانوی دوندگان است و می‌تواند تا 22٪ از آسیب‌های بیش از حد در دونده‌ها را به خود اختصاص دهد. این مشکل نتیجه‌ی یک ضربه مکرر است تا یک حادثه خاص، که به دلیل تمرینات مکرر و بیش از حد در این افراد به وجود می‌آید.

نوار ایلیوتیبیال به یک برجستگی استخوانی (کندیل استخوان ران) در قسمت خارجی زانو متصل می‌شود. با حرکت به سمت جلو و عقب روی این نقطه نازک می‌لغزد. این لغزش تکراری می‌تواند اصطکاک اضافی ایجاد کند، به ویژه هنگامی که زانو در زاویه 30 درجه خم شود که این اتفاق معمولاً هنگامی رخ می‌دهد که پای فرد هنگام دویدن به زمین برخورد می‌کند. به این منطقه از زاویه 30 درجه خم شدن زانو، «ناحیه برخورد» یا تحت فشار قرار گرفتن ساختارهای تحریک شده در قسمت خارجی زانو گفته می‌شود، در نتیجه سندرم ایلیوتیبیال باند ایجاد می‌شود.

ITB یا سندرم ایلیوتیبیال باند، یک نوار نازک و بلند است که از قسمت خارجی ران پایین می‌آید. در قسمت بالایی ران به عضله کشنده نیام پهن یا عضله تنسور فاسیا لاتا و عضلات باسن متصل شده و در قسمت پایین آن به استخوان درشت نی (استخوان پایین پا) و کندیل ران در قسمت تحتانی استخوان ران متصل می‌شود.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

علت سندرم ایلیوتیبیال باند

در درجه اول سندرم ایلیوتیبیال باند ناشی از تغییر بیومکانیک بدن در حال اجرای فعالیت به دلیل عدم تعادل عضلانی است. بیومکانیک بدن فرد می‌تواند به دلیل عدم تعادل عضلات (ضعف یا گرفتگی)، خستگی و مشکلات فیزیکی تغییر کند. شایع‌ترین علل عبارت‌اند از:

بیومکانیک ضعیف بدن ( به خصوص در تکنیک دویدن) که به طور عمده فرد زانوها و ران‌ها را به داخل می‌چرخاند.

عضلات مفصل ران و باسن ضعیف است.

عضلات چرخاننده مفصل ران ضعیف است.

عضله چهار سر ران ضعیف است.

عضلات اصلی حرکات پا ضعیف هستند.

کنترل قوس کف پا ضعیف است.

از کفش‌های فرسوده یا نامناسب استفاده می‌شود.

مسافت پیموده شده در تمرین و آموزش به طور ناگهانی افزایش می‌یابد.

تمرین بیش از حد بر روی زمین‌های ناهموار مانند تپه‌ها (عمدتاً سرازیری) انجام می‌شود.

دویدن‌های استقامتی (ماراتن‌های کامل و ماراتن‌های شدید) بیش از حد و به طور مکرر انجام می‌شود.

علائم سندرم ایلیوتیبیال باند

درجات مختلفی از سندرم ایلیوتیبیال باند وجود دارد. شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

احساس درد تیز یا سوزش دقیقاً بالای قسمت خارجی زانو

دردی که با ادامه دویدن یا سایر فعالیت‌های تکراری بدتر می‌شود

تورم در قسمت خارجی زانو.

درد در هنگام خم شدن زودرس زانو

شروع تدریجی علائم که در صورت ادامه بیش از چهار هفته باعث ایجاد تداخل در ورزش یا فعالیت‌های سنگین می‌شود.

تشخیص سندرم ایلیوتیبیال باند

در معاینه، متخصص حرکات اصلاحی یا پزشک ورزشی فرد علائم سندرم ایلیوتیبیال باند را معاینه و بررسی می‌کند. تشخیص سریع و حیاتی سندرم ایلیوتیبیال باند، کشف این مسئله است که «چه چیزی باعث ایجاد سندرم ایلیوتیبیال باند» می‌شود. اگر این مورد مشخص نشود، سندرم ایلیوتیبیال باند در زمان بازگشت به فعالیت ادامه خواهد یافت. با یک ارزیابی دقیق، به ندرت برای تأیید تشخیص فرد، متخصص حرکات اصلاحی به تصویربرداری احتیاج دارد و به کمک آزمایشات مخصوص و معاینات به راحتی این مشکل را تشخیص می‌دهد.

درمان سندرم ایلیوتیبیال باند

تمرینات اصلاحی و سندرم ایلیوتیبیال باند

بسیاری از بیماران مبتلا به سندرم ایلیوتیبیال باند در عرض چند هفته پس از آسیب، احساس بهتری دارند. هدف از درمان با تمرینات اصلاحی:

تشخیص سریع علت واقعی ابتلا به سندرم ایلیوتیبیال باند و یافتن بهترین راه درمان.

انجام تمرینات اصلاحی درد و التهاب حاد را کاهش می‌دهد.

جهت کاهش فعالیت ورزشی و جلوگیری از عود آسیب وارد شده، به فرد کمک می‌کند برنامه ورزشی یا تمرینی خود را اصلاح کند.

انجام تمرینات اصلاحی دامنه حرکتی مفصل یا ران را در حالت صحیح قرار داده و افزایش می‌دهد.

تمرینات اصلاحی عضلات زانو، ران و پا را تقویت می‌کند.

انجام تمرینات اصلاحی طول عضلات اندام تحتانی خود را در حالت صحیح تقویت می‌کند.

انجام تمرینات اصلاحی قدرت انعطاف‌پذیری، چابکی و تعادل خود را بهبود می‌بخشد.

فرد به کمک برنامه‌های تمرینی و اصلاحی، تکنیک و عملکرد دویدن و انجام فعالیت‌های مکرر خود را اصلاح می‌کند.

جراحی سندرم ایلیوتیبیال باند

در موارد شدید، برخی از بیماران ترجیح می‌دهند که نوار ایلیوتیبیال را با جراحی آزاد کنند که به آن روش طولانی شدن Z می‌گویند. این به معنای برداشتن قسمت تحریک کننده بافت نرم در قسمت خارجی زانوی فرد است. این نوع جراحی آخرین چاره برای درمان سندرم ایلیوتیبیال باند است، زیرا در بیشتر موارد افراد مبتلا به سندرم ایلیوتیبیال باند به خوبی به درمان با تمرینات اصلاحی و توان‌بخشی پاسخ می‌دهند. توان‌بخشی بعد از عمل جراحی سندرم ایلیوتیبیال باند یکی از مهم‌ترین جنبه‌های جراحی است که اغلب غفلت از آن می‌شود. موفق‌ترین و سریع‌ترین نتایج ناشی از راهنمایی و نظارت یک متخصص تمرینات ورزشی و حرکات اصلاحی با تجربه است. خطرات جراحی شامل عفونت، بی ثباتی مداوم و درد، سفتی و مشکل در بازگشت به سطح فعالیت قبلی فرد است.

شایع‌ترین علت آسیب و مشکل زانو، آرتروز زانو (OA) است. آرتروز زانو یک بیماری مخرب زانو است که در آن غضروف مفصلی مفصل زانوی فرد به تدریج از بین می‌رود و استخوان زیرین را نشان می‌دهد. با پیشرفت آرتروز زانو، خارهای استخوانی نیز در پاسخ به تغییر توزیع بار و بیومکانیک، در مفصل زانو و اطراف آن ایجاد می‌شوند. در داخل زانوی فرد، دو مفصل وجود دارد که می‌تواند تحت تأثیر آرتروز زانو قرار گیرد:

مفصل تیبیو فمورال – مفصل بین استخوان ران (استخوان ران) و ساق پا (تیبیا) و مفصل کشکک ران (مفصل بین کاسه زانو و خود استخوان ران).

عوامل بروز آرتروز زانو

عوامل مختلفی وجود دارد که افراد را مستعد ابتلا به آرتروز در مفاصل زانو می‌کند، این موارد در زیر ذکر شده است:

سن و آرتروز زانو

با افزایش سن طبیعی است که سطح مفاصل، به ویژه مفاصل عمده تحمل وزن اندام تحتانی، فرسوده شوند.

توانایی ترمیم غضروف مفصل نیز با افزایش سن کاهش می‌یابد.

وزن و آرتروز زانو

وزن فرد به طور مستقیم بر میزان تحمل بار مفاصل اندام تحتانی فرد در حین انجام فعالیت‌هایی که مجبور به تحمل وزن است تأثیر می‌گذارد.

آسیب قبلی مفصل زانو و آرتروز زانو

آسیب قبلی به زانوی فرد می‌تواند بیومکانیک مفصل زانوی فرد را تغییر دهد. این امر منجر به توزیع غیر عادی بار در زانو در کارهای روزمره می‌شود؛ و مشکلاتی نظیر آرتروز زانو را به دنبال دارد.

ژنتیک و آرتروز زانو

ژنی که غضروف مفصل زانوی فرد را تولید می‌کند، گاهی اوقات معیوب است و می‌تواند منجر به کاهش تولید غضروف، پایین آمدن استحکام غضروف و در نتیجه تخریب غضروف روی سطوح مفصلی شود.

فرم ویزیت آنلاین و رایگان

اگر تا به امروز از ویزیت آنلاین و رایگان استفاده نکرده اید با تکمیل کردن فرم ذیل منتظر تماس همکاران جهت تعیین نوبت برای ویزیت باشید.

مشاغل یا ورزش‌هایی که به طور مکرر مفصل زانوی فرد را درگیر می‌کنند.

فشار وارده بر زانو و مفاصل آن جهت تحرک و فعال بودن مفصل ضروری است؛ اما تکرار فعالیت‌هایی که بیش از حد مفصل زانو را درگیر می‌کنند، مانند چمباتمه زدن، بلند کردن اجسام سنگین و دویدن نادرست و بیش از حد، با بروز زودرس آرتروز زانو مرتبط است.

علائم آرتروز زانو

درد در زانو اغلب با شروع و پیشرفت تدریجی، در ابتدا در صبح یا بعد از دوره‌های بی‌تحرکی بیشتر است. درد در زانو اغلب با فعالیت‌های تحمل وزن مانند راه رفتن، بالا یا پایین رفتن از پله‌ها، دو زانو نشستن و چمباتمه زدن تشدید می‌شود. علائم آرتروز زانو عبارت است از:

سفتی زانو

تورم زانو

احساس گرما در اطراف زانو

قفل کردن زانو

کاهش قدرت عضلات اندام تحتانی

تشخیص آرتروز زانو

متخصص حرکات اصلاحی یا پزشک از نحوه توضیح فرد از علائم مشکل زانو و مقایسه آن با علائم آرتروز زانو به بروز آرتروز مشکوک خواهد شد. متخصص حرکات اصلاحی همچنین یک سری آزمایشات زانو را انجام می‌دهند که به شناسایی علائم آرتروز زانو در فرد کمک می‌کند. همچنین ممکن است از اشعه ایکس برای تأیید تشخیص و همچنین تعیین محل و درجه آرتروز زانوی فرد استفاده شود.

درمان آرتروز زانو

تمرین درمانی و آرتروز زانو

آرتروز زانو یک بیماری دژنراتیو است. درمان به کمک تمرینات اصلاحی با هدف بهبود علائم بیماری (به عنوان مثال زانو درد، تورم، سفتی) انجام می‌شود و فرد باید در یک یا چند جلسه بعد از انجام تمرینات اصلاحی متوجه تفاوت مثبت شوید. اهداف اصلی تمرینات اصلاحی برای آرتروز زانوی فرد عبارت‌اند از:

درد و التهاب زانو را کاهش می‌دهد.

دامنه حرکتی مفصل زانوی فرد را کنترل می‌کند.

زانوی فرد را تقویت می‌کند: عضلات چهار سر ران و همسترینگ.

اندام تحتانی فرد را تقویت می‌کند: عضلات دو قلو، ران و لگن.

تراز و عملکرد کشکک استخوانی (کلاهک زانو) فرد را بهبود می‌بخشد.

طول عضلات فرد را در حالت عادی قرار می‌دهد.

قدرت انعطاف پذیری، چابکی و تعادل را بهبود می‌بخشد.

تکنیک و عملکرد فرد را بهبود می‌بخشد، به عنوان مثال پیاده روی، چمباتمه زدن.

زانوبند و آرتروز زانو

متخصص حرکات اصلاحی ممکن است استفاده از زانوبند را برای حمایت از زانوی فرد و کمک به درگیر کردن ساختارهای عضلانی توصیه کند. سبک‌های متنوعی وجود دارد و یافتن زانوبند متناسب با نیازهای فردی مهم است که فرد حتماً باید از متخصصان حرکات اصلاحی مشاوره بگیرد!

جراحی و آرتروز زانو

در برخی موارد، بیماران مبتلا به آرتروز زانو ترجیح می‌دهند تحت عمل جراحی زانو قرار گیرند تا به جلوگیری از تحلیل رفتن زانو بپردازند. رایج‌ترین اشکال جراحی برای این بیماری آرتروسکوپ، تعویض جزئی یا کامل زانو است. اگر علائم آرتروز زانوی فرد به یک سطح غیرقابل کنترل رسیده است و نتایج درمان به صورت منفی دیده شده است، شاید ارزش داشته باشد که فرد در مورد گزینه‌های جراحی با پزشک خود صحبت کند.

خطرات جراحی شامل عفونت، بی ثباتی مداوم و درد، سفتی و مشکل در بازگشت به سطح فعالیت قبلی فرد است. خبر خوب این است که بیشتر از 90٪ بیماران مبتلا به آرتروز زانو هیچ عارضه‌ای بعد از عمل جراحی ندارند.

توان‌بخشی زانو پس از جراحی آرتروز زانو

توان‌بخشی زانو بعد از عمل جراحی یکی از مهم‌ترین جنبه‌های جراحی زانو است که اغلب از آن غفلت می‌شود. موفق‌ترین و سریع‌ترین نتایج ناشی از راهنمایی و نظارت یک متخصص حرکات اصلاحی واجد شرایط و آگاه به بیومکانیک زانو است. توان‌بخشی فرد پس از جراحی زانو بر روی بازگرداندن کامل حرکت، قدرت و استقامت زانو تأثیرگذار است. فرد همچنین نیاز به حفظ تعادل، انعطاف پذیری و بازآموزی چابكی خواهد داشت كه به تناسب نیازهای كاربردی خاص فرد باشد و بتواند به راحتی به فعالیت‌های قبلی خود بپردازد.